Hơn 6 giờ xuyên trưa, các bên ngồi lại lắng nghe, tháo gỡ kiến nghị của người dân. Ảnh: N.Giàu

Hơn 6 giờ làm việc xuyên trưa để nghe dân nói

Cuộc đối thoại giữa Thanh tra Chính phủ, UBND tỉnh Đắk Lắk, các bộ, ngành Trung ương, Tổng Công ty Cà phê Việt Nam với 150 người đại diện cho các hộ dân nhận khoán tại Công ty TNHH MTV Cà phê Việt Đức, Công ty TNHH MTV Cà phê Việt Thắng và Công ty TNHH MTV Cà phê Ea Tiêu ngày 27/8 bắt đầu từ buổi sáng. Đến trưa, khi giờ nghỉ đã đến, cuộc đối thoại vẫn tiếp tục.

Những ổ bánh mì được chuẩn bị ngay tại hội trường. Người dân vừa dùng bữa, vừa tiếp tục theo dõi, nêu ý kiến.

Không có sự vội vàng khép lại cuộc đối thoại khi những vấn đề người dân quan tâm vẫn còn đó.

Người dân ăn bánh mì, tham dự cuộc đối thoại xuyên trưa. Ảnh: N.Giàu

Các nội dung được người dân đặt ra tập trung vào hợp đồng nhận khoán, quản lý và sử dụng đất, đầu tư, bảo hiểm, tài chính và quyền lợi người lao động.

Qua rà soát, có 34 nội dung phản ánh, kiến nghị cần tập trung giải quyết. Trong đó, Công ty TNHH MTV Cà phê Việt Đức có 7 nội dung, Công ty TNHH MTV Cà phê Việt Thắng 12 nội dung và Công ty TNHH MTV Cà phê Ea Tiêu 17 nội dung.

Với một vụ việc phức tạp, kéo dài, liên quan đến nhiều thời kỳ và nhiều bên, đối thoại vì thế không nên chỉ được tính bằng thời lượng của một buổi làm việc.

Quan trọng hơn, người dân cần được nói hết những điều còn băn khoăn. Các cơ quan chức năng cũng cần có đủ thời gian để lắng nghe, trao đổi, kiểm tra và xác định hướng xử lý.

Hơn 6 giờ đối thoại xuyên trưa, vì thế, không đơn thuần là câu chuyện về một cuộc họp kéo dài. Đó là cách những người có trách nhiệm lựa chọn ở lại, khi người dân vẫn còn điều muốn nói.

Tài liệu được các công ty cà phê mang đến buổi đối thoại. Ảnh: N.Giàu

“6 rõ” để tháo gỡ những nút thắt

Vấn đề đặt ra không chỉ dừng ở việc lắng nghe, mà quan trọng hơn là phải biến những kiến nghị được nêu ra thành những phần việc cụ thể, có trách nhiệm và có kết quả.

Phát biểu tại cuộc đối thoại, ông Nguyễn Mạnh Hường, Cục trưởng Cục II, Thanh tra Chính phủ, nêu rõ quan điểm với thông điệp xuyên suốt: phải “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả”.

Ông Nguyễn Mạnh Hường, Cục trưởng Cục II, Thanh tra Chính phủ, nêu thông điệp "6 rõ" tại cuộc đối thoại. Ảnh: N.Giàu

Theo ông Nguyễn Mạnh Hường, trong 34 nội dung phản ánh, kiến nghị cần tập trung giải quyết, nhiều nhóm vấn đề đã được Thanh tra Chính phủ xem xét, kết luận và kiến nghị biện pháp xử lý tại Kết luận số 402.

“Các nội dung đã được Thanh tra Chính phủ kết luận, các cơ quan, đơn vị liên quan phải thực hiện đầy đủ. Nếu các kiến nghị trong kết luận được thực hiện nghiêm túc, đầy đủ thì những vấn đề người dân đang phản ánh, kiến nghị cơ bản sẽ được giải quyết”, Cục trưởng Cục II nêu rõ.

Đây là một trong những phát biểu đáng suy ngẫm nhất tại cuộc đối thoại. Bởi một kết luận thanh tra không phải điểm kết thúc.

Cục trưởng Cục II đã chỉ rõ một số nội dung, kiến nghị tại kết luận thanh tra chưa được các cơ quan, đơn vị liên quan thực hiện đầy đủ. Đây là một trong những nguyên nhân khiến người dân tiếp tục gửi đơn thư, phản ánh, kiến nghị từ địa phương đến Trung ương.

Nhìn nhận điều đó tại cuộc đối thoại không phải để quy trách nhiệm. Ngược lại, đó là cơ sở để tìm đúng “nút thắt”.

Khi đã biết vấn đề nằm ở đâu thì câu hỏi tiếp theo phải là: Ai làm? Làm việc gì? Bao giờ xong? Và kết quả cuối cùng là gì?

Bởi vậy, quan điểm của ông Hường rất cụ thể: “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả”. Sáu chữ “rõ” ấy đáng được xem như sáu tiêu chí để đo hiệu quả sau cuộc đối thoại.

Ông Nguyễn Mạnh Hường, Cục trưởng Cục II, Thanh tra Chính phủ lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân. Ảnh: N.Giàu

Lắng nghe để tìm cách tháo gỡ

Cũng tại cuộc đối thoại, ông Nguyễn Hồng Điệp, Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương thuộc Thanh tra Chính phủ, đề nghị Tổng Công ty Cà phê Việt Nam phải trực tiếp lắng nghe, đối thoại với người dân, không “khoán trắng” trách nhiệm cho các công ty thành viên.

Theo ông Điệp, đây là vụ việc phức tạp, đông người, đã được Thanh tra Chính phủ thanh tra và hiện đang trong quá trình thực hiện Kết luận số 402.

Những vấn đề liên quan đến sản xuất, hợp đồng, quản lý đất đai cần được công khai, bàn bạc dân chủ; đồng thời phải tính đến công sức, tài sản của những người dân đã gắn bó với vườn cây qua nhiều năm.

Yêu cầu này cho thấy trách nhiệm trong giải quyết kiến nghị phải được đặt đúng nơi, đúng cấp. Việc phân cấp quản lý không thể trở thành lý do để người dân phải tiếp tục đi tìm cơ quan có trách nhiệm trả lời.

Ông Nguyễn Hồng Điệp, Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương thuộc Thanh tra Chính phủ phát biểu. Ảnh: N.Giàu

Đối thoại cũng không có nghĩa mọi kiến nghị đều được kết luận ngay tại hội trường. Liên quan phản ánh về tình trạng “khoán trắng”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn cho biết hiện chưa đủ cơ sở để kết luận.

“Hiện nay chúng tôi chưa thể kết luận đây là khoán trắng, chưa có cơ sở để chúng ta kết luận. Khi có tài liệu, cơ sở chứng minh trường hợp khoán trắng thì sẽ có các biện pháp, nhiệm vụ để thực hiện tiếp theo”, ông Văn nói.

Theo đó, những nội dung liên quan cần tiếp tục được kiểm tra, đối chiếu bằng hồ sơ, tài liệu. UBND tỉnh Đắk Lắk yêu cầu các công ty cung cấp đầy đủ hồ sơ, tài liệu phục vụ rà soát dưới sự giám sát của Thanh tra Chính phủ; làm rõ nội dung nào thực hiện đúng, đúng một phần hoặc chưa đúng.

Thời hạn hoàn thành được xác định trong tháng 9, chậm nhất ngày 30/9. Đây cũng là phần việc nối dài sau cuộc đối thoại: lắng nghe nhưng không vội kết luận; kiểm tra để có cơ sở; xác định trách nhiệm và đặt ra thời hạn xử lý.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn phát biểu tại buổi đối thoại. Ảnh: N.Giàu

Cuộc đối thoại ngày 27/8 đã khép lại sau hơn 6 giờ làm việc xuyên trưa. Những ổ bánh mì được chuẩn bị giữa hội trường chỉ là một chi tiết nhỏ. Điều đáng nhớ hơn là khi người dân còn những điều muốn nói, những người có trách nhiệm đã chọn ngồi lại lắng nghe.

Với những vụ việc kéo dài, niềm tin không thể chỉ đến từ một cuộc đối thoại. Niềm tin được tạo dựng từ việc người dân được lắng nghe đầy đủ, những vấn đề được xem xét thấu đáo và những kiến nghị được chuyển thành phần việc cụ thể.