(Thanh tra) - Sau buổi đối thoại trực tiếp với các hộ dân xã Diễn Châu, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Võ Trọng Hải đã có kết luận cụ thể đối với từng nhóm kiến nghị liên quan bồi thường giải phóng mặt bằng Dự án cầu Yếu và Dự án mở rộng Quốc lộ 1A. Tinh thần xuyên suốt là thượng tôn pháp luật, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân và tiếp tục rà soát khách quan các trường hợp còn vướng mắc.
Nghệ An phân định rõ đúng sai theo hồ sơ, căn cứ pháp lý các vụ việc
UBND tỉnh Nghệ An vừa ban hành kết luận về buổi đối thoại diễn ra ngày 20/4/2026 của Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An, trong đó truyền đạt đầy đủ kết luận của Chủ tịch UBND tỉnh đối với những kiến nghị kéo dài nhiều năm của các hộ dân xã Diễn Châu.
Điểm đáng chú ý là thay vì chỉ xử lý trên hồ sơ hành chính, lãnh đạo tỉnh Nghệ An đã trực tiếp xuống cơ sở lắng nghe ý kiến, tâm tư, nguyện vọng của người dân để có hướng giải quyết thấu tình, đạt lý.
Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Võ Trọng Hải ghi nhận sự đồng thuận, chia sẻ và những hy sinh quyền lợi riêng của người dân trong quá trình giải phóng mặt bằng để địa phương có điều kiện phát triển hạ tầng như hôm nay. Theo lãnh đạo tỉnh, nếu không có công tác giải phóng mặt bằng, nhiều công trình giao thông trọng điểm sẽ không thể triển khai, từ đó ảnh hưởng lớn đến phát triển kinh tế - xã hội.
Đối với Dự án cầu Yếu (cầu Diễn Thủy) giai đoạn 2007–2009, kiến nghị bồi thường phần đất nằm trong hành lang an toàn giao thông 7m được xác định không có cơ sở pháp lý để xem xét.
UBND tỉnh Nghệ An cho biết việc không bồi thường diện tích đất trong hành lang an toàn giao thông đã được thực hiện thống nhất theo các quy định của Nhà nước, thể hiện qua văn bản của Chính phủ và Bộ Giao thông Vận tải. Vì vậy, đề nghị các hộ dân chia sẻ, đồng thuận và chấp hành đúng quy định pháp luật.
Tuy nhiên, tỉnh Nghệ An vẫn mở hướng giải quyết tiếp theo khi khẳng định nếu công dân còn ý kiến khác thì có quyền khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền để được xem xét khách quan, đúng quy định.
Đối với Dự án mở rộng, nâng cấp Quốc lộ 1A giai đoạn 2003–2006, nhóm 14 hộ dân sử dụng đất do UBND xã cho mượn tạm từ năm 1990 để kinh doanh được xác định không có quyền sử dụng đất hợp pháp, nên không đủ điều kiện bồi thường. Kiến nghị của nhóm hộ này cũng đã được nhiều cấp xem xét, trả lời trước đó.
Việc kết luận dứt khoát từng nhóm trường hợp cho thấy quan điểm nhất quán của tỉnh: Quyền lợi của người dân phải được bảo đảm trên nền tảng pháp luật, không thể giải quyết theo cảm tính hoặc vượt khung quy định.
Tiếp tục rà soát kỹ từng trường hợp còn vướng mắc
Với nhóm 38 hộ có hồ sơ PMU1 nhưng chưa rõ diện tích đất bị thu hồi, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu phân loại, rà soát kỹ lưỡng.
Kết quả bước đầu cho thấy 28 trường hợp diện tích đất hợp pháp không bị ảnh hưởng bởi dự án; 7 trường hợp không đủ hồ sơ xác định vị trí, ranh giới, diện tích sử dụng hợp pháp trước năm 1980; 3 trường hợp sử dụng đất sau thời điểm ban hành quy định bảo vệ hành lang đường bộ, không đủ điều kiện bồi thường.
Dù vậy, để bảo đảm khách quan và quyền lợi chính đáng của công dân, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An giao UBND xã Diễn Châu chủ trì, phối hợp với các sở: Nông nghiệp và Môi trường, Xây dựng, Tư pháp và Thanh tra tỉnh tiếp tục rà soát từng trường hợp, làm rõ nguồn gốc đất, căn cứ pháp lý và chính sách bồi thường tại thời điểm thực hiện dự án.
Nếu công dân cung cấp thêm hồ sơ, chứng cứ chứng minh diện tích đất hợp pháp bị ảnh hưởng và đủ điều kiện bồi thường, các cơ quan chức năng phải tham mưu xử lý theo đúng quy định. Ngược lại, nếu không có căn cứ, hồ sơ liên quan sẽ được sao gửi để người dân thực hiện quyền khởi kiện tại tòa án khi có yêu cầu.
Đối với nhóm 49 hộ không có hồ sơ bồi thường PMU1, kết quả kiểm tra cho thấy cơ quan Nhà nước không lưu trữ hồ sơ bồi thường; hồ sơ đất đai qua các thời kỳ cũng không thể hiện quyền sử dụng hợp pháp của các hộ dân đối với diện tích liên quan. Đồng thời, người dân không cung cấp được giấy tờ chứng minh đất bị thu hồi, giải tỏa bởi dự án.
Trên cơ sở đó, UBND tỉnh kết luận chưa có cơ sở pháp lý để xem xét bồi thường, hỗ trợ. Song, cánh cửa pháp lý vẫn được mở khi yêu cầu tiếp tục rà soát thêm; nếu phát sinh chứng cứ mới sẽ xem xét xử lý, nếu không thì hướng dẫn công dân khởi kiện theo quy định.
Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu UBND xã Diễn Châu hoàn thành rà soát toàn bộ hồ sơ, báo cáo trước ngày 30/5/2026. Các sở, ngành liên quan phối hợp hướng dẫn thống nhất trong áp dụng pháp luật. Đồng thời, đề nghị Tòa án nhân dân các cấp tiếp nhận, giải quyết các vụ việc nếu người dân khởi kiện, góp phần ổn định tình hình từ cơ sở.
Thông điệp từ cuộc đối thoại lần này khá rõ ràng, mọi kiến nghị đều được lắng nghe, mọi quyền lợi hợp pháp đều được xem xét, nhưng mọi quyết định cuối cùng phải đặt trong khuôn khổ pháp luật.
