NHNN đề xuất nâng tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn từ 30% lên 40%. Ảnh: Hải Nguyễn

Liên quan đến tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn, NHNN vừa công bố dự thảo sửa đổi Thông tư 22/2019 quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động ngân hàng.

Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn từ 30% hiện nay lên 40%. Theo quy định hiện hành, tỷ lệ này đã được điều chỉnh giảm dần từ mức 40% trước năm 2020 xuống còn 37%, 34% và chính thức áp dụng mức 30% từ tháng 10/2023 nhằm hạn chế rủi ro kỳ hạn, tăng cường an toàn thanh khoản cho hệ thống ngân hàng.

Đề xuất nâng trần trở lại 40% được đánh giá sẽ tạo thêm dư địa cho các tổ chức tín dụng mở rộng cho vay trung, dài hạn, đáp ứng nhu cầu vốn ngày càng lớn của nền kinh tế trong giai đoạn đẩy mạnh đầu tư công, phát triển hạ tầng và thực hiện mục tiêu tăng trưởng cao những năm tới. Tuy nhiên, động thái này cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về quản trị rủi ro và bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng.

Thêm dư địa cho dòng vốn phục vụ tăng trưởng

Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi cho rằng việc NHNN đề xuất điều chỉnh tỷ lệ từ 30% lên 40% không đơn thuần là một động thái nới lỏng tín dụng, mà phản ánh sự tái cân bằng giữa mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng và yêu cầu bảo đảm an toàn tài chính quốc gia.

Theo ông Huy, nền kinh tế đang bước vào chu kỳ đầu tư mới với nhu cầu vốn trung và dài hạn rất lớn. Hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược, chuyển đổi số, chuyển đổi năng lượng, công nghiệp công nghệ cao hay nhà ở xã hội đều cần nguồn lực tài chính dài hạn và ổn định.

Ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi. Ảnh: NVCC.

Bên cạnh đó, thanh khoản của hệ thống ngân hàng hiện tương đối thuận lợi khi tiền gửi dân cư tiếp tục tăng trưởng, tạo thêm nguồn lực huy động cho các tổ chức tín dụng. Đây là một trong những cơ sở quan trọng để cơ quan quản lý cân nhắc mở rộng dư địa cho vay trung và dài hạn.

Ông Huy nhận định việc nâng tỷ lệ lên 40% sẽ giúp các ngân hàng có thêm không gian cung ứng tín dụng, giảm áp lực huy động vốn dài hạn với chi phí cao và tăng khả năng đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế. Các lĩnh vực có thể hưởng lợi nhiều gồm hạ tầng giao thông, năng lượng, logistics, khu công nghiệp và sản xuất, kinh doanh. Đối với thị trường bất động sản, chính sách có thể tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các dự án có tính khả thi cao, đặc biệt là nhà ở xã hội, bất động sản công nghiệp và các dự án đã hoàn thiện pháp lý.

Tuy nhiên, vị chuyên gia cũng cho rằng việc nới tỷ lệ không đồng nghĩa tín dụng sẽ tăng trưởng nóng hoặc chảy mạnh vào các lĩnh vực rủi ro. Khả năng mở rộng tín dụng của hệ thống ngân hàng vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như hệ số an toàn vốn (CAR), chất lượng tài sản, năng lực xử lý nợ xấu cũng như khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp.

Không thể chủ quan với rủi ro kỳ hạn và thanh khoản

Đề cập đến những rủi ro có thể phát sinh, ông Huy lưu ý bản chất hoạt động ngân hàng là huy động vốn ngắn hạn nhưng cho vay với thời hạn dài hơn. Khi tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn tăng lên, khoảng lệch kỳ hạn giữa nguồn vốn và sử dụng vốn cũng gia tăng.

“Nếu xuất hiện biến động lớn trên thị trường hoặc thay đổi mạnh trong hành vi gửi tiền, áp lực thanh khoản đối với một số tổ chức tín dụng có thể tăng lên. Bên cạnh đó, rủi ro lãi suất và nguy cơ gia tăng nợ xấu trong tương lai cũng cần được theo dõi chặt chẽ”, ông Huy nhận định.

Theo chuyên gia này, cùng với việc tận dụng dư địa chính sách mới, các tổ chức tín dụng cần tiếp tục nâng cao năng lực quản trị rủi ro, quản trị tài sản - nguồn vốn, tăng vốn tự có và phát triển các nguồn vốn trung, dài hạn để giảm sự phụ thuộc vào nguồn vốn ngắn hạn.

Ông Huy cho rằng việc nâng tỷ lệ lên 40% là tín hiệu tích cực, góp phần hỗ trợ tăng trưởng và khơi thông thêm dòng vốn cho nền kinh tế. Tuy nhiên, đây mới là một giải pháp hỗ trợ chứ chưa phải yếu tố quyết định.

“Về dài hạn, Việt Nam vẫn cần tiếp tục phát triển đồng bộ thị trường vốn, thị trường trái phiếu và các định chế tài chính phi ngân hàng để hình thành các kênh dẫn vốn trung, dài hạn bền vững hơn cho nền kinh tế”, ông Huy nhấn mạnh.