Hoàn thiện quy định xử phạt vi phạm trong lĩnh vực đất đai. Ảnh minh họa: VGP

Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai

Cụ thể, Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Văn bản hợp nhất số 73/2026/VBHN-NĐ-BNNMT hợp nhất Nghị định số 123/2024/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai và các nội dung được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 281/2026/NĐ-CP.

Văn bản này bổ sung nhiều chế tài tài chính rõ ràng đối với các vi phạm liên quan đến đăng ký đất đai và thẩm quyền xử phạt của các cấp quản lý. Nghị định 281/2026 quy định mức phạt tiền từ 2 đến 3 triệu đồng đối với hành vi không thực hiện đăng ký biến động đất đai theo đúng quy định của pháp luật.

Quy định này đưa ra trường hợp ngoại lệ không áp dụng xử phạt đối với hành vi nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư thông qua hình thức thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất theo quy định tại Điều 127 Luật Đất đai.

Ngoài ra, văn bản quy định chặt chẽ các biện pháp khắc phục hậu quả và nguyên tắc xử lý tài chính: Truy thu lợi bất hợp pháp toàn bộ số lợi bất hợp pháp thu được do hành vi sử dụng đất vi phạm phải nộp đầy đủ vào ngân sách Nhà nước; Xử lý vi phạm tập thể trong trường hợp có nhiều bên cùng tham gia thực hiện hành vi vi phạm trên một thửa đất, nghĩa vụ tài chính truy thu sẽ được chia đều cho các bên liên quan. Người vi phạm được phép khấu trừ các khoản tiền đã nộp vào ngân sách Nhà nước trước đó theo quy định.

Và trường hợp vợ chồng chung quyền sử dụng đất đối với tài sản là quyền sử dụng đất chung của vợ và chồng, khi phát sinh vi phạm hành chính sẽ áp dụng mức xử phạt như đối với một cá nhân.

Bên cạnh đó, những nội dung sửa đổi tập trung hoàn thiện các quy định về xử lý vi phạm liên quan đến quản lý, sử dụng đất; khắc phục những bất cập trong quá trình áp dụng pháp luật, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý đất đai, bảo đảm sử dụng đất đúng mục đích, tiết kiệm và hiệu quả.

Theo đó, Văn bản hợp nhất cập nhật đầy đủ các quy định mới về hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, hình thức xử phạt, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả, thẩm quyền lập biên bản, đối tượng và thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi vi phạm trong sử dụng đất.

Một trong những nội dung đáng chú ý là bổ sung nguyên tắc xác định hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai đối với đơn vị hành chính đặc khu. Theo quy định, việc xử phạt tại đặc khu được áp dụng tương ứng với nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương cấp phường hoặc cấp xã; đồng thời quy định vợ và chồng có chung quyền sử dụng đất thì xử phạt như đối với một cá nhân.

Văn bản cũng quy định rõ các hình thức xử phạt gồm cảnh cáo, phạt tiền; đồng thời bổ sung, cập nhật các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc đăng ký đất đai, buộc khôi phục tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm, buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp và thực hiện lại các thủ tục hành chính về đất đai theo quy định.

Theo Văn bản hợp nhất, Nghị định số 281/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 123/2024/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 31/8/2026.

Siết chặt quản lý trong lĩnh vực thủy sản

Cũng trong tháng 8, lĩnh vực nông nghiệp, thủy sản còn có các chính sách nổi bật khác chính thức có hiệu lực.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, đó là Nghị định số 268/2026/NĐ-CP, quy định về công tác khuyến nông, có hiệu lực từ ngày 20/8 tới.

Nghị định hướng tới đổi mới hoạt động khuyến nông theo hướng hiện đại, tăng cường chuyển giao tiến bộ khoa học - kỹ thuật, ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số trong sản xuất nông nghiệp; đồng thời nâng cao năng lực cho đội ngũ khuyến nông và thúc đẩy liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân.

Trong lĩnh vực thủy sản, đáng chú ý có Nghị định số 246/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản. Nghị định này có hiệu lực từ ngày 18/8/2026.

Nghị định quy định đầy đủ các hành vi vi phạm và chế tài xử lý trong hoạt động khai thác, nuôi trồng, bảo vệ nguồn lợi thủy sản, góp phần thực hiện hiệu quả các cam kết quốc tế về chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU), hướng tới phát triển ngành thủy sản bền vững.