Một góc Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội 100 năm. Ảnh: HH

Người dân kỳ vọng một Hà Nội xanh, sạch, đẹp

Những ngày này, tại Bảo tàng Hà Nội, triển lãm Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm đang mở cửa đón du khách. Theo thống kê sơ bộ, sau hơn 1 tuần đón khách, triển lãm đã thu hút hơn 20.000 người dân đến tham quan.

Đối với những cư dân đã gắn bó cả đời với những con ngõ sâu hun hút trong phố cổ, Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm mang đến những cảm xúc đan xen nhưng đầy thấu hiểu.

Ông Nguyễn Văn Hùng (68 tuổi, cư trú tại phường Hoàn Kiếm) bùi ngùi chia sẻ: Gia đình tôi đã sống ở mảnh đất này qua ba thế hệ. Cuộc sống nơi đây sầm uất, gắn liền với nhịp sống thương mại sôi động, nhưng quả thực không gian quá chật chội, thiếu vắng cây xanh và chỗ vui chơi an toàn cho trẻ nhỏ.

“Khi nghe tin thành phố quyết tâm giãn dân nội đô và tạo thêm không gian sinh hoạt cộng đồng, tôi cho rằng đây là một chủ trương đúng đắn”, ông Hùng nói và tâm sự thêm: “Việc rời xa nơi chôn nhau cắt rốn dĩ nhiên không dễ dàng, nhưng vì một Hà Nội khang trang hơn, sạch đẹp hơn cho đời con cháu, người dân chúng tôi sẵn sàng đồng thuận nếu thành phố có những chính sách đền bù, tái định cư nhân văn, đồng bộ và đảm bảo được sinh kế mới".

Dưới góc nhìn của những người trẻ tuổi, Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm mở ra viễn cảnh về một môi trường sống xanh, sạch, đẹp. Lê Khánh Huyền (25 tuổi, chuyên viên truyền thông tại phường Cầu Giấy) không giấu được sự hào hứng.

Những ngày này, tại Bảo tàng Hà Nội, triển lãm Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm đang mở cửa đón du khách. Ảnh: HH

Khánh Huyền chia sẻ: Điều tôi ấn tượng nhất trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm là mục tiêu đưa diện tích cây xanh bình quân lên 10 - 12m²/người và định hướng làm sạch các dòng sông nội đô.

Là một người trẻ, Khánh Huyền mơ ước mỗi sáng đi làm không còn cảnh chen chúc kẹt xe trong khói bụi, mà thay vào đó là thong thả bước lên hệ thống metro kết nối tới trung tâm thành phố.

“Một thành phố đáng sống không chỉ là nơi để cống hiến và kiếm tiền, mà phải là nơi mỗi người dân có thể được hít thở bầu không khí trong lành và cảm nhận được sự bình yên ngay giữa lòng phố thị", Khánh Huyền tâm sự.

Đứng trước sa bàn khu vực đô thị phía Bắc sông Hồng, anh Trần Văn Dũng (kỹ sư xây dựng cư trú tại xã Bình Minh) bày tỏ sự lạc quan: Khi Hà Nội đẩy mạnh phát triển các đô thị vệ tinh và thành phố trực thuộc Thủ đô, áp lực lên vùng lõi chắc chắn sẽ giảm.

“Cơ hội việc làm, các khu công nghệ cao, bệnh viện đầu ngành và trường đại học lớn sẽ dịch chuyển về các cực tăng trưởng mới. Điều này không chỉ giúp cân bằng lại bức tranh dân số, mà còn trao cơ hội tiếp cận tiện ích hiện đại cho những người dân vùng ven như chúng tôi, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa nội thị và ngoại thành", anh Dũng nói.

Hiện thực hóa khát vọng xây dựng "kỳ tích sông Hồng"

Nhìn lại lịch sử từ năm 1954 đến nay, Hà Nội đã trải qua 9 lần lập và điều chỉnh quy hoạch. Đa phần các đồ án trước đây thường tập trung giải quyết bài toán mở rộng không gian địa lý để đáp ứng sự gia tăng cơ học của dân số và nhu cầu phát triển công nghiệp.

Người dân đến xem Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Ảnh: HH

Tuy nhiên, theo giới chuyên môn, Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm lần này đã mang một triết lý hoàn toàn khác biệt: Từ bỏ tư duy "vết dầu loang", chuyển sang phát triển theo chiều sâu, tối ưu hóa tài nguyên không gian và nâng tầm chất lượng sống.

Đánh giá về bản quy hoạch mang tính thế kỷ, Kiến trúc sư Trần Huy Ánh, Ủy viên Thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội chia sẻ, ông kỳ vọng Quy hoạch Thủ đô tiếp tục kiên định với quan điểm "con người là trung tâm của sự phát triển", đồng thời đưa trục sông Hồng trở thành biểu tượng mới của Hà Nội trong thế kỷ XXI.

Theo Kiến trúc sư Trần Huy Ánh, một trong những mục tiêu đáng mong đợi nhất là Hà Nội có thể hoàn thành cơ bản hệ thống giao thông công cộng trước năm 2035. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng sống, giảm ùn tắc và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội.

Hiện quy hoạch xác định phát triển 14 tuyến đường sắt đô thị với tổng mức đầu tư khoảng 55 tỷ USD. Tuy nhiên, theo ông, bài toán không chỉ nằm ở nguồn vốn mà còn ở hiệu quả đầu tư, cách tổ chức mạng lưới và khả năng kết nối giữa các loại hình vận tải.

Ông cho rằng, Hà Nội cần nhìn nhận giao thông công cộng như một hệ sinh thái đa dạng, trong đó đường sắt đô thị chỉ là một cấu phần. Bên cạnh metro còn có xe buýt nhanh, xe buýt cỡ lớn và cỡ nhỏ, xe điện gom khách, xe đạp công cộng cùng hệ thống hạ tầng dành cho người đi bộ kết nối với các ga, trạm.

Chia sẻ ý kiến về Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, Kiến trúc sư Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch và Phát triển đô thị Việt Nam nhấn mạnh, Hà Nội đang đứng trước một bước ngoặt mang tính lịch sử khi mở ra cơ hội định hình diện mạo đô thị trong suốt một thế kỷ tới.

Ông cho rằng, những siêu dự án cùng hàng loạt công trình giao thông trọng điểm đang được triển khai chính là những "viên gạch" đầu tiên đặt nền móng cho quá trình đại kiến thiết Thủ đô.

Quy hoạch Trung tâm Hội chợ triển lãm Quốc gia. Ảnh: HH

Một trong những kỳ vọng lớn nhất là khai thác hiệu quả giá trị của sông Hồng. Theo ông, ở nhiều quốc gia, dòng sông chính là biểu tượng và thương hiệu của đô thị. Hà Nội cũng sở hữu một dòng sông mang đậm dấu ấn lịch sử nhưng nhiều năm qua chưa phát huy hết tiềm năng.

Việc thành phố tập trung quy hoạch hai bên sông Hồng, tháo gỡ các vướng mắc về hành lang thoát lũ và từng bước hình thành trục đại lộ cảnh quan ven sông được xem là hướng đi đúng.

Kiến trúc sư Trần Ngọc Chính gợi mở, khu vực ngoài đê và bãi bồi cần được ưu tiên phát triển cây xanh, công viên, không gian công cộng, khu thể thao, đường đi bộ và đường xe đạp thay vì phát triển nhà ở dày đặc. “Điều đó không chỉ bảo đảm yêu cầu phòng chống thiên tai mà còn nâng cao chất lượng sống của người dân”, ông nhấn mạnh.

Ông cũng kỳ vọng, mỗi cây cầu bắc qua sông Hồng sẽ trở thành một công trình kiến trúc mang dấu ấn riêng, góp phần hình thành diện mạo mới cho Thủ đô. Khi kết nối hai bờ bằng hệ thống giao thông hiện đại và không gian cảnh quan liên hoàn, sông Hồng sẽ trở thành trục phát triển hài hòa, hiện thực hóa khát vọng xây dựng "kỳ tích sông Hồng".

Với "bệ phóng" thể chế vững chắc từ Luật Thủ đô sửa đổi, sự quyết tâm hành động của cả hệ thống chính trị và đặc biệt là sự đồng lòng của người dân, chúng ta tin tưởng vào một tương lai tươi sáng của Hà Nội 100 năm sau sẽ không chỉ là nơi lưu giữ trọn vẹn hồn cốt thiêng liêng của Thăng Long ngàn năm, mà còn tỏa sáng với tư cách là một "thành phố toàn cầu" - nơi mỗi người dân đều cảm nhận được niềm hạnh phúc trong từng “nhịp thở” của phố phường.