Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng. Ảnh: Bộ Ngoại giao

Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 và Hội nghị Ngoại vụ toàn quốc lần thứ 22 đều xác định yêu cầu phát huy vai trò tiên phong của đối ngoại, thực hiện hiệu quả nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên, đồng thời huy động các nguồn lực bên ngoài phục vụ phát triển đất nước.

Trong đó, các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài không chỉ thực hiện chức năng đối ngoại truyền thống mà còn phải trở thành cầu nối kết nối thị trường, đầu tư, công nghệ, tri thức và các nguồn lực quốc tế với nhu cầu phát triển của từng ngành, từng địa phương và cộng đồng doanh nghiệp.

Tinh thần này cũng được Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng nhấn mạnh khi nói về phát huy nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài. Theo đó, trong giai đoạn phát triển mới, đối ngoại không chỉ làm cầu nối mà phải trở thành chất xúc tác gắn kết thế mạnh của kiều bào với những nhu cầu ưu tiên của đất nước và từng địa phương.

Kết nối nguồn lực quốc tế

Từ thực tiễn công tác tại Campuchia, Đại sứ Việt Nam tại Campuchia Nguyễn Minh Vũ cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2026, Đại sứ quán đã triển khai ngoại giao kinh tế theo tinh thần "lấy người dân, địa phương và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ", bám sát mục tiêu phát triển của Việt Nam và nhu cầu hợp tác thực tiễn giữa hai nước.

Theo Đại sứ Nguyễn Minh Vũ, trọng tâm của Đại sứ quán là hỗ trợ kết nối kinh doanh, thúc đẩy thương mại, đầu tư, tháo gỡ các điểm nghẽn của doanh nghiệp, đồng thời tăng cường kết nối giữa các địa phương của Việt Nam với các tỉnh, thành của Campuchia.

Đại sứ quán thường xuyên cung cấp thông tin về thị trường, chính sách, môi trường đầu tư và xu hướng hợp tác, giúp doanh nghiệp chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh, giảm thiểu rủi ro, nâng cao hiệu quả đầu tư và mở rộng hợp tác với đối tác sở tại.

Theo Đại sứ Nguyễn Minh Vũ, trước sự quan tâm ngày càng lớn của doanh nghiệp Việt Nam, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ đối với thị trường Campuchia, Đại sứ quán đã vận động, hỗ trợ nhiều doanh nghiệp kết nối với đối tác sở tại, đồng thời hỗ trợ đưa hàng trăm doanh nghiệp Việt Nam tham gia hội chợ, khảo sát thị trường và tìm kiếm cơ hội đầu tư, kinh doanh.

Đại sứ Việt Nam tại Campuchia Nguyễn Minh Vũ, Ảnh: Thanh Lương

Bên cạnh đó, Đại sứ quán tích cực hỗ trợ các đoàn công tác của địa phương Việt Nam sang khảo sát, kết nối đối tác, mở rộng hợp tác với các tỉnh, thành của Campuchia; phối hợp với UBND tỉnh Lâm Đồng tổ chức thành công Hội nghị Xúc tiến Thương mại, Du lịch và Đầu tư ngày 11/4/2026; đồng thời hỗ trợ kết nối, thu xếp chương trình làm việc cho nhiều địa phương như Tây Ninh, Gia Lai, An Giang và Đồng Nai.

Theo Đại sứ Nguyễn Minh Vũ, thời gian tới, Đại sứ quán sẽ tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường, tăng cường kết nối doanh nghiệp và địa phương hai nước; đồng thời cung cấp thông tin chính sách, dự báo thị trường, cảnh báo rủi ro và phối hợp tháo gỡ khó khăn trong đầu tư, kinh doanh.

Đồng hành cùng doanh nghiệp phát triển bền vững

Không chỉ hỗ trợ xúc tiến đầu tư và thương mại, các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài còn đóng vai trò đồng hành cùng doanh nghiệp trong suốt quá trình hợp tác quốc tế, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của doanh nghiệp, đồng thời kết nối hiệu quả các nguồn lực bên ngoài phục vụ phát triển đất nước.

Tại khu vực Tây Nam Trung Quốc, Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Trùng Khánh Bùi Nguyên Long cho biết, ngay từ khi chính thức đi vào hoạt động, Tổng Lãnh sự quán đã xác định nhiệm vụ ưu tiên là phục vụ mục tiêu phát triển đất nước, đặc biệt là mục tiêu tăng trưởng hai con số của đất nước trong giai đoạn 2026-2030.

Theo Tổng Lãnh sự Bùi Nguyên Long, một trong những trọng tâm là phát huy vai trò cầu nối cho doanh nghiệp hai bên; đẩy mạnh quảng bá các sản phẩm đạt Thương hiệu Quốc gia Việt Nam tại sở tại.

Trên cơ sở chủ động tìm hiểu thế mạnh và nhu cầu của doanh nghiệp khu vực Trùng Khánh, Tứ Xuyên, Tổng Lãnh sự quán đã tích cực hỗ trợ doanh nghiệp trực tiếp kết nối đối tác, đa dạng hóa thị trường và mở rộng mạng lưới hợp tác, góp phần nâng cao hiệu quả quan hệ thương mại giữa Việt Nam với khu vực Tây Nam Trung Quốc.

Song song với đó, Tổng Lãnh sự quán thường xuyên phối hợp với chính quyền Trùng Khánh và tỉnh Tứ Xuyên tổ chức các hội nghị, hội thảo giới thiệu môi trường đầu tư, chủ trương, chính sách phát triển kinh tế của Việt Nam; đồng thời trực tiếp vận động một số doanh nghiệp có thế mạnh tại sở tại quan tâm đầu tư, chuyển dịch các dây chuyền sản xuất tiên tiến vào Việt Nam.

Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Trùng Khánh Bùi Nguyên Long. Ảnh: Thanh Lương

Đặc biệt, theo Tổng Lãnh sự Bùi Nguyên Long, Tổng Lãnh sự quán luôn đồng hành và bảo hộ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của doanh nghiệp Việt Nam trong quá trình hợp tác kinh doanh với đối tác sở tại; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp Trung Quốc tháo gỡ khó khăn khi tìm hiểu và đầu tư vào thị trường Việt Nam.

Thực tiễn hoạt động của các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài cho thấy ngoại giao kinh tế đang chuyển mạnh từ vai trò kết nối sang đồng hành cùng doanh nghiệp và địa phương trong suốt quá trình hợp tác quốc tế.

Không chỉ cung cấp thông tin, dự báo thị trường hay hỗ trợ xúc tiến đầu tư, các Cơ quan đại diện ngày càng phát huy vai trò đầu mối kết nối doanh nghiệp, địa phương với các nguồn lực về đầu tư, công nghệ, tri thức và thị trường quốc tế, góp phần phục vụ phát triển đất nước.

Như Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng nhấn mạnh, các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài cần chủ động phát hiện, tập hợp và kết nối doanh nhân, trí thức, chuyên gia cùng các hội đoàn có tiềm năng, qua đó đưa các nguồn lực quốc tế đến đúng địa chỉ, chuyển hóa thành giá trị phát triển thực chất.

Ngày nay, sức mạnh của một quốc gia không chỉ được quyết định bởi dân số, tài nguyên hay vốn đầu tư mà ngày càng phụ thuộc vào khả năng tiếp cận tri thức, công nghệ, thị trường và các mạng lưới hợp tác quốc tế.

Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài trong việc phát huy vai trò kết nối doanh nghiệp, địa phương với các nguồn lực quốc tế và cộng đồng hơn 6,5 triệu người Việt Nam ở nước ngoài, góp phần mở rộng không gian phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và phục vụ hiệu quả mục tiêu phát triển đất nước, theo Thứ trưởng.

Bài 3: Ngoại giao khoa học công nghệ từ kết nối đến kiến tạo phát triển