Người nông dân cần có hướng dẫn cụ thể hơn về thị trường và thông tin TĂCN

Thiếu trầm trọng nguyên liệu TĂCN

Ông Lê Bá Lịch, Chủ tịch Hiệp hội TĂCN Việt Nam cho biết: "Việt Nam đang thiếu nguyên liệu TĂCN nghiêm trọng. Đặc biệt là nguyên liệu thức ăn giàu đạm, thức ăn bổ sung cũng như thức ăn giàu năng lượng”. Theo số liệu từ các Bộ: Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; Công thương và Tài Chính, nguyên liệu sản xuất trong nước đưa vào chế biến TĂCN hiện đang ở mức khoảng 5 triệu tấn. Trong đó, 1,8 triệu tấn từ ngô (chiếm 40% sản lượng ngô); 2 triệu tấn sắn (chiếm 20% tổng lượng sắn); 1 triệu tấn cám và 0,2 triệu tấn bột cá chất lượng thấp. Trong khi đó, nhu cầu về nguyên liệu để sản xuất TĂCN của Việt Nam năm 2010 khoảng 12,9 triệu tấn. Vì vậy, phải NK tới 7 triệu 774 nghìn tấn nguyên liệu TĂCN (tăng 28% so với năm trước đó. Đáng chú ý, trong giai đoạn 2006 - 2010 tỷ lệ tăng về khối lượng NK nguyên liệu TĂCN năm sau luôn cao hơn năm trước).

 Việc tăng giá nguyên liệu đầu vào đã làm cho giá thành TĂCN ở Việt Nam liên tục tăng trong các năm qua (trung bình tăng hơn 16% và gần 19% với thức ăn hỗn hợp gà thịt và hỗn hợp lợn thịt). Đồng thời, khiến cho giá sản phẩm tiêu dùng từ chăn nuôi tăng theo, khó kiểm soát được.

Để hạn chế tình trạng này, Nhà nước đã có các chính sách như: Giảm thuế còn 0% với mặt hàng khô đậu tương NK; Thông tư 28 (năm 2010) về tạm thời điều chỉnh thời hạn nộp thuế với nguyên liệu sản xuất TĂCN và quyết định của Thủ tướng Chính phủ về bổ sung mặt hàng TĂCN vào danh mục bình ổn giá (năm 2009)… Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc ban hành chính sách như trên chỉ là các giải pháp tình thế nhằm can thiệp, điều chỉnh vào thị trường. Nếu không có các giải pháp và cơ chế chính sách kịp thời tiếp theo thì sẽ có nguy cơ gây tác động bất ổn về giá các sản phẩm chăn nuôi và đe dọa việc phát triển chăn nuôi hàng hóa…

Cần có kế hoạch cụ thể

Theo dự ước về cân đối cung - cầu và khả năng, năm 2011 tổng nhu cầu  TĂCN khoảng 21,9 triệu tấn và đến năm 2020 là 32,5 triệu tấn. Trong khi đó, nguyên liệu TĂCN nội địa chỉ có khoảng 5,5 và 9 triệu tấn (tương đương với 36,6 và 37,1%). Nghĩa là, chúng ta phải NK tới 63 - 65,5%. Đến năm 2015 phải NK tới 5 triệu tấn nguyên liệu thức ăn giàu đạm; thức ăn bổ sung thì phải NK tới 100%. Giá TĂCN hàng năm đều tăng từ 15 - 20%.

Lo ngại về những dự ước có cơ sở này, có ý kiến cho rằng, nếu Việt Nam không có những cơ chế chính sách, chỉ đạo cụ thể để đưa nguyên liệu TĂCN trong nước lên 36,6 - 37,1% thì rất có thể mức NK nguyên liệu TĂCN không dừng lại ở mức 63 - 67%.

Vì vậy, theo ông Lê Bá Lịch, câu chuyện bất ổn về thị trường TĂCN Việt Nam, đặc biệt là xu hướng tăng giá mạnh thời gian gần đây, thậm chí là bị nước ngoài lũng đoạn giá TĂCN… đòi hỏi Nhà nước phải có những chỉ đạo vĩ mô mới mong ổn định được thị trường. Cụ thể, Nhà nước cần xây dựng hoặc có cơ chế khuyến khích cho các tập thể, cá nhân đầu tư xây dựng 2 cảng chuyên dùng để NK nguyên liệu TĂCN ở phía Bắc và phía Nam. Đồng thời, tổ chức các sàn giao dịch nguyên liệu TĂCN, sàn giao dịch lợn giống, thịt lợn… để công khai, minh bạch thị trường từ sản phẩm chăn nuôi đến nguyên liệu TĂCN và TĂCN. Qua đó, tạo kênh giám sát và tăng cường thông tin thị trường. Đây sẽ là cơ sở tốt để ổn định thị trường TĂCN. Thêm vào đó, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cần đề ra kế hoạch cụ thể về phát triển thị trường TĂCN Việt Nam. Có vậy, mục tiêu phát triển ngành Chăn nuôi hàng hóa, đưa giá trị chăn nuôi lên 30%, 35% và 40% trong tổng giá trị nông nghiệp vào các năm 2011, 2015 và 2020… mới có cơ sở thành hiện thực.

 Hữu Oanh