Hai cơ sở nhà đất số 65 và 67 đường Nguyễn Tất Thành trong tình trạng để trống nhiều năm. Ảnh: N.Giàu

Những khối nhà “ngủ quên” giữa lõi đô thị

Có mặt trên tuyến đường Nguyễn Tất Thành - một trong những trục giao thông sầm uất bậc nhất của trung tâm tỉnh Đắk Lắk, phóng viên Báo Thanh tra thấy 2 cơ sở nhà đất cao tầng trong tình trạng đóng cửa, gần như tách biệt hoàn toàn với nhịp sống sôi động của đô thị.

Các công trình này đã lộ rõ dấu hiệu xuống cấp. Nhiều mảng tường đã ngả màu ố vàng, xuất hiện các vệt loang kéo dài từ chân tường lên cao. Một số vị trí rêu mốc bám thành từng mảng xanh sẫm. Trên ban công của công trình phủ đầy bụi, xen lẫn cỏ dại mọc tràn qua các khe nứt, tạo nên cảnh hoang vắng, bỏ không.

Theo hồ sơ, hai cơ sở nhà, đất trên liền kề nhau mang số 65 và 67 đường Nguyễn Tất Thành, có tổng diện tích hơn 371m². Tài sản này từng do Cảng hàng không Buôn Ma Thuột (cũ) – Chi nhánh Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam quản lý.

Cả 2 căn nhà đều xây dựng năm 1997. Trong đó, căn nhà số 65 (2 tầng) có diện tích sàn xây dựng 217,9m²; căn nhà số 67 (khách sạn 4 tầng), diện tích sàn xây dựng 970,8m².

Đến cuối năm 2019, do không còn nhu cầu sử dụng, Cảng hàng không Buôn Ma Thuột đề nghị trả lại 2 thửa đất tại số 65, 67. Sau đó, UBND tỉnh Đắk Lắk ban hành quyết định thu hồi 2 thửa đất trên và giao Sở Tài chính quản lý theo quy định. Đến ngày 30/10/2020, Sở Tài chính đã tiếp nhận bàn giao phần diện tích này.

Tuy nhiên, từ thời điểm bàn giao đến nay, khu nhà gần như không được khai thác hiệu quả, rơi vào tình trạng để trống kéo dài.

Không xa đó, trên đường Phan Chu Trinh giao với đường Quang Trung, phóng viên tiếp tục ghi nhận tình trạng tương tự tại trụ sở cũ của Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Đắk Lắk. Khu đất này có vị trí "đắc địa" khi nằm ở góc giao giữa hai tuyến đường lớn, sở hữu 2 mặt tiền, một lợi thế lớn về giá trị thương mại đô thị nhưng hiện lại rơi vào trạng thái bỏ không kéo dài.

Trụ sở cũ của Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Đắk Lắk (cũ) đóng cửa im lìm. Ảnh: N.Giàu

Khu đất rộng gần 962m², được bao bọc bởi hệ thống tường rào chạy dọc cả hai tuyến đường. Từ bên ngoài, phóng viên ghi nhận toàn bộ hàng rào đã phủ bụi dày, lớp sơn cũ bong tróc từng mảng, để lộ phần sắt xỉn màu theo thời gian.

Quan sát từ hai mặt tiền lớn, khuôn viên bên trong hiện ra với hệ thống công trình gồm nhà 3 tầng, nhà tiếp dân 2 tầng, nhà văn phòng, nhà xe… Tuy nhiên, tất cả đều trong tình trạng "cửa đóng, then cài", không gian bên trong lại hoàn toàn tĩnh lặng, không có hoạt động ra vào.

Các rạp chiếu phim "im lìm"

Tiếp tục khảo sát trên đường Hai Bà Trưng - khu vực từng sôi động với các hoạt động văn hóa, giải trí, phóng viên ghi nhận hiện trạng Rạp chiếu phim Kim Đồng.

Rạp chiếu phim Kim Đồng từng là điểm đến quen thuộc của người dân Buôn Ma Thuột, đặc biệt là thanh thiếu nhi trong những dịp hè. Với diện tích 677m², quy mô 2 tầng, rạp chiếu phim nằm ở vị trí "đắc địa" với 2 mặt tiền lớn ngay khu vực trung tâm đô thị. Tuy nhiên, sau nhiều năm ngừng hoạt động, công trình đang xuống cấp, bỏ hoang kéo dài.

Rạp chiếu phim Kim Đồng toạ lạc giữa khu "đất vàng" của tỉnh Đắk Lắk. Ảnh: N.Giàu

Đáng lưu ý, ngay khu vực mặt tiền trước cửa Rạp chiếu phim Kim Đồng xuất hiện dày đặc các hình vẽ bậy nham nhở, làm mất mỹ quan đô thị, cùng nhiều tờ rơi rao vặt được dán, treo gây phản cảm. Các hạng mục bên ngoài lộ rõ dấu hiệu xuống cấp, thiếu chăm sóc; một số khu vực bậc thềm, chân tường đã bong tróc, hư hỏng.

Không chỉ riêng Rạp chiếu phim Kim Đồng, tại đường Lê Hồng Phong, Rạp chiếu bóng Hưng Đạo với diện tích gần 600m² cũng trong tình trạng tương tự. Bức tường mặt tiền cũ kỹ nằm im lìm giữa phố, tấm biển hiệu bạc màu gần như không nhận ra dòng chữ từng hiện hữu.

Những mảng tôn hoen ố, dây điện chằng chịt ở Rạp chiếu bóng Hưng Đạo tạo cảm giác nhếch nhác, thiếu sức sống. Bên cạnh đó, là dãy cửa sắt khép kín kéo dài, vài chiếc xe máy phủ bạt nằm lặng lẽ trước hiên như đã lâu không được sử dụng.

Rạp chiếu bóng Hưng Đạo từng là nơi hẹn hò lý tưởng của nhiều thế hệ người dân Buôn Ma Thuột. Ảnh: N.Giàu

Rạp chiếu bóng từng là một địa điểm quen thuộc, gắn với ký ức của nhiều thế hệ người dân. Đã có thời gian, khu nhà này luôn sáng đèn, tấp nập người ra vào, tiếng cười nói và những cuộc gặp gỡ diễn ra mỗi ngày. Thế nhưng, theo dòng chảy của thời gian, sự nhộn nhịp năm nào dần lùi vào quá khứ.

Sự hoang vắng bao trùm khiến Rạp chiếu bóng không chỉ mang vẻ xuống cấp của một tòa nhà bị bỏ không, mà còn gợi lên cảm giác tiếc nuối về một không gian từng in đậm dấu ấn trong ký ức của nhiều người.

5 công trình, trụ sở mà phóng viên Báo Thanh tra đề cập đã hoàn thành sứ mệnh phục vụ cộng đồng, thực hiện nhiệm vụ chính trị trong một giai đoạn nhất định, góp phần đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, quản lý và phát triển đô thị. Tuy nhiên, khi không còn nhu cầu sử dụng, các công trình ở những vị trí được xem là "đất vàng" đô thị dần bị bỏ trống, xuống cấp, gây lãng phí nguồn lực.

Ngoài 5 công trình, cơ sở nhà, đất được "điểm tên", trên địa bàn đô thị và khu vực lân cận đô thị Buôn Ma Thuột còn nhiều tài sản công khác không sử dụng hoặc sử dụng không hiệu quả.

Có thể "điểm danh" các cơ sở nhà, đất như: số 59 Nơ Trang Long (Sở Thông tin và Truyền thông cũ), số 79 Phan Chu Trinh (Trung tâm Dịch vụ việc làm cũ), số 262 Phan Chu Trinh (Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sản cũ), số 7 Nguyễn Tất Thành (Sở Tài chính cũ), số 12 Trần Hưng Đạo (Cục Thuế tỉnh cũ), số 8 Trần Hưng Đạo (Bảo hiểm xã hội cũ)...

Toà nhà 7 Nguyễn Tất Thành, phường Buôn Ma Thuột (Sở Tài chính cũ). Ảnh: NG

Toà nhà 12 Trần Hưng Đạo, phường Buôn Ma Thuột (Cục Thuế tỉnh cũ). Ảnh: NG

Khu nhà 262 Phan Chu Trinh, phường Buôn Ma Thuột bị bỏ hoang nhiều năm (Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sản cũ). Ảnh: NG

Toà nhà số 59 Nơ Trang Long, phường Buôn Ma Thuột (Sở Thông tin và Truyền thông cũ) đang bị bỏ trống. Ảnh: NG

Vậy đâu là nguyên nhân khiến hàng loạt công trình, trụ sở tọa lạc trên các khu đất có giá trị lớn, là tài sản công quan trọng, lại rơi vào cảnh bỏ hoang, xuống cấp và gây lãng phí kéo dài như hiện nay?

Phóng viên Báo Thanh tra sẽ tiếp tục phản ánh trong kỳ 2: “Ai làm nghẽn đường hồi sinh tài sản công?”