Nhiều cơ sở nhà, đất công có vị trí đắc địa tại trung tâm TP Buôn Ma Thuột bỏ trống trong thời gian dài không chỉ gây lãng phí mà còn làm ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị. Ảnh: NG

122 cơ sở nhà, đất chưa được đưa vào khai thác hiệu quả

Thông tin với phóng viên Báo Thanh tra, Sở Tài chính tỉnh Đắk Lắk cho biết, đến hết quý II/2026, trên địa bàn tỉnh có 726 cơ sở nhà, đất đã được chuyển giao về địa phương để quản lý, xử lý và khai thác.

Trong đó, 115 cơ sở được chuyển giao cho Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh quản lý, khai thác; 611 cơ sở còn lại được giao cho UBND các xã, phường quản lý, xử lý theo thẩm quyền.

Đối với nhóm do Trung tâm Phát triển quỹ đất quản lý, hiện có 7 cơ sở đã trình kế hoạch quản lý, khai thác năm 2026 xin ý kiến cấp có thẩm quyền; 72 cơ sở đã trình bổ sung kế hoạch; 35 cơ sở đang thực hiện thủ tục đấu giá, giao đất, cho thuê đất theo quy định; và 1 cơ sở được giao cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh quản lý, sử dụng.

Đối với 611 cơ sở giao về địa phương, đến nay đã có 489 cơ sở được xử lý, gồm: bố trí tạm sử dụng; sử dụng làm thiết chế công cộng; giao cho cơ quan, tổ chức làm trụ sở; phá dỡ, khai thác hoặc xử lý theo các hình thức khác.

122 cơ sở nhà, đất còn lại chưa hoàn thành xử lý, chủ yếu do chưa được giao cho đơn vị sự nghiệp công lập quản lý, khai thác hoặc chưa có phương án sử dụng cụ thể.

Các cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính đang được tỉnh Đắk Lắk rà soát, xây dựng phương án xử lý và khai thác phù hợp. Ảnh: NG

Riêng trên địa bàn phường Buôn Ma Thuột, thuộc trung tâm của tỉnh Đắk Lắk, hiện có 21 cơ sở nhà, đất công dôi dư đã được chuyển giao, trong đó 8 cơ sở giao cho Trung tâm Phát triển quỹ đất và 13 cơ sở giao cho UBND phường quản lý, xử lý, hạn chế tình trạng xuống cấp, lãng phí.

Theo Sở Tài chính, việc sắp xếp, xử lý tài sản công thời gian qua góp phần bảo đảm hoạt động thông suốt của bộ máy sau sắp xếp đơn vị hành chính, đồng thời tạo thêm nguồn lực phục vụ các lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa và an sinh xã hội.

Tuy nhiên, đơn vị cho hay, quá trình triển khai vẫn còn nhiều khó khăn do khối lượng tài sản lớn, thực hiện đồng thời trên phạm vi rộng, trong khi mô hình tổ chức bộ máy và nhu cầu sử dụng thay đổi nhanh sau sắp xếp.

Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ làm quản lý tài sản công tại nhiều địa phương có sự xáo trộn sau sắp xếp đơn vị hành chính; nhiều cán bộ phải đảm nhiệm cùng lúc nhiều nhiệm vụ, làm gia tăng áp lực và khối lượng công việc.

Nhiều cơ sở nhà, đất có quy mô nhỏ, nằm ở vùng sâu, vùng xa hoặc không có lợi thế thương mại nên khó thu hút tổ chức, cá nhân thuê hoặc khai thác. Ngoài ra, một số xã mới được giao quản lý tài sản dôi dư vẫn còn lúng túng trong việc xây dựng phương án sử dụng hiệu quả.

Điểm mặt những tồn tại, xác định trách nhiệm

Liên quan đến công tác sắp xếp, xử lý tài sản công, Thanh tra tỉnh Đắk Lắk đã ban hành Kết luận số 43 ngày 24/4/2026 về chuyên đề phòng, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng các cơ sở nhà, đất của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhà nước thuộc UBND tỉnh Đắk Lắk quản lý.

Theo kết luận thanh tra, giai đoạn 2019 - 2025, toàn tỉnh có 304 cơ sở nhà, đất sử dụng không hiệu quả, không đúng mục đích hoặc bỏ trống (Đắk Lắk cũ 150 cơ sở, Phú Yên cũ 154 cơ sở). Trong đó, 3 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa được báo cáo, đề xuất phương án xử lý và 57 cơ sở đã được phê duyệt phương án sắp xếp nhưng chậm ban hành quyết định xử lý, chưa đảm bảo quy định.

Hai cơ sở nhà, đất tại số 65 - 67 Nguyễn Tất Thành (phường Tân An) là một trong những trường hợp được Thanh tra tỉnh Đắk Lắk chỉ ra chậm triển khai phương án xử lý theo quy định. Ảnh: NG

Thanh tra tỉnh xác định trách nhiệm thuộc người đứng đầu các đơn vị quản lý, sử dụng nhà đất; Giám đốc Sở Tài chính, các cấp phó phụ trách cùng các tổ chức, cá nhân liên quan.

Kết quả thanh tra ngẫu nhiên tại 31 cơ sở nhà, đất cho thấy một số hạn chế, khuyết điểm. Điển hình các cơ sở, gồm: số 65 - 67 Nguyễn Tất Thành (phường Tân An) và trụ sở Phòng Văn hóa - Thông tin huyện Sông Hinh (cũ), Sở Tài chính tỉnh Đắk Lắk (cũ) và UBND huyện Sông Hinh (cũ) chậm tham mưu, triển khai bán đấu giá tài sản công, chưa bảo đảm trình tự, thủ tục theo quy định.

Trách nhiệm các khuyết điểm trên thuộc về Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 6/2021 - 6/2025, Chủ tịch UBND huyện Sông Hinh giai đoạn 2020 - 2023, cùng các cấp phó phụ trách và các tổ chức, cá nhân liên quan.

6 cơ sở nhà, đất, gồm: Trụ sở Ủy ban MTTQ Việt Nam (cũ), Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sản (cũ), Rạp chiếu phim Kim Đồng, Trụ sở Thị ủy Buôn Hồ (cũ), Trung tâm Bồi dưỡng chính trị thị xã Buôn Hồ và Trụ sở HĐND-UBND phường An Lạc (cũ) đã được giao tổ chức bán đấu giá nhưng không thành do vướng mắc về quy hoạch.

Tuy nhiên, các đơn vị quản lý tài sản, UBND thị xã Buôn Hồ (cũ) và Sở Tài chính chưa kịp thời tham mưu, đề xuất phương án xử lý phù hợp. Trách nhiệm thuộc các cơ quan, đơn vị liên quan, trong đó có Sở Tài chính, lãnh đạo UBND cấp huyện, cấp phó phụ trách cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan trong giai đoạn 2023 - 6/2025.

Rạp chiếu bóng Hưng Đạo nằm trong nhóm các cơ sở nhà, đất được tỉnh Đắk Lắk rà soát nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài sản công. Ảnh: NG

Cơ sở nhà, đất là Rạp chiếu bóng Hưng Đạo thì chậm được đề xuất và tham mưu ban hành quyết định giữ lại tiếp tục sử dụng theo phương án sắp xếp, xử lý tài sản công đã được phê duyệt.

Công trình này dù không còn nhu cầu sử dụng và hoạt động không thường xuyên, đơn vị quản lý vẫn chưa kịp thời báo cáo, đề xuất thay đổi hình thức xử lý tài sản theo quy định. Trách nhiệm thuộc Giám đốc Trung tâm Phát hành phim và Chiếu bóng Đắk Lắk, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Giám đốc Sở Tài chính, Phó Giám đốc Sở Tài chính phụ trách cùng các đơn vị, cá nhân liên quan trong giai đoạn 2021 - 2024…

Không để tài sản công “đắp chiếu”

Liên quan đến kết luận thanh tra trên, Sở Tài chính tỉnh Đắk Lắk cho biết, đơn vị nghiêm túc tiếp thu các nội dung được chỉ ra và đang triển khai nhiều giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư trên địa bàn.

Đắk Lắk đang đẩy nhanh tiến độ xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư để phát huy hiệu quả tài sản công, tránh tình trạng “đất vàng đắp chiếu”. Ảnh: NG

Theo đó, Sở sẽ tiếp tục rà soát hồ sơ pháp lý, hiện trạng và phương án khai thác đối với từng cơ sở nhà, đất để tham mưu xử lý phù hợp; tăng cường kiểm tra, giám sát việc quản lý, bảo vệ tài sản công, không để xảy ra tình trạng lấn chiếm, sử dụng sai mục đích hoặc xuống cấp do bỏ hoang.

Đơn vị cũng phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan triển khai các cơ chế mới về quản lý, khai thác quỹ nhà, đất công nhằm sớm đưa tài sản vào sử dụng, phát huy hiệu quả.

Sở Tài chính cho biết, sẽ kịp thời tổng hợp các khó khăn, vướng mắc để tham mưu UBND tỉnh xem xét, chỉ đạo giải quyết.

Hiện nay, Bộ Tài chính đang trình Chính phủ ban hành cơ chế đặc thù nhằm đẩy nhanh việc xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư với nhiều quy định theo hướng đơn giản hóa thủ tục, tăng phân cấp cho địa phương và cho phép khai thác linh hoạt hơn đối với các khu đất chưa hoàn tất điều chỉnh quy hoạch. Điều này được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện để các địa phương sớm đưa quỹ nhà, đất công dôi dư vào khai thác, tránh lãng phí nguồn lực Nhà nước.

Thanh tra tỉnh Đắk Lắk chỉ ra nhiều tồn tại, hạn chế trong công tác quản lý, sử dụng tài sản công và kiến nghị xử lý trách nhiệm các đơn vị liên quan. Ảnh: NG

Trao đổi với phóng viên Báo Thanh tra, một lãnh đạo Thanh tra tỉnh Đắk Lắk cho biết, qua thanh tra, Thanh tra tỉnh ghi nhận vẫn còn một số cơ sở nhà, đất thuộc quản lý của nhà nước có vị trí thuận lợi nhưng chưa được khai thác, sử dụng hiệu quả.

Mục tiêu của cuộc thanh tra không chỉ chỉ ra tồn tại, hạn chế mà còn kiến nghị các giải pháp để đưa tài sản công vào sử dụng hiệu quả. Trên cơ sở kết luận thanh tra, Thanh tra tỉnh đã kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành, đơn vị liên quan khẩn trương rà soát, xây dựng phương án xử lý đối với từng cơ sở nhà, đất cụ thể.

Thanh tra tỉnh sẽ tiếp tục theo dõi, đôn đốc việc thực hiện các kiến nghị sau thanh tra; đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra nhằm kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những bất cập trong quản lý, sử dụng tài sản công, góp phần thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trên địa bàn tỉnh.