Theo đó, người nộp thuế TNDN là tổ chức hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hoá, dịch vụ có thu nhập chịu thuế (TNCT, sau đây gọi là doanh nghiệp - DN), bao gồm: Các tổ chức nêu tại các điểm a, b, c và d khoản 1 Điều 2 của Thông tư và các tổ chức khác có hoạt động sản xuất kinh doanh hàng hóa hoặc dịch vụ và có TNCT. Tổ chức nước ngoài sản xuất kinh doanh tại Việt Nam không theo Luật Đầu tư, Luật DN hoặc có thu nhập phát sinh tại Việt Nam nộp thuế TNDN theo hướng dẫn riêng của Bộ Tài chính. Các tổ chức này nếu có hoạt động chuyển nhượng vốn thì thực hiện nộp thuế TNDN theo hướng dẫn tại Điều 14 Chương IV.

Căn cứ tính thuế

Số thuế TNDN phải nộp trong kỳ tính thuế bằng thu nhập tính thuế nhân với thuế suất.

Thuế TNDN phải nộp được xác định theo công thức sau:

Thuế TNDN  phải nộp = Thu nhập tính thuế  x Thuế suất thuế TNDN
 
Trường hợp DN nếu có trích quỹ phát triển khoa học và công nghệ thì thuế TNDN phải nộp được xác định như sau:

Thuế TNDN phải nộp = (Thu nhập tính thuế - Phần trích lập quỹ KH&CN)   x Thuế suất thuế TNDN

Trường hợp DN đã nộp thuế TNDN hoặc loại thuế tương tự thuế TNDN ở ngoài Việt Nam thì DN được trừ số thuế TNDN đã nộp nhưng tối đa không quá số thuế TNDN phải nộp theo quy định của Luật Thuế TNDN.

Kỳ tính thuế được xác định theo năm dương lịch. Trường hợp DN áp dụng năm tài chính khác với năm dương lịch thì kỳ tính thuế xác định theo năm tài chính áp dụng.

Ví dụ: DN A kỳ tính thuế TNDN năm 2011 áp dụng theo năm dương lịch. Đầu năm 2012 lựa chọn chuyển đổi sang năm tài chính từ ngày 1/4 năm này sang ngày 31/3 năm sau, thì kỳ tính thuế TNDN năm chuyển đổi (năm chuyển đổi 2012) được tính từ ngày 1/1/2012 đến hết ngày 31/3/2012 (3 tháng), kỳ tính thuế TNDN năm  tiếp  theo được tính từ ngày 1/4/2012 đến hết ngày 31/3/2013.

Trường hợp DN lựa chọn giảm 50% thuế theo kỳ tính thuế năm chuyển đổi 2012 thì DN tiếp tục thực hiện giảm 50% thuế TNDN năm chuyển đổi và năm tính thuế tiếp theo (năm tài chính 2012 từ 1/4/2012 đến 31/3/2013).

Trường hợp DN lựa chọn không hưởng ưu đãi giảm 50% thuế TNDN đối với kỳ tính thuế TNDN năm chuyển đổi 2012 (kỳ tính thuế năm chuyển đổi 2012 kê khai nộp thuế theo mức thuế suất phổ thông) thì DN được giảm 50% thuế TNDN năm tài chính 2012 (từ 1/4/2012 đến 31/3/2013) và  năm tài chính 2013 (từ 1/4/2013 đến 31/3/2014).

Đơn vị sự nghiệp có phát sinh hoạt động kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế TNDN mà hạch toán được doanh thu nhưng không hạch toán và xác định được chi phí, thu nhập của hoạt động kinh doanh thì kê khai nộp thuế TNDN tính theo tỷ lệ % trên doanh thu bán hàng hoá, dịch vụ.

 Cụ thể: Đối với dịch vụ là 5%; đối với kinh doanh hàng hoá 1%; đối với hoạt động khác (bao gồm cả hoạt động giáo dục, y tế, biểu diễn nghệ thuật) là 2%.

DN có doanh thu, chi phí, TNCT và thu nhập tính thuế bằng ngoại tệ thì phải quy đổi ngoại tệ ra đồng Việt Nam theo tỷ giá giao dịch bình quân trên thị trường ngoại tệ liên ngân hàng do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm phát sinh.

Xác định thu nhập tính thuế:

Thu nhập tính thuế được xác định theo công thức sau: Thu nhập tính thuế = TNCT - Thu nhập được miễn thuế  + Các khoản lỗ được kết chuyển theo quy định

TNCT trong kỳ tính thuế xác định như sau:

TNCT = Doanh thu - Chi phí được trừ + Các khoản thu nhập khác

Thu nhập từ hoạt động sản xuất kinh doanh hàng hóa, dịch vụ bằng doanh thu của hoạt động sản xuất kinh doanh hàng hóa, dịch vụ trừ chi phí được trừ của hoạt động sản xuất kinh doanh hàng hóa, dịch vụ đó. DN có nhiều hoạt động sản xuất kinh doanh áp dụng nhiều mức thuế suất khác nhau thì DN phải tính riêng thu nhập của từng hoạt động nhân với thuế suất tương ứng.

Thu nhập từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản; chuyển nhượng dự án (không gắn liền với chuyển quyền sử dụng đất, chuyển quyền thuê đất); chuyển nhượng quyền thực hiện dự án, chuyển nhượng quyền thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản theo quy định của pháp luật  phải hạch toán riêng để kê khai nộp thuế TNDN với mức thuế suất 25%, không được hưởng ưu đãi thuế TNDN, không được bù trừ với thu nhập hoặc lỗ của các hoạt động sản xuất kinh doanh khác...

Doanh thu để tính TNCT được xác định như sau:

Đối với DN nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT) theo phương pháp khấu trừ thuế là doanh thu chưa bao gồm thuế GTGT.

Đối với DN nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp trên GTGT là doanh thu bao gồm  cả thuế GTGT.

Thùy Dương