Tọa đàm “Doanh nghiệp Thủ đô hành động vì mục tiêu tăng trưởng bền vững 2 con số”. Ảnh: Linh Phạm

Khoa học công nghệ - động lực tăng trưởng chủ chốt cho doanh nghiệp

Tọa đàm được tổ chức trong bối cảnh thành phố Hà Nội triển khai phong trào thi đua “Quyết tâm thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng bền vững 2 con số” giai đoạn 2026-2030.

Tại tọa đàm, các chuyên gia, nhà đầu tư và đại diện cộng đồng doanh nghiệp đã tập trung trao đổi về vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa trong tăng trưởng, những cơ hội để doanh nghiệp mở rộng quy mô và các điều kiện cần thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh.

TS Nguyễn Việt Hùng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội chia sẻ, trong bất cứ nền kinh tế nào, vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa đều rất quan trọng.

Theo ông, ngay cả những nền kinh tế công nghiệp phát triển hàng đầu vẫn xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa là sức sống, là động lực phát triển, bởi lực lượng này góp phần hoàn thiện chuỗi giá trị của các ngành kinh tế.

Phân tích định hướng phát triển trong giai đoạn tới, TS Nguyễn Việt Hùng cho rằng, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực tăng trưởng chủ chốt.

TS Nguyễn Việt Hùng - Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội chia sẻ tại toạ đàm. Ảnh: Linh Phạm

Trong ngắn hạn, dư địa tăng trưởng có thể đến từ đầu tư công, xây dựng, giao thông, logistics, bán buôn, bán lẻ... Tuy nhiên, về trung và dài hạn, cần chuẩn bị nền tảng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp và đất nước.

Để doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển, theo TS Nguyễn Việt Hùng, chính sách thuế và thủ tục hành chính phải thực sự hỗ trợ hệ sinh thái doanh nghiệp.

“Nếu chi phí tuân thủ quá lớn, doanh nghiệp chưa kịp phát triển đã có thể gặp khó khăn. Vì vậy, chính sách của Nhà nước cần minh bạch, công khai và tạo điều kiện cho cả doanh nghiệp nhỏ, vừa và doanh nghiệp lớn phát triển”, ông nói.

Từ góc nhìn của cộng đồng doanh nghiệp, GS.TS Mạc Quốc Anh, Bí thư Đảng ủy, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hanoisme cho rằng, điều quan trọng là doanh nghiệp nhỏ và vừa phải có đủ khả năng, năng lực hấp thụ các chính sách đã được triển khai.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể tận dụng nhiều không gian phát triển mới của Hà Nội, trước hết là từ sự phát triển mạnh mẽ của hạ tầng, gồm cơ sở vật chất, giao thông, logistics và hạ tầng xanh.

Đầu tư công có thể tạo động lực, dẫn dắt các lực lượng, trong đó có doanh nghiệp tư nhân quy mô nhỏ và vừa.

Bên cạnh đó, sự phát triển của đô thị thông minh, các lĩnh vực giáo dục, y tế, chăm sóc sức khỏe và dịch vụ số cũng mở ra những phân khúc phù hợp với năng lực của doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Doanh nghiệp cần "đường băng" chính sách

Một hướng đi khác được các đại biểu đề cập là tăng cường chuyển đổi số, đổi mới công nghệ nhằm giảm chi phí tuân thủ. Đồng thời, doanh nghiệp nhỏ và vừa cần tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của các tập đoàn FDI và chuyển từ tư duy bán một sản phẩm sang tư duy tham gia chuỗi cung ứng, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

GS.TS Mạc Quốc Anh trao đổi tại tọa đàm. Ảnh: Linh Phạm

Theo GS.TS Mạc Quốc Anh, kinh tế xanh, kinh tế sáng tạo và các ngành dịch vụ giá trị gia tăng cao cũng là những cơ hội đáng chú ý đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Ở góc độ nhà đầu tư, ông Nguyễn Minh Hạnh, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Quản lý Quỹ Việt Cát cho biết, những doanh nghiệp đã chứng minh được năng lực ở một lĩnh vực cụ thể, có mô hình kinh doanh hiệu quả và có khả năng tiếp tục tăng trưởng thường là những đối tượng được nhà đầu tư quan tâm.

Nhà đầu tư không chỉ nhìn vào tài sản bảo đảm mà quan tâm đến mô hình kinh doanh, khả năng tự cân đối dòng tiền, kế hoạch tăng trưởng và khả năng sử dụng nguồn vốn mới để tạo ra sự phát triển.

TS Bùi Thanh Minh, Phó Giám đốc chuyên môn Văn phòng Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV) thuộc Hội đồng Tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng Chính phủ cho rằng, doanh nghiệp đang đứng trước giai đoạn có nhiều thay đổi nhanh chóng.

Chi phí tuân thủ, yêu cầu chuẩn hóa dữ liệu, thuế, kế toán... đang đặt ra những thách thức mới. Vì vậy, doanh nghiệp cần thay đổi cách thức quản trị, hướng tới sự chuẩn chỉnh để có thể tiếp cận vốn và tận dụng tốt hơn các chính sách hỗ trợ.

Doanh nghiệp không chỉ cần Nhà nước tạo “đường băng” chính sách mà bản thân doanh nghiệp cũng phải sẵn sàng biến cơ hội thành thực tế phát triển. Doanh nghiệp cần bài bản hơn trong quản trị, suy nghĩ lớn hơn để mở rộng thị trường, thậm chí hướng tới thị trường toàn cầu.

TS Bùi Thanh Minh cũng nhấn mạnh, trong quá trình chuyển đổi, doanh nghiệp cần chấp nhận những thay đổi và có thời gian để chuẩn hóa. Chính sách và việc thực thi chính sách cần có tinh thần “khoan dung tuân thủ”, tạo điều kiện để doanh nghiệp nhận diện thiếu sót, hoàn thiện hệ thống và từng bước chuẩn hóa hoạt động.

Từ những trao đổi tại tọa đàm cho thấy, để doanh nghiệp nhỏ và vừa thực sự đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng bền vững 2 con số, cần sự đồng hành từ cả 2 phía.

Thành phố tiếp tục tạo môi trường, chính sách và điều kiện thuận lợi. Cùng với đó, doanh nghiệp chủ động đổi mới, nâng cao năng lực quản trị, ứng dụng công nghệ, tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị và từng bước nâng cao sức cạnh tranh.