Hiện trạng một phần khu vực thực hiện Dự án Khu tái định cư vùng sạt lở đất tại xã Nhâm, huyện A Lưới (nay là xã A Lưới 2, TP Huế). Ảnh: Minh Tân

Hồ sơ thiếu, thiết kế có sai sót

Thanh tra TP Huế vừa ban hành Thông báo Kết luận thanh tra (KLTT) chuyên đề số 1555/KL-TTr ngày 24/6/2026 về Dự án Khu tái định cư vùng sạt lở đất tại xã Nhâm, huyện A Lưới (nay là xã A Lưới 2, TP Huế). Dự án được UBND tỉnh Thừa Thiên Huế phê duyệt chủ trương đầu tư tại Quyết định số 1785/QĐ-UBND ngày 25/7/2019, tổng mức đầu tư dự kiến 15 tỷ đồng từ vốn dự phòng ngân sách Trung ương năm 2018.

Dự án có quy mô khoảng 5ha, gồm giao thông, cấp điện, cấp nước sinh hoạt và san gạt nền; mục tiêu bố trí đất ở, đất sản xuất cho khoảng 50 hộ dân, trong đó có các hộ bị mất đất do thiên tai và người Lào nhập quốc tịch Việt Nam gặp khó khăn về đất ở, đất sản xuất. Chủ đầu tư là Ban Quản lý Dự án Đầu tư xây dựng (BQL DA ĐTXD) khu vực huyện A Lưới (nay là BQL DA ĐTXD khu vực 2).

Dự án khởi công ngày 23/12/2019 nhưng đến 31/12/2020 phải dừng thi công. Đến thời điểm thanh tra, dự án mới giải ngân 8,363 tỷ đồng, đạt 61,7% kế hoạch vốn; 5,185 tỷ đồng còn lại bị Trung ương thu hồi do quá hạn.

Thanh tra TP Huế xác định dự án chậm tiến độ 5 năm 4 tháng và không thực hiện được mục tiêu ban đầu. Đối tượng thụ hưởng được chuyển sang Dự án 2 thuộc Chương trình mục tiêu Quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030.

Theo KLTT ngay từ bước chuẩn bị đầu tư, hồ sơ đề xuất chủ trương đầu tư chưa đầy đủ thành phần và nội dung theo quy định.

Khu vực dự án được cảnh báo sạt lở, sụt lún nhưng thiết kế vẫn sử dụng hệ cao độ giả định, khiến 30 lô đất không thể sử dụng. Ảnh: Minh Tân

Sở Kế hoạch và Đầu tư không lấy ý kiến một số sở, ngành liên quan; không báo cáo cụ thể các ý kiến của Sở Xây dựng; chưa đánh giá đầy đủ việc tuân thủ pháp luật, hiệu quả kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững trong hồ sơ trình thẩm định.

Trong lập, thẩm định báo cáo kinh tế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công - dự toán, chủ đầu tư thực hiện chưa đầy đủ công tác khảo sát. Hồ sơ thiếu danh sách 50 hộ dân, phương án đền bù giải phóng mặt bằng, phòng cháy, chữa cháy và bảo vệ môi trường.

Đáng chú ý, báo cáo khảo sát địa chất hạng mục cấp nước sinh hoạt đã cảnh báo hiện tượng sạt lở, sụt lún tại khu vực xây dựng. Tuy nhiên, thiết kế hạng mục đường giao thông vẫn sử dụng hệ cao độ giả định không đúng quy định.

Sai lệch giữa hồ sơ thiết kế được duyệt và hiện trạng địa hình dẫn đến 30 lô đất tại tuyến số 2 và số 3 không thể sử dụng theo thiết kế ban đầu. Dù vậy, đơn vị tư vấn thẩm tra vẫn đánh giá hồ sơ bảo đảm an toàn và đúng quy định.

Thanh tra cũng xác định Sở Xây dựng đánh giá chưa chính xác sự phù hợp của hồ sơ với chủ trương đầu tư, tính hợp lý của giải pháp thiết kế; chưa xem xét đầy đủ yếu tố an toàn tại khu vực có nguy cơ sạt lở, trượt đất, lũ quét. Việc 30 lô đất không thể sử dụng nhưng vẫn được thẩm định bảo đảm an toàn được xác định là chưa đúng quyền và trách nhiệm theo Luật Xây dựng.

Trong lập kế hoạch lựa chọn nhà thầu, chủ đầu tư bỏ sót gói thầu hệ thống phòng cháy, chữa cháy và không lập các gói thầu thẩm định hồ sơ mời thầu, thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu đối với các gói đấu thầu rộng rãi. Sở Kế hoạch và Đầu tư thẩm định thiếu chặt chẽ, không phát hiện các thiếu sót này.

Kiến nghị dừng dự án, xử lý trách nhiệm

Trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, UBND huyện A Lưới phê duyệt sai diện tích, loại đất và áp sai vị trí tính giá, dẫn đến thanh toán vượt 25,932 triệu đồng.

Lựa chọn nhà thầu cũng có sai sót; Công ty TNHH MTV Hữu Dũng bóc tách thiếu khối lượng tại Gói thầu số 8 và 10, trong khi Công ty TNHH Tư vấn Đầu tư và Xây dựng 168 thiếu trách nhiệm khi thẩm định hồ sơ mời thầu.

Chủ đầu tư ký hợp đồng bảo hiểm có hiệu lực muộn, thiếu thư bảo lãnh khi kéo dài hợp đồng và ký phụ lục gia hạn khi hợp đồng gốc đã hết hiệu lực.

Về thanh toán, 5,185 tỷ đồng vốn bị Trung ương thu hồi do quá hạn. Chủ đầu tư còn thanh toán vượt 12,425 triệu đồng khối lượng bê tông và 194,271 triệu đồng chi phí quản lý, giám sát.

Sau khi phát hiện sai sót khảo sát, thiết kế, chủ đầu tư không kịp thời xin điều chỉnh chủ trương đầu tư; đến khi bị thu hồi vốn mới thực hiện nhưng hồ sơ vẫn không đầy đủ, nội dung không bảo đảm quy định.

Trên cơ sở KLTT, Chánh Thanh tra TP Huế kiến nghị Thường trực HĐND thành phố, Ủy ban Kiểm tra Thành ủy và Chủ tịch UBND TP Huế chỉ đạo Sở Nội vụ chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức kiểm điểm trách nhiệm và có hình thức xử lý phù hợp đối với các tổ chức, tập thể, cá nhân để xảy ra những vi phạm, thiếu sót được nêu trong kết luận.

Một tuyến đường thuộc dự án đã dừng thi công từ cuối năm 2020; dự án chậm tiến độ 5 năm 4 tháng và không đạt mục tiêu ban đầu. Ảnh: Minh Tân

Thanh tra TP Huế nhận định đến thời điểm thanh tra, mục tiêu đầu tư ban đầu của dự án không thực hiện được và dự án chưa thể phát huy hiệu quả đầu tư. UBND huyện A Lưới trước đây đã báo cáo, đề xuất xin tạm dừng dự án; trong quá trình làm việc với đoàn thanh tra, chủ đầu tư cũng kiến nghị xin dừng dự án.

Từ những căn cứ trên, Chánh Thanh tra TP Huế kiến nghị UBND TP Huế cho chủ trương dừng Dự án Khu tái định cư vùng sạt lở đất tại xã Nhâm, huyện A Lưới theo quy định của pháp luật về đầu tư công.

Đồng thời, yêu cầu BQL DA ĐTXD khu vực 2 làm việc với các đơn vị tư vấn thiết kế, tư vấn thẩm tra và tư vấn thẩm định hồ sơ mời thầu để làm rõ trách nhiệm, xem xét việc bồi hoàn chi phí hoặc xử lý theo các điều khoản hợp đồng do chất lượng sản phẩm tư vấn không đạt yêu cầu, khảo sát sai thực tế và bỏ qua các cảnh báo nguy hiểm về địa chất dẫn đến dự án phải dừng.

KLTT cũng kiến nghị giảm trừ quyết toán 232,628 triệu đồng, gồm các khoản chi bồi thường, hỗ trợ về đất và tài sản gắn liền với đất vượt giá trị; thanh toán khối lượng vượt thực tế và chi phí quản lý dự án, chi phí giám sát công trình chênh lệch tăng so với khối lượng thi công.

BQL DA ĐTXD khu vực 2 được yêu cầu phối hợp với Sở Tài chính và các đơn vị liên quan rà soát, tham mưu UBND TP Huế thực hiện chuyển đổi mục đích, công năng khu đất phù hợp với quy hoạch mới của địa phương nhằm tránh lãng phí phần tài sản ngân sách đã đầu tư; đồng thời hoàn thiện thủ tục quyết toán, đóng dự án và báo cáo UBND thành phố xem xét, quyết định phương án xử lý các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.