Hội nghị công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của UBND TP Hà Nội. Ảnh: Hải Hà

Tham mưu kịp thời, toàn diện, giữ vai trò “đầu mối điều phối”

Ngay từ đầu năm 2025, Thanh tra thành phố đã chủ động tham mưu UBND thành phố ban hành nhiều văn bản chỉ đạo quan trọng về công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; trong đó xác định rõ trách nhiệm người đứng đầu, cơ chế phối hợp giữa các sở, ngành, quận, huyện, thị xã và chính quyền cơ sở trong điều kiện tổ chức bộ máy mới.

Với vai trò cơ quan thường trực, Thanh tra thành phố là đầu mối tổng hợp tình hình, phân tích xu hướng phát sinh đơn thư, tham mưu lãnh đạo Thành phố chỉ đạo xử lý kịp thời các vụ việc phức tạp, nhạy cảm, đông người, không để hình thành “điểm nóng”. Các báo cáo chuyên đề, báo cáo định kỳ, đột xuất do Thanh tra thành phố tham mưu đã trở thành căn cứ quan trọng để UBND thành phố điều hành hiệu quả công tác dân nguyện.

Theo Chánh Thanh tra thành phố Hà Nội Trần Đức Hoạt, giải quyết khiếu nại, tố cáo không chỉ là nhiệm vụ pháp lý mà còn là trách nhiệm chính trị, là thước đo hiệu quả quản lý nhà nước và mức độ gần dân của chính quyền các cấp. Thanh tra thành phố xác định rõ vai trò tham mưu trực tiếp cho UBND thành phố, không đứng ngoài cuộc, không làm thay, nhưng cũng không để việc giải quyết bị đứt gãy hay chậm trễ.

Không chỉ dừng ở vai trò tham mưu chính sách, Thanh tra thành phố Hà Nội trực tiếp tổ chức kiểm tra, hướng dẫn, đôn đốc các sở, ngành và UBND cấp xã, phường trong việc tiếp công dân, xử lý đơn và giải quyết khiếu nại, tố cáo. Trong năm 2025, Thanh tra thành phố đã tham mưu UBND thành phố triển khai các kế hoạch cao điểm, trong đó có Kế hoạch kiểm tra 45 ngày tập trung rà soát, giải quyết các vụ việc phức tạp, tồn đọng, kéo dài.

Thông qua các đợt kiểm tra, Thanh tra thành phố kịp thời phát hiện những hạn chế, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện tại cơ sở; hướng dẫn thống nhất quy trình, nghiệp vụ; kiến nghị Chủ tịch UBND thành phố chấn chỉnh trách nhiệm, xử lý nghiêm các trường hợp chậm trễ, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm.

Nòng cốt trong giải quyết các vụ việc phức tạp, kéo dài, đông người

Thực hiện chỉ đạo của Trung ương, Thanh tra Chính phủ và Thành ủy Hà Nội, Thanh tra thành phố giữ vai trò chủ lực trong việc tham mưu, theo dõi và trực tiếp tham gia giải quyết các vụ khiếu nại, tố cáo phức tạp, tồn đọng, kéo dài, đặc biệt là các vụ việc đông người, vượt cấp lên Trung ương.

Thanh tra thành phố đã chủ động rà soát, phân loại, tham mưu lập danh sách các vụ việc trọng điểm; trực tiếp tham gia đối thoại, xác minh, làm rõ nguyên nhân phát sinh khiếu kiện; phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên môn, cơ quan công an, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội để đề xuất phương án giải quyết phù hợp, đúng pháp luật, có tính khả thi cao, bảo đảm quyền lợi chính đáng của công dân và lợi ích chung của Nhà nước.

Trong giai đoạn chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Thanh tra thành phố đã kịp thời tham mưu UBND thành phố ban hành các văn bản hướng dẫn về tiếp công dân, xử lý đơn thư phù hợp với mô hình tổ chức mới; đồng thời trực tiếp tổ chức tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, phường mới thành lập.

Việc chuẩn hóa quy trình, thống nhất cách hiểu và cách áp dụng pháp luật trong tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo đã góp phần hạn chế phát sinh đơn thư vượt cấp, đơn trùng lặp, nâng cao hiệu quả giải quyết ngay từ cơ sở.

Năm 2025, tổng số đơn tiếp nhận trong kỳ là 73.714 đơn, đã xử lý 69.206 đơn. Có 49.874 đơn đủ điều kiện xử lý. Số đơn thuộc thẩm quyền là 36.975 đơn. Số vụ việc thuộc thẩm quyền 34.702 vụ việc. 

Đã giải quyết 2.516/3270 vụ việc khiếu nại thuộc thẩm quyền (trong đó có 1.906 vụ được  giải quyết bằng quyết định hành chính), đạt tỷ lệ 76,94%; 1.691/2502 vụ việc tố cáo thuộc thẩm quyền (trong đó 1.096 vụ được giải quyết bằng kết luận tố cáo), đạt tỷ lệ 67,69%.

Qua giải quyết giải quyết khiếu nại đã kiến nghị thu hồi về ngân sách nhà nước 135 triệu đồng; trả lại tiền cho tổ chức, cá nhân 3 triệu đồng; 7 cá nhân được trả lại quyền lợi; kiến nghị xử lý hành chính 9 cá nhân. Kết quả giải quyết tố cáo đã kiến nghị thu hồi cho Nhà nước 895,546 triệu đồng; trả lại cho tập thể cá nhân 92,94 triệu đồng; trả lại quyền lợi cho 16 cá nhân; kiến nghị xử lý hành chính 1 tổ chức và 90 cá nhân; chuyển cơ quan điều tra 5 vụ việc.

Với vai trò tham mưu trực tiếp, thường xuyên, toàn diện cho UBND thành phố, Thanh tra thành phố Hà Nội đã và đang khẳng định vị trí trụ cột trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của Thủ đô. Không chỉ là cơ quan “kiểm tra, giám sát”, Thanh tra thành phố thực sự trở thành bộ phận tham mưu chiến lược, giúp lãnh đạo thành phố điều hành thống nhất, hiệu quả, kịp thời xử lý những vấn đề phát sinh từ cơ sở, góp phần giữ vững ổn định chính trị – xã hội, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển bền vững của Thủ đô.