Phiên tiếp công dân thường kỳ của Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên. Ảnh: Ngọc Thuỷ

Chủ động nắm tình hình, tăng cường tiếp công dân từ cơ sở

Năm 2025 là năm có nhiều yếu tố tác động đến công tác quản lý nhà nước ở địa phương khi tỉnh Điện Biên cùng cả nước triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp theo Nghị quyết số 18-NQ/TW của Bộ Chính trị, đồng thời tổ chức Đại hội Đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025–2030. Trong bối cảnh đó, UBND tỉnh Điện Biên đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt công tác tiếp công dân, coi đây là khâu đầu tiên, có ý nghĩa then chốt trong phòng ngừa và hạn chế phát sinh khiếu nại, tố cáo phức tạp.

Theo tổng hợp của tỉnh Điện Biên, trong năm 2025, các cơ quan, đơn vị, địa phương trên địa bàn tỉnh đã tiếp 946 lượt công dân với 1.170 người, trong đó có 5 đoàn đông người với 65 người (đều là tiếp lần đầu), giảm 3 đoàn so với cùng kỳ năm 2024. Đáng chú ý, số đoàn đông người giảm cho thấy hiệu quả bước đầu của việc giải quyết vụ việc ngay từ cơ sở, hạn chế khiếu kiện vượt cấp.

Hoạt động tiếp công dân được duy trì thường xuyên và nghiêm túc. Tiếp thường xuyên đạt 790 lượt, tiếp định kỳ, đột xuất của thủ trưởng các cấp đạt 156 lượt. Việc tiếp công dân định kỳ của Chủ tịch UBND tỉnh được chuẩn bị kỹ lưỡng về nội dung, thành phần, tạo điều kiện để đối thoại trực tiếp, giải thích, tháo gỡ vướng mắc cho người dân, qua đó nhiều vụ việc được rút đơn, không tiếp tục khiếu nại.

Phó Chánh Thanh tra tỉnh Trần Văn Chiến chủ trì buổi đối thoại trực tiếp để giải quyết đơn thư khiếu nại của công dân. Ảnh: PV

Giải quyết khiếu nại, tố cáo đạt tỷ lệ cao

Cùng với công tác tiếp công dân, việc tiếp nhận, phân loại và xử lý đơn thư được các cơ quan chức năng thực hiện chặt chẽ, đúng quy trình. Trong năm 2025, toàn tỉnh đã tiếp nhận và xử lý 1.827 đơn, trong đó 1.606 đơn đủ điều kiện xử lý; số đơn thuộc thẩm quyền là 1.042 đơn, tương ứng 1.042 vụ việc.

Các đơn thư chủ yếu tập trung vào lĩnh vực đất đai, đặc biệt là bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện các dự án phát triển kinh tế – xã hội. Ngoài ra, có một số đơn tố cáo liên quan đến thực hiện nhiệm vụ, công vụ của cán bộ, công chức ở cấp cơ sở.

Kết quả giải quyết cho thấy nhiều chuyển biến tích cực. Đối với khiếu nại, có 29 vụ việc thuộc thẩm quyền, trong đó đã giải quyết 25 vụ, đạt tỷ lệ 83,2%; gồm 5 vụ rút đơn thông qua giải thích, thuyết phục và 20 vụ giải quyết bằng quyết định hành chính. Toàn bộ 20 quyết định giải quyết khiếu nại đã được tổ chức thực hiện xong.

Đối với tố cáo, có 27 vụ việc thuộc thẩm quyền, đã giải quyết 25 vụ, đạt tỷ lệ 92,59%. Kết quả xác minh cho thấy có 2 vụ tố cáo đúng, 11 vụ tố cáo sai, 2 vụ có đúng, có sai, 10 vụ đình chỉ; đã thực hiện xong 23 kết luận nội dung tố cáo. Việc giải quyết bảo đảm đúng trình tự, thủ tục, khách quan, không để phát sinh đơn thư kéo dài.

Công tác bảo vệ người tố cáo tiếp tục được quan tâm. Trong năm 2025, trên địa bàn tỉnh không phát sinh yêu cầu áp dụng biện pháp bảo vệ người tố cáo, cho thấy việc xử lý vụ việc được thực hiện nghiêm túc, hạn chế các hành vi trả thù, trù dập.

Tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo trong bối cảnh khiếu nại, tố cáo tiềm ẩn phức tạp

Mặc dù đạt nhiều kết quả tích cực, tình hình khiếu nại, tố cáo tại Điện Biên vẫn tiềm ẩn những yếu tố phức tạp. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ những bất cập trong chính sách, pháp luật về đất đai, bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng; tốc độ phát triển kinh tế – xã hội làm gia tăng nhu cầu thu hồi đất; tâm lý kỳ vọng cao của một bộ phận người dân về giá bồi thường.

Thanh tra tỉnh tập huấn nghiệp vụ tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo cho cán bộ các phường, xã sau khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Ảnh: PV

Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ làm công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo ở một số địa phương còn hạn chế về kỹ năng, nghiệp vụ; công tác hòa giải ở cơ sở chưa được chú trọng đúng mức. Việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp khiến khối lượng công việc tăng, bộ máy chưa thực sự ổn định, phần nào ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết một số vụ việc.

Thực tế cũng cho thấy, có những vụ việc dù đã được giải quyết đúng pháp luật, có lý, có tình nhưng công dân vẫn tiếp tục khiếu nại, tố cáo do chưa đồng thuận, không có tình tiết, chứng cứ mới, gây áp lực cho cơ quan chức năng.

Nhìn tổng thể, công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo tại Điện Biên năm 2025 được triển khai đồng bộ, kịp thời, phù hợp với bối cảnh tổ chức bộ máy mới. UBND tỉnh đã ban hành 67 văn bản chỉ đạo về lĩnh vực này; tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ làm công tác tiếp công dân tại 45 xã, phường, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người đứng đầu và đội ngũ công chức.

Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý, tiếp nhận và xử lý đơn thư cũng tạo thuận lợi cho người dân, tăng tính công khai, minh bạch, hạn chế phát sinh khiếu nại, tố cáo.

Năm 2026 là năm diễn ra bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp, tỉnh Điện Biên dự báo tình hình khiếu nại, tố cáo có thể gia tăng, nhất là liên quan đến công tác nhân sự, chế độ, chính sách. Trước tình hình đó, tỉnh đặt ra nhiệm vụ cần tiếp tục nâng cao chất lượng tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo ngay từ cơ sở; tăng cường đối thoại, hòa giải; siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính và trách nhiệm người đứng đầu… Đây được xem là giải pháp quan trọng, góp phần giữ vững ổn định chính trị – xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân vào chính quyền các cấp.