Các dự án điện gió phía Tây tỉnh Quảng Trị đã vận hành, phát điện. Ảnh: Minh Tân

Nhiều nguyên nhân khiến dự án chậm tiến độ

Thanh tra tỉnh Quảng Trị vừa ban hành Kết luận thanh tra (KLTT) số 1519/KL-TTr ngày 9/6/2026 về thanh tra chuyên đề đối với 3 dự án Nhà máy điện gió (NMĐG) Hướng Hiệp 2, Hướng Hiệp 3 và Hướng Linh 5 thuộc diện dự án khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài trên địa bàn tỉnh.

Theo đó, Dự án NMĐG Hướng Hiệp 2, Hướng Hiệp 3 (nhà đầu tư là Công ty cổ phần Hướng Hiệp -THC) và Hướng Linh 5 (nhà đầu tư là Công ty cổ phần Hướng Linh 5) được UBND tỉnh Quảng Trị (cũ) chấp thuận chủ trương đầu tư năm 2021 nhằm khai thác tiềm năng gió tại khu vực Hướng Hiệp, Hướng Phùng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa Quảng Trị trở thành trung tâm năng lượng của khu vực miền Trung.

Mỗi dự án có công suất 30 MW, thời gian hoạt động 50 năm và thời gian thực hiện 18 tháng, từ tháng 4/2021 đến tháng 12/2022. Tổng mức đầu tư của 3 dự án hơn 4.067 tỷ đồng.

Tuy nhiên, theo KLTT, đến thời điểm thanh tra, cả 3 dự án đều chưa triển khai theo tiến độ được phê duyệt, chậm khoảng 41 tháng.

Theo KLTT, trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, cả 3 dự án đều được thực hiện đúng trình tự, thủ tục và được bổ sung vào Quy hoạch điện VII điều chỉnh. Sau khi Quy hoạch điện VIII được phê duyệt, các dự án tiếp tục được cập nhật trong kế hoạch thực hiện quy hoạch và Quy hoạch tỉnh Quảng Trị thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, tạo cơ sở pháp lý để tiếp tục triển khai khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.

Thanh tra xác định việc chậm tiến độ xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan và chủ quan. Trong đó, đại dịch Covid-19 giai đoạn 2021-2022 ảnh hưởng đến công tác khảo sát, thiết kế, huy động nhân lực và chuẩn bị đầu tư.

Theo tiến độ được phê duyệt, NMĐG Hướng Linh 5 dự kiến hoàn thành và phát điện từ cuối năm 2022, song theo KLTT, dự án hiện chậm khoảng 41 tháng. Ảnh: Minh Tân

Bên cạnh đó, sau khi cơ chế giá điện ưu đãi (FIT) hết hiệu lực từ ngày 31/10/2021, việc chậm ban hành cơ chế giá điện mới khiến doanh nghiệp gặp khó khăn trong huy động vốn. Cùng với đó, quá trình chuyển tiếp từ Quy hoạch điện VII sang Quy hoạch điện VIII và việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh cũng làm kéo dài thời gian thực hiện các thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư.

Tuy nhiên, Thanh tra tỉnh Quảng Trị cho rằng những khó khăn khách quan này đến thời điểm kiểm tra cơ bản đã được tháo gỡ. Dịch bệnh không còn ảnh hưởng đến hoạt động đầu tư; Quy hoạch điện VIII và kế hoạch thực hiện đã được ban hành; khung giá phát điện mới cũng đã được Bộ Công Thương công bố.

Theo KLTT, nguyên nhân chính khiến các dự án tiếp tục chậm tiến độ là nhà đầu tư chưa hoàn thiện các thủ tục để điều chỉnh quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư và gia hạn tiến độ theo quy định.

Ngay từ cuối năm 2022, các doanh nghiệp đã đề nghị điều chỉnh chủ trương đầu tư và gia hạn tiến độ. Trên cơ sở đó, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Quảng Trị (nay là Sở Tài chính) nhiều lần lấy ý kiến các sở, ngành và yêu cầu nhà đầu tư bổ sung hồ sơ.

Tuy nhiên, đến thời điểm thanh tra, hồ sơ điều chỉnh vẫn chưa hoàn thiện. Nhà đầu tư chưa bổ sung đầy đủ tài liệu theo yêu cầu; chưa hoàn tất các thủ tục về đất đai, môi trường, thiết kế kỹ thuật, năng lực tài chính và các điều kiện pháp lý khác để UBND tỉnh Quảng Trị xem xét điều chỉnh chủ trương đầu tư.

Khẩn trương tháo gỡ

Theo KLTT, trách nhiệm trước hết thuộc về các nhà đầu tư khi chưa triển khai dự án đúng tiến độ đã được phê duyệt; chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ bảo đảm thực hiện dự án và chưa chủ động phối hợp với các cơ quan quản lý để hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh chủ trương đầu tư.

Đối với 2 dự án NMĐG Hướng Hiệp 2 và Hướng Hiệp 3, Thanh tra tỉnh Quảng Trị xác định doanh nghiệp đã bị xử phạt vi phạm hành chính do không thực hiện ký quỹ bảo đảm thực hiện dự án. Tuy nhiên, sau khi bị xử phạt, nhà đầu tư vẫn không thực hiện đúng các cam kết với UBND tỉnh về thời gian ký quỹ. Sau 27 tháng kể từ khi bị xử phạt, hai dự án vẫn chưa thực hiện ký quỹ và chưa hoàn thành các thủ tục điều chỉnh tiến độ theo quy định.

Đối với Dự án Hướng Linh 5, doanh nghiệp đã ký quỹ hơn 13,23 tỷ đồng nhưng vẫn chưa hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh chủ trương đầu tư.

Để tháo gỡ những tồn tại, Thanh tra tỉnh Quảng Trị kiến nghị các nhà đầu tư khẩn trương thực hiện đầy đủ thủ tục bảo đảm thực hiện dự án và ký quỹ theo quy định của Luật Đầu tư năm 2025 và Nghị định số 96/2026/NĐ-CP; hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư, gia hạn tiến độ; chứng minh năng lực tài chính, tiến độ góp vốn; hoàn tất các thủ tục về đất đai, đánh giá tác động môi trường, thiết kế kỹ thuật và các điều kiện pháp lý liên quan để cơ quan có thẩm quyền xem xét.

Đối với Sở Tài chính, Thanh tra tỉnh Quảng Trị yêu cầu thực hiện thủ tục bảo đảm thực hiện dự án, yêu cầu ký quỹ đối với 2 dự án Hướng Hiệp 2 và Hướng Hiệp 3; thẩm định hồ sơ điều chỉnh chủ trương đầu tư để tham mưu UBND tỉnh Quảng Trị xem xét quyết định, đồng thời tham mưu biện pháp xử lý nếu nhà đầu tư tiếp tục vi phạm sau khi được gia hạn. Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Công Thương cùng UBND các xã Hướng Hiệp, Hướng Phùng được giao hướng dẫn nhà đầu tư hoàn thiện các thủ tục về thiết kế, đất đai và các nội dung thuộc thẩm quyền.

KLTT cũng yêu cầu các nhà đầu tư thực hiện đúng các cam kết đã báo cáo với Đoàn thanh tra. Theo đó, đối với 2 dự án Hướng Hiệp 2 và Hướng Hiệp 3, nhà đầu tư phải hoàn thành ký quỹ và điều chỉnh chủ trương đầu tư trong tháng 9/2026, hoàn tất các thủ tục đầu tư và đưa dự án vào phát điện thương mại trong tháng 9/2028. Đối với Dự án Hướng Linh 5, việc điều chỉnh chủ trương đầu tư phải hoàn thành trong tháng 6/2026 và đưa dự án vào vận hành thương mại trong tháng 9/2028.

Thanh tra tỉnh Quảng Trị yêu cầu Sở Tài chính, Sở Công Thương, UBND các xã Hướng Hiệp, Hướng Phùng cùng các nhà đầu tư nghiêm túc thực hiện KLTT và báo cáo kết quả về Thanh tra tỉnh trước ngày 31/7/2026.