(Thanh tra) - Thanh tra thành phố Hà Nội chỉ ra nhiều hạn chế trong công tác quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường tại một số khu công nghiệp. Đáng chú ý, năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, Ban Quản lý không triển khai kiểm tra; 3 doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm hành chính về môi trường được phát hiện nhưng không được báo cáo, chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý.
Tỷ lệ kiểm tra thấp, có giai đoạn không triển khai
Ngày 25/9/2026, Thanh tra thành phố Hà Nội ban hành Kết luận số 9186/KL-TTTP(NV2) về trách nhiệm quản lý nhà nước của Trưởng Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp thành phố Hà Nội (Ban Quản lý) trong công tác bảo vệ môi trường; đồng thời thanh tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường của tổ chức, cá nhân có liên quan tại một số khu công nghiệp trên địa bàn, giai đoạn từ năm 2022 đến thời điểm thanh tra.
Trong thời kỳ thanh tra, công tác quản lý được thực hiện qua hai đầu mối: Ban Quản lý các khu công nghiệp và chế xuất Hà Nội (từ năm 2022 đến ngày 1/3/2025) và Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp thành phố Hà Nội (từ ngày 1/3/2025 đến thời điểm thanh tra). Kết luận ghi nhận các Ban đã ban hành nhiều văn bản lãnh đạo, chỉ đạo; tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật về môi trường tại các khu công nghiệp trên địa bàn.
Về giải quyết thủ tục hành chính, trong thời kỳ thanh tra, Ban đã thẩm định, phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường đối với 3 dự án của Công ty Cổ phần Pacific Land Việt Nam, Công ty TNHH Hòa Phú Invest và Nhà máy In tiền quốc gia. Ban cũng cấp 30 giấy phép môi trường trong năm 2023, 48 giấy phép trong năm 2024, 78 giấy phép trong năm 2025 và 12 giấy phép từ ngày 1/1/2026 đến thời điểm thanh tra.
Tuy nhiên, công tác kiểm tra việc chấp hành pháp luật về môi trường còn hạn chế. Năm 2022, Ban Quản lý các khu công nghiệp và chế xuất Hà Nội đã ban hành kế hoạch và quyết định thành lập đoàn kiểm tra, nhưng không tổ chức thực hiện do dịch Covid-19 bùng phát.
Năm 2023, Ban kiểm tra 25/700 đơn vị, đạt 3,5%; năm 2024 kiểm tra 22/700 đơn vị, đạt 3,1%. Kết luận thanh tra đánh giá tỷ lệ kiểm tra trong hai năm này còn thấp.
Năm 2025, Ban Quản lý không triển khai kiểm tra việc bảo vệ môi trường tại các khu công nghiệp. Kế hoạch kiểm tra năm 2026 đã được ban hành nhưng đến thời điểm thanh tra vẫn chưa tổ chức thực hiện. Thanh tra thành phố xác định việc không triển khai kiểm tra trong năm 2025 và đến tháng 4/2026 là chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm quản lý nhà nước được giao.
Tồn tại trong thẩm định hồ sơ, kiểm tra và chuyển xử lý vụ việc
Kết luận thanh tra chỉ ra những thiếu sót trong thẩm định, phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường. Đối với Dự án Đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp Phú Hà do Công ty TNHH Hòa Phú Invest thực hiện, bản nhận xét báo cáo đánh giá tác động môi trường của một thành viên hội đồng thẩm định không đúng mẫu; Ban Quản lý không công khai danh sách hội đồng thẩm định; Hội đồng thẩm định không có thành viên của cơ quan quản lý nhà nước về công trình thủy lợi theo quy định đối với trường hợp dự án có hoạt động xả nước thải vào công trình thủy lợi.
Đối với Dự án Đầu tư, xây dựng khu công nghệ sinh học do Công ty Cổ phần Pacific Land Việt Nam thực hiện, Ban Quản lý không công khai danh sách hội đồng thẩm định; hồ sơ trình thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường không có báo cáo nghiên cứu khả thi dự án hoặc tài liệu tương đương theo quy định.
Trách nhiệm chính đối với các tồn tại trong hai hồ sơ này thuộc cán bộ thụ lý và lãnh đạo Phòng Xây dựng và Môi trường. Kết luận cũng xác định Phó Trưởng ban Đinh Trần Quân, người ký duyệt hồ sơ thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường, có một phần trách nhiệm.
Bên cạnh đó, qua kiểm tra xác suất 16 hồ sơ cấp giấy phép môi trường trong các năm 2023 - 2026, Thanh tra thành phố ghi nhận có 6 hồ sơ mà cơ quan cấp giấy phép không chứng kiến việc lấy mẫu chất thải xả ra môi trường. Các hồ sơ này có hợp đồng thuê đơn vị có chức năng lấy và phân tích mẫu; kết luận xác định việc cơ quan cấp phép không chứng kiến lấy mẫu là chưa thực hiện đầy đủ quy định pháp luật về môi trường. Trách nhiệm thuộc cán bộ thụ lý hồ sơ, lãnh đạo phòng chuyên môn và lãnh đạo Ban được phân công ký duyệt hồ sơ, cần nghiêm túc rút kinh nghiệm.
Một nội dung khác liên quan đến hoạt động kiểm tra của Ban Quản lý. Qua kiểm tra xác suất công tác kiểm tra do Ban Quản lý các khu công nghiệp và chế xuất Hà Nội thực hiện đối với 5 đơn vị tại một số khu công nghiệp năm 2023, cơ quan Thanh tra ghi nhận tồn tại tại 3 doanh nghiệp.
Tại Công ty Cổ phần Sản xuất và Thương mại Tân Đức (Khu công nghiệp Quang Minh): Công ty đang cho các đơn vị thuê nhà xưởng đấu nối nước thải vào hệ thống thu gom nước thải của công ty trước khi đấu nối vào hệ thống nước thải tập trung của Khu công nghiệp; công ty tự ngăn nhà xưởng cho thuê chưa đúng với báo cáo đánh giá tác động môi trường và giấy phép môi trường được cơ quan nhà nước cấp; chưa báo cáo công tác bảo vệ môi trường năm 2022 của công ty và các đơn vị cho thuê.
Tại Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P Việt Nam - Chi nhánh Nhà máy 3 tại Hà Nội, thuộc Khu công nghiệp Phú Nghĩa: Các thùng đựng hóa chất tẩy rửa vệ sinh thuộc loại chất thải nguy hại được lưu giữ tại kho chất thải rắn thông thường; tại kho lưu trữ chất thải còn để lẫn nhau.
Đối với Công ty TNHH Aikawa Việt Nam (Khu công nghiệp Thăng Long): Một số chỉ tiêu mẫu nước thải vượt giới hạn cho phép theo nội dung hợp đồng đấu nối xử lý nước thải (vượt chỉ tiêu đầu vào của hệ thống xử lý nước thải tập trung) với Công ty TNHH Khu công nghiệp Thăng Long (đơn vị quản lý vận hành Khu công nghiệp Thăng Long).
Kết luận xác định 3 doanh nghiệp nêu trên có dấu hiệu vi phạm hành chính trong lĩnh vực môi trường. Tuy nhiên, Đoàn kiểm tra không báo cáo Ban Quản lý các khu công nghiệp và chế xuất Hà Nội để chuyển vụ việc có dấu hiệu vi phạm hành chính cho cơ quan có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính theo quy định của khoản 1, Điều 58, Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 (được sửa đổi bổ sung năm 2020).
Đối với thiếu sót trong việc báo cáo, chuyển xử lý các vụ việc có dấu hiệu vi phạm, trách nhiệm chính giai đoạn từ năm 2022 đến ngày 1/3/2025 thuộc Phòng Quản lý Tài nguyên và Môi trường; từ tháng 3/2025 đến thời điểm thanh tra, trách nhiệm thuộc Phòng Xây dựng và Môi trường.
Bên cạnh trách nhiệm chính của các phòng chuyên môn và cán bộ, kết luận xác định một phần trách nhiệm của lãnh đạo Ban Quản lý từng giai đoạn và cần phải nghiêm túc rút kinh nghiệm.
Về giám sát thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán, Thanh tra thành phố xác định Ban Quản lý qua các giai đoạn thiếu giám sát việc thực hiện Thông báo số 162/TB-KTNN và Thông báo số 163/TB-KTNN của Kiểm toán Nhà nước. Trách nhiệm được xác định thuộc cán bộ theo dõi địa bàn, lãnh đạo Phòng Xây dựng và Môi trường và lãnh đạo Ban được phân công theo dõi các khu công nghiệp này.
Kỳ 2: Nhiều đơn vị tại một số khu công nghiệp còn thiếu sót trong công tác bảo vệ môi trường
