Tổng Thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh đối thoại với công dân Tô Ngọc Sinh. Ảnh: Hồng Bài

Ông Tô Ngọc Sinh đại diện gia tộc khiếu nại đòi lại đất hoặc đề nghị được đền bù giá trị quyền sử dụng diện tích đất khoảng 850m2, tọa lạc tại tổ 10, phường Phương Lâm (địa điểm xây dựng trụ sở Thành ủy, UBND TP Hòa Bình hiện nay). Vụ việc khiếu nại của ông Sinh đã kéo dài 46 năm.

Tại buổi tiếp, ông Tô Ngọc Sinh trình bày: Gia đình ông Tô Văn Trà và vợ là bà Trương Thị Dần sinh được 5 người con là: Ông Tô Văn Ban (bố đẻ ông Tô Ngọc Sinh), ông Tô Văn Nghĩa, ông Tô Văn Nhân, ông Tô Lễ và bà Tô Thị Lan. Trước năm 1947, gia tộc ông Sinh quản lý, sử dụng lô đất có diện tích khoảng 850m2 tại tổ 10, phường Phương Lâm. Trong cuộc kháng chiến chống Pháp, gia đình ông tiêu thổ và đi tản cư. Năm 1954, hòa bình lập lại, khi gia đình ông trở về thị xã thì lô đất trên do cơ quan Nhà nước (Công ty Công nghệ phẩm Hòa Bình) quản lý, sử dụng. Tháng 10/1993, UBND tỉnh Hòa Bình giao lô đất trên cho Thị ủy, UBND thị xã Hòa Bình xây dựng trụ sở làm việc (nay là Thành ủy, UBND TP Hòa Bình). Đại diện gia tộc, ông đã làm đơn khiếu nại chính quyền các cấp tỉnh Hòa Bình và Trung ương, đòi lại lô đất hoặc được đền bù giá trị thửa đất.

Ông Tô Ngọc Sinh trình bày nội dung khiếu nại với Tổng Thanh tra Chính phủ. Ảnh: Hồng Bài

Nói về 5 lô đất được UBND tỉnh Hòa Bình cấp (từ năm 1969 - 2001), ông Tô Ngọc Sinh cho rằng: 5 lô đất được cấp là theo chế độ chính sách gia đình liệt sỹ (gia đình ông Sinh có 2 liệt sỹ) và cấp theo chế độ cán bộ. Ngoài ra còn 1 lô đất cấp thêm có thu tiền là 180.000.000 đồng. Như vậy, việc UBND tỉnh Hòa Bình cấp cho gia tộc ông 5 lô đất là đương nhiên.

Ông Tô Ngọc Sinh kiến nghị với Tổng Thanh tra Chính phủ 2 nội dung: Một là: Được trả lại lô đất 850m2 hoặc được đền bù giá trị lô đất. Hai là: Thoái thu lại tiền thuế đất lô thứ 6.

Sau khi nghe nội dung kiến nghị của ông Tô Ngọc Sinh, đồng chí Tổng Thanh tra Chính phủ đề nghị Chủ tịch UBND TP Hòa Bình và Chủ tịch UBND tỉnh Hòa Bình báo cáo về quá trình thụ lý, các bước giải quyết nội dung khiếu nại của ông Tô Ngọc Sinh.

Chủ tịch UBND TP Hòa Bình Quách Tùng Dương thông báo chi tiết về nguyên nhân, lý do, những căn cứ mà UBND tỉnh Hòa Bình đã cấp 5 lô đất không thu tiền, với tổng diện tích 2.668,4m2 cho các thành viên trong gia tộc ông Tô Ngọc Sinh.

Tiếp đó, Chủ tịch UBND tỉnh Hòa Bình Nguyễn Văn Quang khẳng định: Chính quyền tỉnh Hòa Bình đã cố gắng làm hết sức mình để giải quyết vụ việc khiếu nại của ông Tô Ngọc Sinh. Ngay từ đầu giải quyết, UBND tỉnh đã không chấp nhận nội dung khiếu nại đòi lại đất của ông Sinh. Việc UBND tỉnh cấp cho gia tộc ông Sinh 5 lô đất không phải là đất đền bù cho lô đất 850m2, đây là chính quyền đã thực hiện, vận dụng đúng chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước đối với hoàn cảnh, yêu cầu của gia tộc ông Sinh. Thực tế, hiện nay tất cả con cháu gia tộc ông Sinh đều có đất ở.

Chủ tịch UBND tỉnh Hòa Bình Nguyễn Văn Quang báo cáo quá trình giải quyết khiếu nại của ông Sinh với Tổng Thanh tra Chính phủ. Ảnh: Hồng Bài

Bà Trần Thị Lan, chuyên viên Bộ Xây dựng, thành viên đoàn thanh tra liên ngành đưa ra quan điểm: Căn cứ vào Khoản 2 Điều 2 Luật Đất đai năm 1993; Khoản 2 Điều 10 Luật Đất đai năm 2003 và Khoản 5 Điều 26 Luật Đất đai sửa đổi năm 2013, Nhà nước không thừa nhận việc đòi lại đất, mà xét cấp cho đất khác, hoặc cấp lại đất tương đương chứ không trả lại đất. Căn cứ vào Luật Đất đai để bác đơn khiếu nại của ông Tô Ngọc Sinh là đúng pháp luật.

Ý kiến của Thanh tra tỉnh Hòa Bình, đại diện Ban Dân nguyện Quốc hội, Trưởng đoàn Thanh tra liên ngành, Văn phòng Chính phủ, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Hòa Bình đều tập trung phân tích làm rõ việc UBND tỉnh Hòa Bình cấp 5 lô đất cho gia tộc ông Tô Ngọc Sinh là đất đền bù hay đất cấp theo yêu cầu, hoàn cảnh của gia đình ông Sinh. 

Sau khi nghe ý kiến của các đại biểu, đại diện các cơ quan chức năng của tỉnh Hòa Bình và Trung ương, Tổng Thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh kết luận: Một là: UBND tỉnh, các cơ quan chức năng của tỉnh Hòa Bình có nhiều cố gắng giải quyết khiếu nại của ông Sinh, nhưng trong quá trình giải quyết chưa rạch ròi, dứt điểm, đền bù hay không đền bù, nên dẫn đến khiếu nại kéo dài. Hai là: Việc UBND tỉnh cấp 6 lô đất cho gia tộc ông Sinh, trong đó có 5 lô đất không thu tiền là xét yêu cầu, hoàn cảnh của gia đình, giải quyết chế độ gia đình chính sách, điều này thể hiện sự quan tâm của chính quyền tỉnh, thành phố Hòa Bình đối với gia tộc ông Sinh, từ đó vận dụng phù hợp với Thông tư số 73-TTg ngày 7/7/1962 và Thông tư số 10/TTg ngày 4/2/1862 của Thủ tướng Chính phủ. UBND tỉnh Hòa Bình không áp dụng vào hai thông tư trên để cấp đất cho gia tộc ông Sinh. Nghĩa là, 6 lô đất gia tộc ông Sinh được cấp không phải là đất đền bù. Đồng thời căn cứ vào Thông tư số 73, Thông tư số 10 và Luật Đất đai, không thừa nhận việc đòi lại đất cũ (lô đất 850m2) của gia tộc ông Tô Ngọc Sinh.

Tổng Thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh đồng ý với quan điểm của các đại biểu là, thoái thu lại tiền thuế đất lô thứ 6 từ 180 triệu đồng, hạ xuống 54 triệu đồng như các hộ khác cùng khu đất. Thanh tra Chính phủ sẽ tiếp tục thống nhất với các bộ, ngành liên quan để báo cáo Thủ tướng Chính phủ. Đồng thời trao đổi lại với đại biểu Quốc hội Dương Trung Quốc theo đúng thẩm quyền. Giao UBND tỉnh, chính quyền các cấp tỉnh Hòa Bình tiếp tục tuyên truyền, động viên gia đình ông Tô Ngọc Sinh. Gia đình, gia tộc ông Sinh cũng cần chia sẻ với chính quyền, các cấp tỉnh Hòa Bình đồng thuận giải quyết dứt điểm vụ việc, đúng pháp luật.

Tổng Thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh khẳng định, cuộc tiếp, đối thoại công dân buổi đầu tiên của năm mới 2015 tại Hòa Bình diễn ra cởi mở, thẳng thắn, nghiêm túc, đúng pháp luật.

 Hồng Bài