Mở rộng phạm vi thông tin công dân được tiếp cận

Tại cuộc họp, bà Nguyễn Thị Hạnh, Cục trưởng Cục Pháp luật hình sự hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính, Bộ Tư pháp - cơ quan chủ trì soạn thảo, cho biết, việc ban hành Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) nhằm giải quyết các hạn chế, khó khăn, vướng mắc có nguyên nhân từ quy định của luật đã được các cơ quan, bộ, ngành, địa phương phản ánh trong quá trình sơ kết, tổng kết việc thi hành luật.

Đồng thời, sửa đổi, bổ sung toàn diện các quy định của luật nhằm bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận thông tin của công dân, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của Việt Nam hiện nay và yêu cầu thực tiễn trong tình hình mới.

Toàn cảnh cuộc họp. Ảnh: Minh Nguyệt

Trong đó, dự thảo luật mở rộng các cơ quan, đơn vị có trách nhiệm cung cấp thông tin, mở rộng phạm vi thông tin công dân được tiếp cận, đa dạng các hình thức cung cấp thông tin. Đặc biệt, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hoạt động cung cấp thông tin, tạo điều kiện cho người dân tiếp cận thông tin nhanh chóng, thuận lợi, tiết kiệm thời gian, chi phí.

Dự thảo luật được kết cấu gồm 4 chương, 31 điều, giảm 1 chương, 6 điều so với Luật Tiếp cận thông tin năm 2016.

Thứ trưởng Phan Chí Hiếu cho biết, đây là dự thảo luật được sửa đổi toàn diện. Ông đề nghị các đại biểu cho ý kiến về tính hợp hiến, hợp pháp của dự án luật; đánh giá sự phù hợp các nội dung dự thảo về chính sách đã được thông qua (5 nhóm chính sách lớn); đánh giá tính tương thích với điều ước quốc tế và các văn bản liên quan; về nguồn lực triển khai thực hiện; trình tự thủ tục cơ quan chủ trì soạn thảo chuẩn bị dự án luật…

Cần làm rõ về việc mở rộng đối tượng áp dụng

Tại cuộc họp, các đại biểu, thành viên Hội đồng thẩm định đã cho ý kiến về dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi).

Đại diện Thanh tra Bộ Quốc phòng đánh giá, dự thảo luật cơ bản bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân và không làm ảnh hưởng đến lĩnh vực quân sự và an ninh quốc gia.

Các thành viên Hội đồng thẩm định. Ảnh: Minh Nguyệt

Đại diện Bộ Ngoại giao cho rằng, Điều 29 quy định liên quan đến người nước ngoài cơ bản phù hợp. Tuy nhiên, việc cung cấp thông tin cho các quốc gia khác quy định tại Điều 248 của Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển, chưa được đánh giá trong dự án luật.

Theo đại diện Vụ Pháp chế, Bộ Tài chính, cần làm rõ thêm việc tăng giảm chi phí và bố trí nguồn ngân sách nhà nước. Về nội dung dự thảo luật, việc mở rộng đối tượng là đơn vị sự nghiệp công lập cung cấp dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu, đề nghị bổ sung nội dung về mở rộng phạm vi trong tờ trình.

Trên cơ sở đó, làm rõ đơn vị sự nghiệp công lập cung cấp dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu là đơn vị nào; đề nghị bổ sung giải thích từ ngữ “đơn vị sự nghiệp công lập cung cấp dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu”. Đồng thời, rà soát Điều 26 (khoản 1, 2, 3), chỉ nên quy định chung và giao Chính phủ quy định chi tiết.

Thành viên Hội đồng thẩm định có nhiều ý kiến quan trọng. Ảnh: Minh Nguyệt

Nhất trí với sự cần thiết ban hành luật, đại diện Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo có sự luận giải tại sao lại mở rộng phạm vi điều chỉnh đến đối tượng là đơn vị sự nghiệp công lập cung cấp dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu mà không phải đến các tổ chức, tổ chức nghề nghiệp…

Nhiều đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo làm rõ tiêu chí xác định đơn vị sự nghiệp công lập cung cấp dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu để áp dụng thống nhất trong thực tiễn.

Đại diện Văn phòng Chính phủ đánh giá cao việc cơ quan chủ trì soạn tích cực, chủ động chuẩn bị hồ sơ dự án luật. Đồng thời đề nghị đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện, trình dự án luật theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Dự án luật đủ điều kiện trình Chính phủ

Kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát kỹ, cập nhật thêm một số chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước trong thời gian gần đây liên quan đến việc tiếp cận thông tin.

Ông cũng đề nghị lược bỏ một số nội dung quá cụ thể, chi tiết, không thuộc thẩm quyền của Quốc hội để phù hợp với Nghị quyết 66 của Bộ Chính trị, đảm bảo giá trị sử dụng lâu dài của luật.

Hội đồng thẩm định chưa phát hiện nội dung trong dự thảo luật trái với Hiến pháp; các quy định trong dự thảo luật bảo đảm tính hợp pháp, theo Thứ trưởng Phan Chí Hiếu.

Thứ trưởng Phan Chí Hiếu kết luận cuộc họp Hội đồng thẩm định. Ảnh: Minh Nguyệt

Tuy nhiên, liên quan đến tính thống nhất của pháp luật, Thứ trưởng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát kỹ, trong đó lưu ý khoản 1, Điều 19 dự thảo luật với Điều 25 Hiến pháp.

Đáng chú ý, Thứ trưởng cho rằng, dự thảo luật chưa có quy định cụ thể về cơ chế khiếu nại, công dân thực hiện bảo vệ quyền tiếp cận thông tin của mình, đề cao trách nhiệm của cơ quan cung cấp thông tin… Ông đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu kỹ lưỡng, cân nhắc việc bổ sung các quy định về chế tài, trách nhiệm pháp lý của các cơ quan, đơn vị có trách nhiệm trong việc cung cấp thông tin.

Hiện nay, trách nhiệm cung cấp thông tin được quy định tại nhiều văn bản khác nhau như Luật Báo chí, Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân. Do đó, cần tiếp tục rà soát kỹ các văn bản liên quan đến trách nhiệm cung cấp công thông tin, công khai thông tin và quyền yêu cầu cung cấp thông tin để đảm bảo không xảy ra mâu thuẫn, chồng chéo giữa các luật...

Bên cạnh đó, Hội đồng nhận thấy dự thảo luật cơ bản đã quy phạm hóa được đầy đủ nội dung 5 chính sách đã được Chính phủ thông qua. Đề nghị tiếp tục rà soát kỹ, lưu ý nội dung quy định rõ tiêu chí xác định cụ thể đơn vị sự nghiệp công lập cung cấp dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu…

“Căn cứ vào ý kiến của các thành viên Hội đồng thẩm định, Hội đồng đánh giá dự án luật đủ điều kiện trình Chính phủ sau khi hoàn thiện các nội dung theo kết luận của Hội đồng thẩm định. Đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo hoàn thiện sớm và báo cáo Chính phủ theo đúng tiến độ”, Thứ trưởng Phan Chí Hiếu nhấn mạnh.