Bà Nguyễn Thị Hạnh, Vụ trưởng Vụ Pháp luật hình sự - hành chính, Bộ Tư pháp chủ trì hội thảo. Ảnh: Minh Nguyệt

Đây là cơ sở quan trọng để cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục hoàn thiện dự án luật nhằm bảo đảm tính khả thi trên thực tế, nhất là tăng cường tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong hoạt động của cơ quan, đơn vị.

Hội thảo diễn ra dưới sự chủ trì của bà Nguyễn Thị Hạnh, Vụ trưởng Vụ Pháp luật hình sự - hành chính, Bộ Tư pháp - cơ quan chủ trì soạn thảo dự án luật.

Tăng cường tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình

Theo đại diện Bộ Tư pháp, trong thời gian qua, một số luật được sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới có liên quan đến tiếp cận thông tin, cung cấp thông tin/dữ liệu của các cơ quan, đơn vị.

Đặc biệt, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 đặt ra những yêu cầu chặt chẽ về bảo vệ dữ liệu cá nhân; quy định những trường hợp công khai dữ liệu cá nhân; cung cấp dữ liệu cá nhân; sự đồng ý của chủ thể dữ liệu cá nhân; các trường hợp xử lý dữ liệu cá nhân không cần sự đồng ý của chủ thể dữ liệu cá nhân…

Toàn cảnh hội thảo. Ảnh: Minh Nguyệt

Bên cạnh đó, việc thi hành Luật Tiếp cận thông tin trong thời gian qua cho thấy, công tác cung cấp thông tin theo yêu cầu từng bước đi vào nền nếp. Tuy nhiên, qua tổng kết việc thi hành luật (từ ngày 1/7/2018 đến ngày 30/6/2025), việc triển khai thi hành luật còn gặp một số hạn chế, khó khăn về: Phạm vi và trách nhiệm cung cấp thông tin; phạm vi thông tin được tiếp cận, không được tiếp cận và được tiếp cận có điều kiện; công khai thông tin; cung cấp thông tin theo yêu cầu; các biện pháp bảo đảm quyền tiếp cận thông tin…

Chính vì vậy, cần rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định của Luật Tiếp cận thông tin để bảo đảm đồng bộ, thống nhất với hệ thống pháp luật có liên quan. Đồng thời, thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng về phát huy dân chủ, bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân, tăng cường tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong hoạt động của cơ quan, đơn vị, đẩy mạnh ứng dụng hiệu quả công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong cung cấp thông tin cho người dân.

Nhiều góp ý quan trọng xuất phát từ thực tiễn

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận, góp ý trực tiếp vào dự thảo Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), đặc biệt là điều luật quy định những thông tin cần phải công khai.

Bà Trần Hà Thu, đại diện Hội đồng Dân tộc cơ bản nhất về sự cần thiết ban hành luật và bố cục của dự thảo luật. Bà đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, rà soát, chuẩn hóa một số thuật ngữ, như vùng sâu, vùng xa… Đồng thời, đề nghị nghiên cứu mở rộng đối tượng được bảo đảm quyền tiếp cận thông tin “người sinh sống ở vùng dân tộc thiểu số, vùng biên giới hải đảo”.

Qua xem xét dự thảo luật , bà Nguyễn Thị Thanh Nguyên, đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Phú Thọ cho biết, một số vướng mắc tại Điều 9 Luật Tiếp cận thông tin hiện hành đã được sửa đổi tại dự thảo luật.

Tuy nhiên, từ thực tế triển khai Luật Tiếp cận thông tin, bà Nguyễn Thị Thanh Nguyên đề nghị dự thảo luật quy định “UBND tỉnh giao Văn phòng Ủy ban làm đầu mối cung cấp thông tin”. Theo bà Nguyên, nếu không quy định cụ thể, rõ ràng thì khi có việc cụ thể sẽ giao cho một cơ quan chuyên môn, dẫn đến việc dồn việc cho cơ quan chuyên môn. Vì vậy, đề nghị việc tiếp cận thông tin giao cho văn phòng làm đầu mối.

Các đại biểu tại hội thảo. Ảnh: Minh Nguyệt

Đồng tình với quan điểm của bà Nguyễn Thị Thanh Nguyên, ông Kiều Văn Hưng, đại diện Sở Tư pháp tỉnh Bắc Ninh đề nghị dự thảo Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) quy định UBND cấp tỉnh phân công đầu mối cụ thể để bảo đảm tính khả thi.

Đại diện Sở Tư pháp Bắc Ninh cho rằng, về thông tin công dân không được tiếp cận (quy định tại Khoản 1 và Khoản 5, Điều 11 dự thảo luật) nội hàm chưa rõ ràng và cần rà soát với Luật Bảo vệ bí mật Nhà nước. Riêng khoản 4 nếu quy định như vậy sẽ khó áp dụng trên thực tiễn, nên ông Kiều Văn Hưng đề nghị giao Chính phủ quy định chi tiết.

Theo đại diện Vụ Pháp chế - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, điểm n, khoản 1, Điều 17 dự thảo luật có cụm từ “danh mục di sản” cần đối chiếu, rà soát kỹ với Luật Di sản để đảm bảo tính khả thi khi luật được triển khai trên thực tế.

Còn đại diện Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội cho rằng các hành vi bị nghiêm cấm quy định tại Điều 5 dự thảo luật cần lưu ý đưa quy định việc lợi dụng quyền cung cấp thông tin… và nên tham khảo về nội dung này theo quy định tại Luật Báo chí. Vì theo đại diện Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, khi cơ quan Nhà nước cung cấp thông tin chuẩn xác nhưng đối tượng nhận thông tin có thể bị lợi dụng hoặc có mục đích khác, do đó cần quy định cụ thể hơn nội dung này...

Các ý kiến góp ý tâm huyết của đại biểu tại hội thảo có ý nghĩa quan trọng, là cơ sở để cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục hoàn thiện dự án luật để trình cơ quan có thẩm quyền bảo đảm về tiến độ, chất lượng.