(Thanh tra) - Nghiêm khắc phê bình 28 bộ, cơ quan và 18 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới mức bình quân chung cả nước, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu rõ kết quả giải ngân vốn đầu tư công là một trong các tiêu chí quan trọng để đánh giá cán bộ.
Ngày 24/4, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị toàn quốc về đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công năm 2026.
Tại sao triển khai các dự án lại không đẩy nhanh được tiến độ?
Theo báo cáo, tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 được Thủ tướng giao là trên 1 triệu tỷ đồng, chiếm gần 35,5% tổng chi ngân sách Nhà nước. Đến hết 15/4, tỷ lệ giải ngân đạt 12,6% - tương đương hơn 127.000 tỷ đồng.
Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, Chính phủ xác định đầu tư công là một nhiệm vụ chính trị rất quan trọng của năm 2026 và cả nhiệm kỳ.
Đầu tư công cũng là công cụ điều hành vĩ mô; là động lực quan trọng để đạt mục tiêu tăng trưởng “2 con số”; phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại và mở ra không gian phát triển mới cho đất nước.
Người đứng đầu Chính phủ biểu dương, ghi nhận, đánh giá cao 7 bộ, cơ quan và 16 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt cao hơn mức bình quân chung cả nước, đồng thời nghiêm khắc phê bình 28 bộ, cơ quan và 18 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới mức bình quân chung cả nước.
Theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, đầu tư công vẫn còn dàn trải, chưa chú trọng đúng mức đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội và hạch toán kinh tế tổng thể.
Bên cạnh đó, vẫn còn tình trạng chuẩn bị đầu tư yếu, thủ tục rườm rà, phân bổ chậm, giải phóng mặt bằng không kịp tiến độ, nguồn nguyên vật liệu không bảo đảm.
Giải ngân chậm, giải ngân không hết vốn đã trở thành vấn đề kéo dài và phải có biện pháp mạnh để xử lý các tồn tại, hạn chế, theo Thủ tướng.
Ông đồng thời chỉ ra nguyên nhân của tình trạng này, gồm cả yếu tố khách quan và chủ quan.
Thủ tướng cũng cho biết thêm việc xử lý các vấn đề khó khăn, vướng mắc đang được triển khai rất quyết liệt.
Ngày 24/4, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và giải pháp tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài.
Trên cơ sở đó, các bí thư tỉnh ủy, chủ tịch UBND tỉnh, bộ trưởng phải chịu trách nhiệm quyết liệt xử lý dứt điểm vướng mắc cho các dự án.
“Những việc khó, hóc búa, phức tạp như vậy, chúng ta có thể xử lý được rất nhanh thì tại sao những việc liên quan triển khai các dự án lại không đẩy nhanh được tiến độ?”, Thủ tướng đặt câu hỏi.
Giải ngân vốn đầu tư công là một tiêu chí quan trọng để đánh giá cán bộ
Thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công phải đi đôi với bảo đảm chất lượng công trình, chống tham nhũng, tiêu cực, thất thoát, lãng phí.
“Mọi quyết định đầu tư, phân bổ vốn cần phải thực hiện hạch toán hiệu quả kinh tế - xã hội, đánh giá hiệu quả đầu tư”, Thủ tướng nhấn mạnh và nói thêm, kết quả giải ngân vốn đầu tư công của bộ, cơ quan, địa phương là một trong các tiêu chí quan trọng để đánh giá cán bộ.
Cùng với yêu cầu giữ vững kỷ luật, kỷ cương hành chính và kỷ luật đầu tư công, Thủ tướng Lê Minh Hưng chỉ đạo thay thế ngay Ban Quản lý dự án, nhà tư vấn, nhà thầu, những cán bộ, công chức, viên chức yếu kém, hạn chế về năng lực chuyên môn và trách nhiệm, không đáp ứng yêu cầu.
Ông cũng nhấn mạnh tinh thần kiên quyết xử lý các hành vi sai phạm, tiêu cực trong quản lý, sử dụng vốn đầu tư công.
Việc lựa chọn dự án đầu tư thực sự cần thiết, phù hợp với quy hoạch và khả năng cân đối vốn cũng được Thủ tướng lưu ý. Ông yêu cầu kiên quyết loại bỏ việc đăng ký dự án mang tính chất “giữ chỗ”, tình trạng “vốn chờ dự án”.
Thủ tướng lưu ý lập kế hoạch giải ngân đối với từng dự án; kịp thời điều chuyển vốn đối với các dự án không có khả năng giải ngân hoặc giải ngân không hết sang các dự án có khả năng giải ngân tốt và có nhu cầu bổ sung vốn.
Ông đồng thời chỉ đạo đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong đầu tư công theo hướng tinh gọn, minh bạch, nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị và triển khai dự án, giảm chi phí tuân thủ cho các chủ thể tham gia.
Phân bổ ngay đối với kế hoạch vốn năm 2026 đã được giao nhưng đến nay chưa phân bổ chi tiết cho nhiệm vụ, dự án cũng là nội dung Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu.
Theo Thủ tướng, đến hết ngày 10/5, bộ, cơ quan, địa phương nào chưa phân bổ hết thì phải có văn bản báo cáo rõ lý do, nguyên nhân, trách nhiệm tập thể, cá nhân, gửi Bộ Tài chính trước 15/5.
Bộ Tài chính được giao chủ trì khẩn trương nghiên cứu xây dựng phương án chấm điểm (KPI) việc thực hiện nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công, báo cáo Thủ tướng trước ngày 15/5.
Nhắc các bộ, cơ quan, địa phương, nhất là người đứng đầu phải xác định giải ngân vốn đầu tư công là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng tâm, ưu tiên hàng đầu của năm 2026, Thủ tướng yêu cầu tạo chuyển biến rõ rệt trong giải ngân vốn đầu tư công, phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn năm 2026, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số.
