Khi tổ chức bộ máy ở Quảng Ninh đã được sắp xếp, yêu cầu đặt ra không chỉ là bảo đảm hoạt động thông suốt mà còn phải xử lý các dự án tồn đọng, quản lý chặt chẽ nhà, đất dôi dư và phòng ngừa sai phạm ngay từ đầu. Trong quá trình đó, hoạt động thanh tra vừa góp phần phát hiện, xử lý vi phạm, vừa tháo gỡ những điểm nghẽn đang làm đình trệ nguồn lực phát triển.

Rà soát dự án tồn đọng, xác định rõ trách nhiệm

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh Lê Văn Ánh đánh giá, sau một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, dù tổ chức bộ máy và nhiệm vụ có nhiều thay đổi, Thanh tra tỉnh vẫn duy trì hiệu quả công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Theo ông Ánh, sự phối hợp giữa Thanh tra tỉnh với các sở, ngành, địa phương cũng ngày càng chặt chẽ, góp phần giữ vững kỷ cương trong quá trình vận hành mô hình mới ở Quảng Ninh.

Theo ông Lê Văn Ánh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, Thanh tra tỉnh đã góp phần giữ vững kỷ cương trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Ảnh: Hoàng Hưng

Trao đổi với Báo Thanh tra, ông Nguyễn Kim Anh, Chánh Thanh tra tỉnh Quảng Ninh, cho biết Thanh tra tỉnh đã và đang tập trung triển khai các nhiệm vụ theo tinh thần Kết luận số 24-KL/TW ngày 13/4/2026 của Bộ Chính trị về tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài.

Theo chức năng, nhiệm vụ được giao, Thanh tra tỉnh Quảng Ninh xác định trọng tâm trong thời gian tới là rà soát các dự án chậm triển khai, chậm tiến độ, tồn đọng trên Hệ thống 751 của tỉnh.

Trên cơ sở kết quả rà soát, cơ quan thanh tra sẽ tập trung thanh tra chuyên đề đối với nhóm dự án trên Hệ thống 751 chưa được thanh tra; đồng thời thanh tra, kiểm tra bổ sung các dự án đã được thanh tra, kiểm tra nhưng chưa đủ căn cứ xem xét, xử lý.

Nội dung thanh tra tập trung đánh giá việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quá trình thực hiện dự án; xác định hành vi vi phạm, hậu quả, thiệt hại và dấu hiệu tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Thanh tra tỉnh cũng làm rõ động cơ, mục đích, nguyên nhân dẫn đến vi phạm, trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân; trên cơ sở đó kiến nghị xử lý nghiêm theo quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước.

Theo ông Nguyễn Kim Anh, sau ngày 1/7/2025, Thanh tra tỉnh Quảng Ninh đã triển khai thanh tra thêm 21 dự án có khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài trên Hệ thống 751. Qua đó, tổng số dự án thuộc hệ thống này được Thanh tra tỉnh tiến hành thanh tra đã tăng lên 49/68 dự án.

Qua thanh tra, cơ quan chức năng phát hiện sai phạm về kinh tế với số tiền 21,748 tỉ đồng và 0,388ha đất; kiến nghị thu hồi về ngân sách nhà nước 10,012 tỉ đồng và 0,388ha đất; đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý 10,012 tỉ đồng.

Thanh tra tỉnh cũng kiến nghị xử lý hành chính đối với 30 tập thể và 44 cá nhân; chuyển cơ quan điều tra xem xét, xử lý một vụ việc liên quan một đối tượng.

Trên cơ sở kết quả thanh tra, UBND tỉnh Quảng Ninh bước đầu đã tháo gỡ vướng mắc pháp lý cho 9 dự án; 16 dự án khác đang tiếp tục được xem xét, tháo gỡ theo quy định của pháp luật.

"Kết quả này góp phần khơi thông 14.441 tỉ đồng vốn đầu tư và giải phóng 433,2ha đất, đưa nguồn lực đang bị đình trệ trở lại phục vụ phát triển kinh tế - xã hội", ông Kim Anh nhấn mạnh.

Tham mưu giải pháp đồng bộ, giám sát điểm nóng nhà, đất dôi dư

Theo ông Nguyễn Kim Anh, Chánh Thanh tra tỉnh Quảng Ninh, việc sắp xếp, xử lý nhà, đất dôi dư sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp là nhiệm vụ phức tạp bởi tài sản công trong giai đoạn chuyển tiếp rất dễ bị bỏ hoang, xuống cấp, lấn chiếm, cho thuê trái phép hoặc chậm xử lý, gây lãng phí nguồn lực Nhà nước.

Để vừa bảo đảm đúng quy định pháp luật, vừa phòng ngừa thất thoát, lãng phí tài sản công, Thanh tra tỉnh tập trung vào hai nhóm giải pháp trọng tâm là tham mưu hoàn thiện cơ chế quản lý và tăng cường giám sát các khu vực, khâu có nguy cơ phát sinh sai phạm.

Ông Nguyễn Kim Anh, Chánh Thanh tra tỉnh Quảng Ninh, cho biết kết quả thanh tra đã góp phần tháo gỡ vướng mắc cho các dự án tồn đọng, khơi thông nguồn lực đất đai và vốn đầu tư. Ảnh: Hoàng Hưng

Trước hết, Thanh tra tỉnh đề xuất phân loại toàn bộ quỹ nhà, đất dôi dư theo mức độ hoàn thiện hồ sơ pháp lý và mức độ rủi ro để lựa chọn phương án xử lý phù hợp. Những cơ sở đủ điều kiện sẽ được điều chuyển, chuyển giao hoặc đấu giá; các trường hợp còn vướng quy hoạch, thủ tục sẽ được ưu tiên tháo gỡ; còn các khu đất đang tranh chấp, bị lấn chiếm, cho thuê, cho mượn trái phép hoặc có dấu hiệu vi phạm sẽ được đưa vào diện kiểm soát đặc biệt.

Đối với quỹ nhà, đất dôi dư, Thanh tra tỉnh kiến nghị ưu tiên điều chuyển cho các cơ quan còn thiếu trụ sở hoặc chuyển đổi phục vụ mục đích công cộng; chuyển giao cho địa phương quản lý theo quy hoạch; đồng thời thực hiện đấu giá công khai đối với các cơ sở không còn nhu cầu sử dụng công. Trong thời gian chờ xử lý, tài sản có thể được khai thác tạm thời theo quy định để tránh bỏ hoang, xuống cấp và tạo nguồn thu cho ngân sách.

Bên cạnh đó, Thanh tra tỉnh đề xuất xây dựng cơ sở dữ liệu số về nhà, đất dôi dư, công khai phương án xử lý để tăng cường giám sát; gắn trách nhiệm của người đứng đầu đối với việc quản lý tài sản; thành lập tổ công tác liên ngành tháo gỡ các vướng mắc về quy hoạch, thủ tục và giao đầu mối chuyên môn quản lý đối với những tài sản chưa có phương án sử dụng.

Đi cùng với đó, Thanh tra tỉnh sẽ tăng cường thanh tra, kiểm tra nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi buông lỏng quản lý, tự ý cho thuê, cho mượn, chuyển mục đích sử dụng trái quy định, định giá thấp hoặc thông đồng trong đấu giá tài sản công.

Hoạt động giám sát được thực hiện xuyên suốt từ khâu kiểm kê, xác minh hiện trạng, quản lý trong thời gian chờ xử lý đến thẩm định giá, phê duyệt phương án và tổ chức đấu giá, nhằm hạn chế tối đa nguy cơ thất thoát tài sản, nhà, đất dôi dư sau sắp xếp.

Từ xử lý dự án tồn đọng đến kiểm soát nhà, đất dôi dư, yêu cầu xuyên suốt là không để khoảng trống trách nhiệm xuất hiện trong quá trình chuyển đổi mô hình. Tuy nhiên, để các kết luận và chỉ đạo được thực hiện đến cùng, Quảng Ninh đang chuyển mạnh sang quản lý tiến độ bằng dữ liệu, số hóa hồ sơ và giám sát trách nhiệm trên môi trường điện tử.

Kỳ 3: Dùng dữ liệu để kiểm soát trách nhiệm