(Thanh tra) - Nhấn mạnh việc ký kết thỏa thuận quốc tế quan trọng, tổ chức thực thi còn quan trọng hơn, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ cho biết một số bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp vẫn chưa tận dụng hết những cơ hội, ưu đãi từ các hiệp định.
Sáng 20/10, Quốc hội thảo luận tại tổ dự án Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi). Theo Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, sửa luật lần này quán triệt quan điểm đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục, hồ sơ, qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động hợp tác quốc tế của các cơ quan trong hệ thống chính trị.
Nhấn mạnh hoạt động đối ngoại là nguồn lực rất quan trọng phục vụ phát triển đất nước, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc cho biết trong các chuyến công tác nước ngoài, lãnh đạo Đảng và Nhà nước rất chú trọng thúc đẩy các thỏa thuận quốc tế.
Tuy nhiên, theo Phó Thủ tướng, vấn đề quan trọng không chỉ nằm ở việc ký kết mà còn ở khâu tổ chức thực hiện, làm sao để các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp tận dụng tối đa những cơ hội, lợi ích mà các thỏa thuận quốc tế mang lại.
“Ký kết là quan trọng, nhưng vấn đề quan trọng nhất là tổ chức thực thi”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Dẫn thực tiễn triển khai các hiệp định thương mại tự do, Phó Thủ tướng cho biết, Việt Nam đã ký kết 18 hiệp định thương mại tự do.
Các hiệp định thương mại tự do tạo ra cơ hội rất lớn để mở rộng thị trường, thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Song một số bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp vẫn chưa tận dụng hết những cơ hội, ưu đãi từ các hiệp định, nhất là ưu đãi về thuế quan.
Do đó, Phó Thủ tướng Thường trực cho rằng cần tập trung khai thác hiệu quả các cam kết quốc tế, gắn với đổi mới công nghệ, chuyển đổi sản xuất, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Liên quan đến quá trình đàm phán thương mại với Mỹ, Phó Thủ tướng Thường trực cho biết Chính phủ đang chỉ đạo việc trao đổi, đàm phán Hiệp định thương mại đối ứng, công bằng và cân bằng với Hoa Kỳ.
Trong đó, theo Phó Thủ tướng, từng điều khoản đều được xem xét, trao đổi kỹ lưỡng, trên tinh thần đặt quyền và lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên hết, trước hết.
Cùng với việc thúc đẩy ký kết các thỏa thuận quốc tế, Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh Chính phủ đặc biệt coi trọng công tác tổ chức thực thi, bảo đảm những cam kết được triển khai nghiêm túc, hiệu quả, mang lại lợi ích thiết thực cho đất nước.
Phó Thủ tướng cũng cho rằng bên cạnh việc rà soát kết quả thực hiện những cam kết đã ký kết, phải xác định rõ định hướng, nội dung và lĩnh vực hợp tác trong thời gian tới.
“Hợp tác quốc tế phải gắn chặt với định hướng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, phù hợp với yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ, dữ liệu, nâng cao năng suất lao động, phát huy nguồn lực con người và phát triển kinh tế tri thức”, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh.
Tán thành ban hành Luật Thỏa thuận quốc tế sửa đổi, đại biểu Quốc hội Nguyễn Ngọc Sơn (TP Hải Phòng) đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định về thẩm quyền ký kết, cơ chế giám sát và trình tự, thủ tục thực hiện.
Dự thảo luật mở rộng thẩm quyền ký kết cho các cơ quan chuyên môn, ban quản lý và UBND cấp xã, nhưng đại biểu Sơn băn khoăn khi chưa quy định vai trò giám sát của HĐND.
Theo đại biểu Sơn, cần bổ sung trách nhiệm báo cáo và quyền giám sát của HĐND cùng cấp, thay vì chỉ yêu cầu địa phương báo cáo Bộ Ngoại giao như quy định trong dự thảo.
Một vấn đề khác được đại biểu đặt ra là quy định bên ký kết nước ngoài có thể bao gồm cá nhân nước ngoài.
Theo ông Sơn, thỏa thuận hợp tác nhân danh cơ quan nhà nước với đối tác là cá nhân rất khó phân biệt với hợp đồng dân sự, dù dự thảo đã loại trừ các hợp đồng thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật dân sự. Vì vậy, đại biểu đề nghị làm rõ cơ sở thực tiễn; nếu tiếp tục giữ quy định này, cần giới hạn lĩnh vực và điều kiện áp dụng.
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Ngọc Sơn cũng đề nghị rà soát các điều kiện áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn để tránh cách hiểu khác nhau hoặc mở rộng quá mức.
Ông ví dụ quy định cho phép áp dụng thủ tục rút gọn khi việc ký kết “phù hợp với chủ trương, đề án đã được phê duyệt” là tiêu chí rất rộng, bởi gần như thỏa thuận quốc tế nào cũng có thể viện dẫn.
Ông Sơn cũng góp ý cần làm rõ tiêu chí “quan trọng, phức tạp” khi kéo dài thời hạn trả lời; chỉnh lý quy định về sửa đổi thỏa thuận theo thủ tục rút gọn để tránh cách hiểu cho phép áp dụng ngay cả khi phát sinh vấn đề quan trọng, phức tạp.
Sáng cùng ngày, Quốc hội thảo luận tại tổ dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) và dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc thi hành Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi); dự án Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm cơ chế thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội.
