Sáng 15/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản. Một trong những quy định mới đáng chú ý là Chính phủ đề xuất hình thành mô hình tập đoàn xuất bản - truyền thông.

Trình bày tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết, sau hơn 12 năm thi hành, Luật Xuất bản 2012 đã bộc lộ một số hạn chế, bất cập.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh. Ảnh: quochoi.vn

Việc sửa đổi, bổ sung luật lần này, theo bà Thanh, nhằm thể chế hóa kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng về phát triển xuất bản, văn hóa, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và kinh tế tư nhân; khắc phục những hạn chế, bất cập, hoàn thiện hành lang pháp lý, tạo động lực cho hoạt động xuất bản, in và phát hành, nhất là trên môi trường số.

Tập đoàn xuất bản - truyền thông không có tư cách pháp nhân

Dự thảo luật gồm 2 điều, trong đó Điều 1 sửa đổi, bổ sung nội dung 27 điều, bãi bỏ 3 điều.

Một trong những quy định mới đáng chú ý là Chính phủ đề xuất hình thành mô hình tập đoàn xuất bản - truyền thông.

“Dự thảo luật lần đầu tiên tạo cơ sở pháp lý cho mô hình tập đoàn xuất bản - truyền thông nhằm tăng cường liên kết, tập trung nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành xuất bản”, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết.

Theo dự thảo luật, tập đoàn xuất bản - truyền thông là nhóm công ty, không có tư cách pháp nhân, không phải đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp, hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con, có mối quan hệ với nhau thông qua sở hữu cổ phần, phần vốn góp hoặc liên kết khác, trong đó công ty mẹ là nhà xuất bản.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản. Ảnh: quochoi.vn

Dự thảo luật cũng quy định theo hướng chuyển từ tiền kiểm sang quản lý dựa trên dữ liệu, hậu kiểm và trách nhiệm của các chủ thể tham gia hoạt động xuất bản; tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quản lý, giám sát, xử lý vi phạm.

Nhiều thủ tục hành chính được bãi bỏ hoặc đơn giản hóa; điều kiện kinh doanh được cắt giảm; các phương thức quản lý điện tử được hoàn thiện nhằm tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhấn mạnh.

Nội dung mới nữa, dự thảo Luật bổ sung các quy định về phòng, chống in lậu, vi phạm bản quyền trên môi trường số; xác định rõ trách nhiệm của các nền tảng số, các chủ thể thực hiện hoạt động có tính chất xuất bản; đồng thời bổ sung cơ chế bảo vệ biên tập viên và người làm công tác xuất bản trong quá trình hành nghề.

Nghiên cứu kỹ lưỡng mô hình tập đoàn xuất bản - truyền thông

Nêu quan điểm của cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban cho rằng việc bổ sung quy định về mô hình tập đoàn xuất bản - truyền thông là cần thiết nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng.

Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát, nghiên cứu kỹ lưỡng quy định về mô hình tập đoàn xuất bản - truyền thông tại dự thảo luật.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh. Ảnh: quochoi.vn

Việc này để phù hợp với thực tiễn tại Việt Nam, bảo đảm tính khả thi, tạo hành lang pháp lý thuận lợi để xây dựng và hình thành các tập đoàn xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia, đa nền tảng, đa sản phẩm.

Cơ bản tán thành với việc sửa đổi, bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm, cơ quan thẩm tra nhìn nhận, điều này sẽ nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong công tác quản lý nhà nước về xuất bản, in và phát hành; quản lý chặt chẽ hơn đối với các hành vi in lậu, in giả; tàng trữ, phát hành xuất bản phẩm in lậu, in giả hoặc không có nguồn gốc hợp pháp; bảo vệ người làm công tác xuất bản.

Song theo ông Vinh, Thường trực Ủy ban đề nghị cân nhắc việc giao Chính phủ quy định chi tiết một số hành vi bị nghiêm cấm để phù hợp với quy định về quyền con người.

Ngoài ra, Thường trực Ủy ban tán thành việc không quy định kinh doanh dịch vụ phát hành xuất bản phẩm là ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, đồng thời chuyển sang cơ chế thông báo hoạt động không yêu cầu xác nhận.

“Tuy nhiên đề nghị giao Chính phủ quy định chi tiết cơ chế hậu kiểm để quản lý chặt chẽ, bảo đảm an ninh tư tưởng, đấu tranh, phòng, chống phát hành xuất bản phẩm lậu”, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh nêu.

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản sẽ được trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp không thường lệ dự kiến khai mạc vào đầu tháng 8 tới.