(Thanh tra)- Trên cơ sở kiến nghị của Thanh tra Chính phủ và một số bộ, ngành, ngày 18/4/2017, Văn phòng Chính phủ đã có Văn bản số 3845/VPCP-V.I truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình đề nghị Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh giải quyết khiếu nại của công dân Vũ Huy Hoàng liên quan đến khu đất 100 triệu USD trong khu đô thị (KĐT) mới Thủ Thiêm, quận 2, đúng quy định pháp luật.
Đây là lần chỉ đạo thứ 14 của Thủ tướng Chính phủ liên quan kiến nghị của Thanh tra Chính phủ đối với nội dung khiếu nại về chính sách đền bù, giải tỏa, thu hồi đất của công dân tại KĐT mới Thủ Thiêm.
Đúng, sai đã rõ
Lịch sử biến động nhà đất tại TP Hồ Chí Minh đã dẫn đến có nhiều ý kiến khác nhau trong quan điểm giải quyết khiếu nại của công dân giữa các bộ, ngành. Riêng đối với nội dung khiếu nại về chính sách thu hồi, đền bù, giải tỏa nhà đất liên quan đến khu đất 100 triệu USD trong KĐT mới Thủ Thiêm, hầu như tất các các bộ, ngành đều đồng thuận,thống nhất cao với kiến nghị của Thanh tra Chính phủ là khiếu nại của công dân Vũ Huy Hoàng là có cơ sở. Điều bất cập là sau 13 lần có ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh vẫn chưa giải quyết xong vụ việc.
Sau 4 lần kiểm tra, thanh tra, xác minh làm rõ, Thanh tra Chính phủ và nhiều bộ, ngành đều thống nhất kết luận: Nội dung khiếu nại của ông Vũ Huy Hoàng, sinh năm 1952, hiện ngụ tại số 139 đường Nguyễn Thông, quận 3 về quyền sử dụng 2.223m2 đất thuộc khu đất 40.222m2 trong KĐT mới Thủ Thiêm là có cơ sở.
Qua kiểm tra hiện trạng sử dụng đất, đối chiếu với lịch sử nhà đất tại phường An Khánh, quận 2, căn cứ quy định của pháp luật, Thanh tra Chính phủ đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh giải quyết khiếu nại của công dân Vũ Huy Hoàng theo hướng bồi thường quyền sử dụng 2.223m2 đất có vị trí mặt tiền đường Lương Định Của đúng quy định tại Nghị định số 84/2007/NĐ-CP, Nghị định số 197/2004/NĐ-CP.
Trong quá trình xác minh một cách khách quan, công tâm, có đối chiếu với đặc thù KĐT mới Thủ Thiêm và hiện trạng kinh tế - xã hội của địa phương, Thanh tra Chính phủ đã phát hiện: Dù không ban hành quyết định thu hồi đất, không tuân thủ đúng quy định pháp luật về bồi thường hỗ trợ, tái định cư, nhưng từ tháng 12/2006, Thường trực UBND TP Hồ Chí Minh đã đưa 2.223m2 đất vẫn thuộc quyền sử dụng hợp pháp của công dân Vũ Huy Hoàng ghép chung vào khu đất 40.222m2 để chuyển nhượng cho Cty GS E&C của Hàn Quốc với giá 100 triệu USD.
Đáng lẽ phải thực hiện đúng pháp luật, đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về đền bù quyền sử dụng đất cho công dân thì UBND TP Hồ Chí Minh vẫn cho rằng trước đây có rạch thoát nước nằm giữa phần đất đã được UBND quận 2 cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho công dân Vũ Huy Hoàng với đường Lương Định Của. Vấn đề này đã được Tổ Công tác của Thanh tra Chính phủ làm rõ tại buổi kiểm tra thực tế dưới sự hướng dẫn của UBND quận 2 vào ngày 27/3/2013, cho thấy không có rạch thoát nước nào tồn tại giữa đường Lương Định Của với 2.223m2 đất thuộc quyền sử dụng của công dân Vũ Huy Hoàng.
Bao giờ kết thúc?
Tại buổi kiểm tra tiến độ thực hiện nhiệm vụ do Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao, một lần nữa trách nhiệm giải quyết khiếu nại của ông Vũ Huy Hoàng lại được các thành viên Tổ Công tác của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh thực hiện đúng pháp luật, đúng kỷ luật hành chính, có thời điểm kết thúc cụ thể, không để kéo dài.
Nhận định về sự việc này, luật sư Phạm Tấn Thuấn - Văn phòng Luật sư Quốc Tuấn cho biết: Các kết luận của Thanh tra Chính phủ chỉ ra một sự thật là trong quá trình triển khai thu hồi đất tại KĐT mới Thủ Thiêm được thực hiện qua nhiều thời kỳ với hàng loạt văn bản chỉ đạo từ năm 2002 đến năm 2008 của Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh đã phát sinh hàng loạt thiếu sót, thậm chí sai phạm.
Trong văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ về tài chính tại dự án KĐT mới Thủ Thiêm, Thường trực UBND TP Hồ Chí Minh cho biết, tổng chi phí để bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư, đầu tư hạ tầng kỹ thuật, trả các khoản lãi vay là hơn 29.000 tỷ đồng. Cụ thể, khoảng 12.000 tỷ đồng là vốn vay thương mại từ các tổ chức tín dụng nên tiền lãi phát sinh khoảng 2,9 tỷ đồng mỗi ngày. Do đó, áp lực trả nợ gốc và lãi vay là rất lớn, trong năm 2015 là hơn 902 tỷ đồng, còn năm 2016 trả nợ gốc đến hạn là hơn 5.200 tỷ đồng và lãi vay phát sinh là 829 tỷ đồng.
Thực tế này cho thấy, nguồn tài chính để đền bù, hỗ trợ, tái định cư cho các hộ dân bị thu hồi nhà đất đã được UBND TP Hồ Chí Minh chủ động bố trí với dòng tiền minh bạch. Điều quan trọng là UBND TP Hồ Chí Minh có dám mạnh dạn sửa sai theo tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc là phải tiến hành đợt cao điểm giải quyết khiếu nại, tố cáo trên phạm vi toàn quốc để giải quyết dứt điểm khiếu nại của công dân tại KĐT mới Thủ Thiêm, trong đó có vụ việc của công dân Vũ Huy Hoàng đúng pháp luật, đúng thẩm quyền, tạo sự đồng thuận cho công dân.
Trong khi đó, 6 hộ dân là đối tượng chính sách, là thương binh do ông Nguyễn Phi Thường làm đại diện cũng tiếp tục có đơn đề nghị Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh giải quyết khiếu nại về ranh thu hồi đất KĐT mới Thủ Thiêm vì đã quá hạn thực hiện theo ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc gần 1 năm. Đến tháng 9/2016, Bộ Xây dựng đã có văn bản xác định quy mô quy hoạch tỷ lệ 1/5000 KĐT mới Thủ Thiêm là 737ha. Đây là thông tin mới nhất liên quan đến tranh cãi về quy mô quy hoạch và ranh thu hồi nhà đất KĐT mới Thủ Thiêm sau khi UBND TP Hồ Chí Minh có báo cáo Thanh tra Chính phủ là không còn lưu trữ bản đồ quy hoạch tỷ lệ 1/5000 theo Quyết định số 367/TTg ngày 4/6/1996 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt KĐT mới Thủ Thiêm.
Liên quan đến vụ việc này, trong quý I/2017, Tổng Thanh tra Chính phủ Phan Văn Sáu đã chủ trì nhiều buổi họp với Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Đặng Công Huẩn và lãnh đạo Cục III để làm rõ pháp lý liên quan đến ranh thu hồi đất theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình.
Trước đó, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Đặng Công Huẩn cũng đã chủ động chủ trì cùng lãnh đạo UBND TP Hồ Chí Minh đối thoại với ông Nguyễn Phi Thường nhằm thống nhất phương án giải quyết phù hợp thực tiễn, đúng pháp luật, hạn chế hiện tượng tiếp khiếu vượt cấp tại KĐT mới Thủ Thiêm.
Ngọc Giang
