Ông Cường và ông Giảng bên ô đất 51m2, Lô TT6 của ông Cường. Ảnh: Hồng Bài

Đối tượng ưu tiên nhận ô đất khó

Hộ ông Lưu Văn Cường, vợ là Nguyễn Thị Phương (số nhà 18, tổ 34 đường Phạm Văn Đồng) và hộ ông Nguyễn Văn Giảng (số nhà 14, tổ 36 đường Hồ Tùng Mậu, phường Mai Dịch, quận Cầu Giấy, TP Hà Nội) là 2 trong số 129 hộ có đất bị thu hồi để thực hiện giải phóng mặt bằng (GPMB) dự án (D.A) đầu tư xây dựng giai đoạn I (đoạn Mai Dịch - Pháp Vân) thuộc đường vành đai III Hà Nội. 

Ngày 4/11/2009, UBND quận Cầu Giấy ra Quyết định số 2609/QĐ-UBND về việc thu hồi đất của các hộ gia dình, cá nhân trong phạm vi GPMB thực hiện D.A trên. Tổng diện tích đất bị thu hồi tại phường Mai Dịch, quận Cầu Giấy là 1.999,4m2 do 36 hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng. 

Tháng 2/2010, các hộ trong diện có đất bị thu hồi bắt đầu bàn giao mặt bằng cho Hội đồng Bồi thường, hỗ trợ và TĐC (BT,HT&TĐC) quận Cầu Giấy và Ban Quản lý (BQL) D.A Thăng Long (Bộ Giao thông Vận tải). 

Ông Lưu Văn Cường cho biết: “Đất của gia đình tôi bị thu hồi là đất mặt đường Phạm Văn Đồng, có diện tích 50,80m2, được xếp vào diện đất loại I, có giá trị cao. Ngay sau khi Hội đồng BT,HT&TĐC quận và BQLD.A kiểm đếm, thông báo các quy định về BT,HT&TĐC, thời gian bàn giao mặt bằng, ngày 4/2/2010, tôi nhận tiền BT,HT. 5 ngày sau (9/2), tôi bàn giao mặt bằng cho BQLD.A”. 

Theo quy định, hộ ông Cường đã bàn giao mặt bằng trước thời gian quy định 15 ngày, được thưởng 5 triệu đồng (nay vẫn chưa nhận tiền thưởng) và được xếp vào diện đối tượng ưu tiên khi nhận đất TĐC.

Hộ ông Nguyễn Văn Giảng, thương binh hạng 3/4, có diện tích đất bị thu hồi là 72m2, thuộc vị trí I (đất mặt đường Hồ Tùng Mậu). Ông Giảng cho biết: “Là đối tượng gia đình chính sách (1 liệt sĩ, 2 thương binh), đất bị thu hồi ở vị trí I, có giá trị cao, đủ tiêu chuẩn được ưu tiên khi nhận đất TĐC. Nhưng khi Hội đồng BT,HT&TĐC quận Cầu Giấy tổ chức giao đất TĐC, gia đình tôi và hộ ông Lưu Văn Cường đều phải nhận ô đất ở ví trí không thuận lợi, giá trị thấp, không tương xứng với vị trí đất bị thu hồi”.

Đến thực địa ô đất 51m2 của hộ ông Lưu Văn Cường và ô đất 66m2 của hộ ông Nguyễn Văn Giảng được Hội đồng BT,HT&TĐC quận Cầu Giấy giao  trên khu TĐC 7.3 và 8.1 xã Mỹ Đình, huyện Từ Liêm, mới thấy cả 2 ô đất đều nằm trên vị trí không thuận lợi, có giá trị thấp hơn so với các ô đất khác ở các lô TT1, TT2. Theo quy hoạch địa bàn khu dân cư thì ô đất hộ ông Cường tại lô đất TT6 và hộ ông Giảng ở TT5 đều nằm trong ngõ, cuối một con đường dân cư. 

Ông Giảng còn phản ánh, gia đình bị thu hồi 72m2 đất nhưng chỉ được nhận 66m2 đất TĐC, còn thiếu 6m2.

Có công bằng?  

Tại Điều 34 Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 3/12/2004 của Chính phủ quy định về BT,HT&TĐC khi Nhà nước thu hồi đất đã nêu rõ: Ưu tiên vị trí thuận lợi cho các hộ sớm thực hiện GPMB, hộ có vị trí thuận lợi tại nơi ở cũ, hộ gia đình chính sách. Tạo điều kiện cho các hộ vào khu TĐC được xem cụ thể khu TĐC và thảo luận công khai về dự kiến bố trí quy định tại khoản 1, Điều 34.  Tại điểm b, khoản 6, Điều 45 Quyết định số 108/2009/QĐ-UBND của UBND TP Hà Nội quy định về nguyên tắc bố trí TĐC và ưu tiên trong bố trí TĐC cũng nêu: "Ưu tiên bố trí vị trí thuận lợi cho chủ sử dụng nhà đất bàn giao mặt bằng sớm nhất, chủ sử dụng nhà đất có vị trí thuận lợi tại nơi bị thu hồi và đối tượng là gia đình chính sách". Vậy, khi triển khai thực hiện giao đất TĐC tại Lô 7.3 và 8.1, xã Mỹ Đình, huyện Từ Liêm cho 129 hộ dân bị thu hồi đất, Hội đồng BT,HT&TĐC quận Cầu Giấy có thực hiện đúng Nghị định số 197/CP của Chính phủ và Quyết định số 108/2009 của UBND TP Hà Nội?

Ông Lưu Văn Cường và ông Nguyễn Văn Giảng cùng một số chủ hộ khu TĐC cho biết: Quá trình tổ chức giao đất TĐC, Hội đồng BT,HT&TĐC của quận Cầu Giấy không phổ biến nguyên tắc, tiêu chuẩn, quy chế, phương án giao đất cho các hộ dân biết trước khi tổ chức giao đất trên thực địa. “Chúng tôi không được xem cụ thể khu TĐC và không biết địa điểm, quy mô quỹ đất, thiết kế, diện tích từng lô đất. Vì vậy, chúng tôi không thể phản ánh, khiếu nại kịp thời với chính quyền quận Cầu Giấy và UBND TP Hà Nội những bất cập ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích chính đáng của gia đình”, ông Cường bày tỏ. 

Việc giao đất không công bằng ở chỗ, đất bị thu hồi của ông Lưu Văn Cường và ông Nguyễn Văn Giảng là đất có vị trí thuận lợi (mặt đường) lại là hộ thực hiện bàn giao mặt bằng trước thời gian quy định, là gia đình chính sách nhưng hiện nay lại được bố trí nhận đất TĐC ở Lô TT6 và TT5 là lô đất không thuận lợi, giá trị thấp. Trong khi đó, một số hộ có đất bị thu hồi ở vị trí không thuận lợi, giá trị thấp (trong ngõ) lại được nhận đất TĐC ở Lô TT1, TT2 là vị trí thuận lợi, giá trị cao. Nghịch lý này không chỉ hộ ông Cường, ông Giảng bức xúc mà nhiều hộ nhận đất trong khu TĐC 7.3 và 8.1 xã Mỹ Đình, Từ Liêm cũng bất bình.

Trao đổi với ông Cao Hạnh, cán bộ Phòng Tài nguyên & Môi trường quận Cầu Giấy về những bức xúc trên của hộ ông Lưu Văn Cường và hộ ông Nguyễn Văn Giảng, chúng tôi được biết: Quyết định số 4576/QĐ-UBND ngày 24/12/2010 của UBND quận Cầu Giấy ban hành Quy chế bắt thăm bố trí TĐC phục vụ công tác GPMB D.A xây dựng giai đoạn I (đoạn Mai Dịch - Pháp Vân) thuộc đường vành đai III TP Hà Nội, tại phường Mai Dịch, quận Cầu Giấy nêu rõ: Các hộ bị thu hồi đất đã được UBND quận phê duyệt phương án BT,HT&TĐC đã được nhận tiền BT,HT, đã bàn giao mặt bằng được UBND phường Mai Dịch, Mặt trận Tổ quốc phường và đại diện chủ đầu tư nghiệm thu và xác nhận được chọn vị trí ô đất TĐC. 

Cũng theo Quyết định số 4576, về thứ tự ưu tiên bắt thăm bố trí TĐC, hộ ông Nguyễn Văn Giảng thuộc diện ưu tiên 1 (gia đình chính sách); hộ ông Lưu Văn Cường thuộc diện ưu tiên 2 (giao mặt bằng trước ngày quy định). Quy chế đã xác định cụ thể: Nhà mặt đường đẹp thì nhận đất ở mặt đường đẹp, gia đình chính sách, diện ưu tiên được bắt thăm trước theo nhóm. 

Như vậy, xét về tiêu chí trong các quy định, quy chế khi giao đất TĐC của Chính phủ, của UBND TP Hà Nội và UBND quận Cầu Giấy thì 2 hộ Lưu Văn Cường và Nguyễn Văn Giảng đều đủ tiêu chuẩn để được bắt thăm nhận đất ở vị trí tốt nhất (TT1, TT2). Tuy nhiên, khi phân lô, ô đất TĐC, Sở Tài nguyên & Môi trường Hà Nội lại phân chia theo phương án tận dụng mọi khả năng đất để phân lô. Vì vậy, đã sắp xếp đảo lộn các ô đất, không theo thứ tự ưu tiên như quy chế của quận Cầu Giấy đã xây dựng. 

Từ nội dung của các hồ sơ giao đất TĐC mà PV có được cho thấy: Tại Lô TT1 được chia 19 ô đất với tổng diện tích là 1.260,0m2; Lô TT2 được chia 36 ô đất, diện tích 1.581m2; Lô TT4 được chia 30 ô, diện tích 2.060m2; Lô TT5 được chia 29 ô, diện tích 1.595m2 và Lô TT6 được chia 15 ô,  diện tích 905m2. Tại các lô lại được chia theo nhóm. Nhóm được phân theo diện tích đất TĐC được phê duyệt của từng hộ được giao. Thí dụ: Nhóm A: Gồm các hộ có diện tích là 30m2. Nhóm này có 4 hộ... Theo cách làm này thì hộ ông Lưu Văn Cường thuộc nhóm 51m2 và trong nhóm có... 2 hộ (hộ ông Cường và hộ Vương Văn Thôi). Nhóm hộ ông Giảng (66m2) có 3 hộ. Như vậy, ô đất đã được phân chia gần như là đã chỉ định cho từng hộ.

Nội dung khiếu nại của hộ ông Lưu Văn Cường và hộ ông Nguyễn Văn Giảng là chính đáng. Đề nghị UBND quận Cầu Giấy, UBND TP Hà Nội, Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội sớm xem xét giải quyết thấu tình đạt lý, bảo đảm quyền, lợi ích chính đáng cho người dân, không để khiếu nại kéo dài.