"Cát tặc" hoành hành ngày càng tinh vi, khiến nhiều đoạn trên dòng sông Luộc bị sạt lở rất nguy hiểm. Ảnh: Đan - Nguyên

Theo tìm hiểu của chúng tôi, Tứ Kỳ nằm hoàn toàn ở giữa vùng hạ lưu của hệ thống sông Thái Bình, đất đai của huyện được hình thành nhờ sự bồi đắp của hệ thống sông này. Ranh giới phía Đông Nam giáp huyện Vĩnh Bảo là sông Luộc, phía Đông giáp huyện Tiên Lãng mà ranh giới là một đoạn sông Thái Bình. Hầu như xung quanh huyện được bao bọc bởi các con sông nhỏ của hệ thống sông Thái Bình.

Đáng lẽ ra, với thế mạnh trời cho này, các cấp chính quyền sở tại phải có một chính sách đặc biệt để phát triển kinh tế - xã hội, cũng là tạo điều kiện cho từng người dân quê hương có điều kiện làm giàu chính đáng. Tuy nhiên, nhiều năm trôi qua, tài nguyên thiên nhiên trời cho ấy chỉ thuộc về số ít đầu nậu khai thác và trung chuyển, buôn bán. Số ít đầu nậu ấy rất giàu có, còn phần lớn người dân và vùng bãi bồi trời phú lại nghèo khó và thường xuyên bị đe dọa bởi nạn “cát tặc”.

"Cát tặc” hoành hành gây mất an ninh trật tự từng ở nhiều nơi trên địa bàn tỉnh Hải Dương nhưng đặc biệt nghiêm trọng và diễn ra thường xuyên ở khu vực xã Hà Thanh, huyện Tứ Kỳ. Có thể điểm lại vụ việc vào tháng 8/2013, do bảo vệ vùng đất bãi bị xâm hại, một người dân thôn Tri Lễ, xã Hà Thanh bị "cát tặc" đánh chết khiến nhân dân địa phương hết sức phẫn nộ. Sự việc trên dẫn đến sự kiện rạng sáng ngày 27/11/2013, hàng chục người dân xã Hà Thanh dùng thuyền nan mang theo vũ khí áp sát rồi leo lên tàu khai thác cát phóng hỏa, đánh chìm tàu gây xôn xao dư luận. Tuy vậy, vấn nạn khai thác cát ở tuyến sông Luộc khu vực xã Hà Thanh không vì thế mà thuyên giảm. Tình trạng hút cát trộm vẫn luôn tái diễn, làm sụt lở hàng chục ha đất bãi canh tác của nhân dân. Gần đây nhất là vụ việc anh Kiên bị hành hung ngày 25/4. Đó là những ví dụ điển hình cho mâu thuẫn của nhân dân với cát tặc.

Tìm hiểu sâu xa câu chuyện này, chúng tôi vỡ ra một nguyên nhân hiển nhiên mà không phải ai cũng dám nói thẳng. Đó là sự "thả nổi" của cấp có thẩm quyền ở địa phương này, cụ thể là của Chủ tịch UBND huyện.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, trong 10 năm trở lại đây, Tứ Kỳ thay đến 6 đời Chủ tịch UBND huyện. Có lẽ với thời gian ngắn đặc biệt như thế, các Chủ tịch UBND huyện Tứ Kỳ còn chưa kịp nhận diện hết công việc ở địa phương chứ không thể tìm hiểu sâu xa nguyện vọng đau đáu của nhân dân trong cuộc chiến với cát tặc mà chúng tôi đề cập.

Chủ tịch đương nhiệm, như chúng tôi phản ánh ở bài viết trước, cũng chỉ dừng ở việc phát hành một công văn nhờ huyện bạn giúp đỡ và công văn đề nghị UBND tỉnh cho chỉ đạo.

Ở một diễn biến khác, nhóm phóng viên nhận được nhiều phản ánh, bức xúc của dư luận về sự bất thường trong bổ nhiệm, luân chuyển cán bộ tại địa phương này. Không ít người cho rằng đây chính là một nguồn cơn quan trọng khiến cho sự an toàn, quyền lợi của nhiều người dân bị bỏ ngỏ; việc Chủ tịch UBND huyện đương nhiệm xao lãng trách nhiệm với người dân trước vấn nạn “cát tặc” vì có “ô” đặc biệt trên tỉnh.

Theo thông tin chúng tôi nhận được, ông Lê Hồng Diên chính thức nhậm chức Chủ tịch UBND huyện vào tháng 11/2013 tại kỳ họp bất thường thứ 6, HĐND huyện Tứ Kỳ khóa XVIII, nhiệm kỳ 2011 - 2016. Đây cũng là thời gian xảy ra vụ người dân tụ tập đánh chìm tàu của cát tặc. Trước đó nửa tháng, ông Diên, với chức vụ Phó Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư đến nhận công tác tại Huyện ủy Tứ Kỳ, tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ và giữ chức Phó Bí thư Huyện ủy nhiệm kỳ 2010 - 2015, thời gian nhận chức từ ngày 1/11/2013.

Ngược thời gian, vào tháng 9/2011, vừa tròn tuổi 30, ông Diên được Chủ tịch UBND tỉnh trao quyết định bổ nhiệm Phó Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư. Như vậy, chỉ sau quãng thời gian rất ngắn, từ một cán bộ trẻ, ông Lê Hồng Diên đã kinh qua một số nhiệm vụ khác nhau để đến với chức vụ Chủ tịch UBND huyện Tứ Kỳ - huyện nghèo có diện tích hơn 170km2 với 26 xã, thị trấn gồm gần 170 nghìn người dân. Sở dĩ có được tất cả những vị trí đó một cách nhanh chóng, theo nhiều người, đó là vì ông Diên là con trai của 1 vị nguyên Phó Chủ tịch UBND tỉnh và là con rể của Bí thư Tỉnh ủy Hải Dương.

Những tưởng, với nhiệt huyết của cán bộ trẻ, ông Diên sẽ tích cực đóng góp trí tuệ để đưa Tứ Kỳ phát triển, trong đó có việc dẹp yên vấn nạn “cát tặc”, tuy nhiên, khi sự việc đánh chìm tàu của “cát tặc” chưa kịp lắng xuống thì cố gắng giữ đất, giữ sông của nhân dân xã Hà Thanh lại được “đền đáp” bằng một cuộc ẩu đả trọng thương. Và, hi vọng về 1 Chủ tịch huyện trẻ cũng… trôi vào nghi hoặc, bất bình.

Khi chúng tôi đặt lịch làm việc về những vấn đề trên, ông Lê Hồng Diên cho biết “đang bận một khóa học nên không tiếp các nhà báo được”!

Chia sẻ với chúng tôi, 1 cán bộ có thâm niên của huyện Tứ Kỳ cũng thành thực, Chủ tịch UBND huyện Lê Hồng Diên là cán bộ lãnh đạo huyện trẻ tuổi nhất của địa phương. Do thời gian công tác chưa lâu, lại đang theo học nên về công tác lãnh đạo, chỉ đạo cũng chưa có gì để báo cáo. Với tuổi đời còn trẻ, lại chuyển từ lĩnh vực công tác khác sang để nắm giữ 1 vị trí quan trọng trong chính quyền, quả thực nhiệm vụ này là… quá sức.

Cán bộ thì khẳng định Chủ tịch UBND huyện quá sức. UBND tỉnh thì im lặng. Người dân thì bất bình. Còn điều gì uẩn khúc trong công tác cán bộ của Hải Dương? Chúng tôi sẽ trở lại vấn đề này khi có thông tin mới.

Đan Quế - Lê Nguyên