(Thanh tra) - Theo quy định, các doanh nghiệp kinh doanh vận tải hành khách vi phạm: Kinh doanh vận tải hành khách tuyến cố định, nhưng không vào bến xe khách (dư luận xã hội đang gọi xe dù, bến cóc), vi phạm về dừng, đỗ, đón trả khách không đúng quy định, xe hợp đồng trá hình... sẽ bị xử lý. Tuy nhiên, các đơn vị vận tải thường cho người cảnh giới lực lượng chức năng, các tài xế thì thường đối phó bằng cách cho xe nổ máy, khi phát hiện có thanh tra giao thông, lập tức ga bỏ chạy.
Thanh tra giao thông gặp “khó” trước đối phó của nhà xe
Trao đổi với phóng viên (PV) Báo Thanh tra vấn đề trên, ông Trần Quốc Khánh - Chánh Thanh tra Sở Giao thông vận tải (GTVT) TP. HCM nêu rõ, Thanh tra Sở trong chức năng nhiệm vụ thẩm quyền đã quy định thường xuyên tăng cường kiểm tra, xử lý các xe ô tô vận tải hành khách dừng đỗ, đón trả khách không đúng quy định.
Tuy nhiên trong quá trình kiểm tra vẫn còn một số khó khăn vướng mắc: Trong tuần tra, xử lý vi phạm khi phát hiện hành vi trên, các tài xế thường đối phó bằng cách cho xe nổ máy, ngồi tại vị trí lái và khi thấy lực lượng chức năng thì tăng ga bỏ chạy, trong khi thanh tra không có chức năng “rượt đuổi” phương tiện. Mặt khác khi xe tăng ga bỏ chạy cũng gây mất an toàn cho người dân đang lưu thông trên đường (đã có nhiều trường hợp va quẹt vào xe máy).
Bên cạnh đó các đơn vị kinh doanh thường cho người cảnh giới, khi phát hiện có lực lượng chức năng thì thông báo không cho xe vào tổ chức đón khách, trả khách, khi lực lượng chức năng rút thì hoạt động trở lại.
Hoặc khi có lực lượng chức năng thì đưa xe vào trong nhà, trong khu vực khuôn viên doanh nghiệp, trong các đường nội bộ để lên, xuống khách mà các lực lượng chức năng không thể kiểm tra theo thẩm quyền.
Xe Thành Bưởi dừng đỗ tại đường cấm đã bỏ chạy trước mặt thanh tra giao thông trên đường Hùng Vương, quận 5.
Thống kê của Bến xe Miền Đông, riêng các tuyến từ TP. HCM đi các tỉnh miền Trung, miền Đông Nam bộ, Tây Nguyên… mỗi ngày có khoảng 1.000 lượt xe hoạt động bên ngoài bến dưới chiêu thức xe hợp đồng nhưng trá hình chở khách tuyến cố định. Các loại xe hợp đồng trá hình này hầu như không bán vé cho hành khách mà chỉ có phiếu ghi nhận thông tin, sau đó thu tiền mặt của hành khách.
Xe hợp đồng của nhà xe Như Quỳnh dừng đỗ trên đường Trần Phú, quận 5. Ảnh chụp ngày 10/8.
Giải thích vì sao bến xe lại vắng trong mùa cao điểm, ông Nguyễn Hoàng Huy, Phó Giám đốc Bến xe Miền Đông cho rằng, hiện có tới 117 đơn vị vận tải tuyến cố định tại bến xe nhưng chạy sai hành trình đăng ký. Những xe này không vào bến và chạy thẳng vào trung tâm thành phố tổ chức đón, trả khách. Cụ thể như: Thành Bưởi, Hoa Mai, Toàn Thắng, Thành Công…
Cũng theo ông Huy, trung bình một ngày có khoảng 1.540 chuyến xe đăng ký chạy tại bến nhưng trên thực tế chỉ khoảng trên 1.100 chuyến/ngày.
Tăng cường phối hợp kiểm tra nhưng tình trạng "xe dù, bến cóc" không giảm
Nói về thực trạng đón, trả khách trong nội đô là những văn phòng, công ty, tại buổi đối thoại giữa Sở GTVT TP. HCM với các đơn vị kinh doanh vận tải hành khách liên tỉnh bằng xe ô tô trên địa bàn TP. HCM, ông Vũ Việt Hà, Phó Chánh Thanh tra Sở GTVT, cho biết: Tính đến ngày 9/8, trên địa bàn TP có 108 điểm hoạt động đón, trả khách trước trụ sở văn phòng hoặc trong khuôn viên trụ sở, tăng 25 điểm trong 6 tháng đầu năm.
Về tình trạng xe dù bến cóc, ông Khánh cho biết, đơn vị đã tăng cường phối hợp với cảnh sát giao thông kiểm tra, xử lý nghiêm nhưng tình trạng này không giảm. Đơn cử năm 2018, Thanh tra Sở xử lý trên 1.800 trường hợp, với số tiền xử phạt gần 2,6 tỷ đồng. Riêng trong 6 tháng đầu năm 2019 phát hiện hơn 800 vụ việc với số tiền xử phạt gần 1,2 tỷ đồng. Thanh tra Sở cũng đề xuất thu hồi 65 trường hợp vi phạm.
Tuy nhiên, dù có tăng cường kiểm tra, xử lý nhưng các doanh nghiệp vẫn đối phó, lách luật bằng nhiều hình thức, trong khi việc xử lý qua thiết bị giám sát hành trình bộc lộ nhiều bất cập nên đến giờ Thanh tra Sở vẫn chưa xử phạt nguội được. "Chúng ta cần sớm thay đổi công tác quản lý thủ công bằng công nghệ thông tin, lắp nhiều camera để giảm bớt nhân sự ra đường, quản lý bằng công nghệ từ xa".
Với thực trạng “xe dù, bến cóc” như vậy, trách nhiệm chính thuộc về ai? Ông Khánh cho hay, theo chỉ đạo của UBND TP. HCM thì UBND các quận, huyện sẽ chịu trách nhiệm chính trên địa bàn quản lý về công tác kiểm tra, xử lý vi phạm liên quan đến “xe dù, bến cóc” đảm bảo an ninh trật tự đô thị.
Đối với các khu vực, tuyến đường nóng, Thanh tra Sở có thể chốt chặt trong một thời gian nhất định, nhưng không đủ lực lượng để chốt chặn hết tất cả các khu vực, tuyến đường trên địa bàn TP.
Một chiếc xe khách của Công ty Vận tải Thành Công dừng trên đường Hùng Vương, quận 5. Ảnh chụp ngày 10/8.
PV Báo Thanh tra khảo sát các con đường khu vực quận 5. Đây là quận có 47 điểm đón trả khách trong TP chiếm gần 50% số điểm trên địa bàn. Số lượng điểm đón trả khách là trước và trong văn phòng công ty của các nhà xe tại quận 5 tăng 30% so với năm 2018.
Ghi nhận của PV, trên nhiều tuyến đường của quận 5 tình trạng xe khách, xe hợp đồng đỗ đầy đường: Trần Phú, An Dương Vương, Hùng Vương… Nhiều người gọi khu vực này là “thủ phủ” của xe trá hình, xe hợp đồng nhưng chạy tuyến cố định.
Những hình ảnh trong bài viết do PV Báo Thanh tra đã ghi nhận, và những hình ảnh này có được sử dụng phạt nguội? Trả lời vấn đề này Thanh tra Sở GTVT cho biết, hiện cũng đang trình đề xuất phương án xử phạt nguội nhằm hạn chế tình trạng xe bị sai phạm khi thấy lực lượng thanh tra thì bỏ chạy, hay những sai phạm do camera ghi lại và có kiểm tra xác minh sai phạm…
Nghiêm Lan
