Vợ chồng ông Hợp trên khu vườn rừng đã bị phá. Ảnh: Hồng Bài

>>Khuất tất trong giao đất, giao rừng

Giao đất, giao rừng sai trình tự

Thực hiện Nghị định số 02/CP ngày 15/1/1994 của Chính phủ, UBND tỉnh Hòa Bình đã ban hành nhiều văn bản, quy định, kế hoạch hướng dẫn về trình tự, thủ tục khi triển khai giao đất, giao rừng, khoán rừng (GĐ,GR,KR) ở các địa phương trong tỉnh.

Theo Công văn số 249/CV-UB ngày 28/5/1994 của UBND tỉnh Hòa Bình ban hành về “Kế hoạch triển khai GĐ,GR,KR theo Nghị định 02/CP ngày 15/1/1994 của Chính phủ”, “Quy định số 315/QĐ-UB “Hướng dẫn về GĐ,GR,KR theo Nghị định số 02/CP của Chính phủ” do UBND tỉnh Hòa Bình ban hành ngày 28/9/1994 nêu rõ: “Điều 10: Phương pháp giao, khoán rừng: Thực hiện phương châm: Tôn trọng hiện tại, hợp tình, hợp lý, làm xong một lần và chia làm 2 bước. Bước 1: Giao xong ở hiện trường. Bước 2: Hoàn chỉnh hồ sơ theo luật. Đồng thời phải qua 2 giai đoạn: 1- Tiến hành giao trên thực địa, gồm: c - Hướng dẫn các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân đăng ký, thống kê lập hồ sơ ban đầu; d - Họp các chủ hộ theo đơn vị xóm, bản để thông qua phương án giao đất lâm nghiệp do Hội đồng GĐ,GR,KR xã tổ chức.

Tiếp đó, ngày 8/8/1994, UBND tỉnh Hòa Bình đã ban hành “Kế hoạch mở rộng diện GĐ,GR,KR trong toàn tỉnh”. Kế hoạch này đã làm rõ, chi tiết, cụ thể hơn từng bước (10 bước) trong quá trình tổ chức GĐ,GR,KR, trong đó: Bước 4: Mở hội nghị chủ hộ (xóm, bản) để phổ biến chủ trương chính sách, hướng dẫn các hộ kê khai phần đất và rừng có và được giao theo Quyết định 315/QĐ-UB (viết đơn xin GĐ,GR,KR); bước 6: Mở hội nghị chủ hộ lần 2. Công bố mức GĐ,GR,KR cho từng hộ và giải quyết những vướng mắc nội bộ trong từng xóm, từng bản; bước 7: Tiến hành giao ngoài thực địa và khoanh vẽ tính diện tích trên bản đồ. Gồm: Các hộ cùng với đại diện Hội đồng GĐ,GR,KR của xã ra thực địa xác định ranh giới.

Từ nội dung các văn bản trên cho thấy, công tác GĐ,GR,KR ở tỉnh Hòa Bình được quy định khá chặt chẽ, bảo đảm đúng Luật Đất đai và các quy định, hướng dẫn cấp GCNQSDĐ lâm nghiệp theo Nghị định 02/CP của Chính phủ. Nhưng trong quá trình triển khai thực hiện, một số địa phương, đặc biệt là chính quyền cấp xã lại không thực hiện đúng trình tự, nguyên tắc như văn bản hướng dẫn, chỉ đạo của UBND tỉnh, Sở Tài nguyên & Môi trường nên đã dẫn đến tình trạng cấp GCNQSDĐ lâm nghiệp không đúng đối tượng, không bảo đảm tính dân chủ, công khai, từ đó nảy sinh khiếu kiện. Vụ việc UBND xã Sủ Ngòi, UBND thị xã Hòa Bình (nay là TP Hòa Bình) cấp GCNQSDĐ cho 3 cán bộ xã và 1 cán bộ Phòng Nông lâm thị xã Hòa Bình là một ví dụ.

Giao đất trên giấy, tính diện tích trên trời 

Trao đổi với PV, ông Đoàn Xuân Hợi, Chủ tịch UBND xã Sủ Ngòi cho biết: “Khu đất đồi Thung Cả, Tạng Bưởi ở xa khu dân cư, địa hình khó khăn nên khi GĐ,GR,KR theo Nghị định 02/CP của Chính phủ, chính quyền xã chỉ giao theo phương pháp “ước tính” khoảnh và “áng chừng” diện tích và giao cho một số cán bộ xã, cán bộ thị xã. Đến năm 2001, xã mới tiến hành đo lại". Như vậy, khi triển khai GĐ,GR,KR đến chủ hộ, UBND xã Sủ Ngòi đã bỏ qua các quy định, các bước thực hiện theo kế hoạch, hướng dẫn của UBND tỉnh Hòa Bình.

Khu rừng cây hộ ông Tiên đang phát triển tốt trên đất Thung Cả.  Ảnh: Hồng Bài

Phương pháp GĐ,GR,KR trên khu đất Thung Cả, Tạng Bưởi của UBND xã Sủ Ngòi là "đi tắt" cho "đúng tiến độ". Cách làm này ai được lợi? cán bộ xã hay người nông dân?

Ông Nguyễn Văn Tiện, người đã tham gia trong chính quyền xóm 2 từ năm 1985 - 2008, trong đó có 13 năm làm Trưởng xóm 2; cuối năm 2008, ông Tiện mới chuyển sang làm cán bộ Mặt trận xóm. Ông Tiện cho biết: “Trong suốt thời gian tham gia chính quyền xóm, tôi thường xuyên được dự các cuộc họp giao ban do UBND xã tổ chức để phản ánh tình hình an ninh trật tự, sản xuất của xóm và nghe chính quyền xã phổ biến chương trình công tác, chủ trương chính sách của cấp trên nhưng không được nghe nói đến chủ trương GĐ,GR ở khu đất Tạng Bưởi, Thung Cả. Các hộ dân trong xóm không được tham dự cuộc họp nào để nghe Hội đồng GĐ,GR,KR của xã phổ biến, triển khai kế hoạch, phương án GĐ,GR ở 2 khu đất trên. Đặc biệt là 7 hộ dân chúng tôi đang canh tác trên khu đất Tạng Bưởi, Thung Cả không được chính quyền xã thông báo kê khai diện tích đất đang sản xuất và viết đơn xin nhận GĐ,GR. 7 hộ dân không chê đất khu Tạng Bưởi, Thung Cả xa khu dân cư mà không nhận đất. Thực tế từ trước khi chưa có Nghị định 02/CP của Chính phủ, 7 hộ chúng tôi đã canh tác ổn định trên khu đất đó. Đến nay, 7 hộ vẫn trồng cây, trồng màu, trồng mía bình thường. Bản thân ông Hồi là “chủ đất” trên thửa đất của gia đình tôi, suốt 13 năm qua, gia đình tôi trồng cây, nuôi trâu bò ở đấy mà không ý kiến gì. Ông Hồi cũng chưa một lần đặt chân lên thửa đất gia đình tôi canh tác”.

Ông Nguyễn Văn Phong, xóm 2, bức xúc: “Tôi lên làm nương ở khu đất Tạng Bưởi từ đầu năm 1991. Đất vườn của tôi khai phá được rộng khoảng 3ha. Tôi đã đào hào bao quanh để chống lũ núi, chống trâu bò phá hoại và làm nhà để ở trông coi vườn, đầu tư canh tác. Suốt gần 10 năm (1991 - 2000), không thấy ai đến đo đất, cắm mốc phân chia ranh giới, không tranh chấp với ai. Ngày 3/8/2000, ông Việt, cán bộ lâm nghiệp; ông Sắng, Công an xã Sủ Ngòi và ông Tý, xưng danh là cán bộ Lâm trường Sông Đà lên lập biên bản, đình chỉ sản xuất, yêu cầu gia đình tôi đi nơi khác để giao đất cho Dự án 661 Lâm trường Sông Đà quản lý. Nay thì chúng tôi mới biết, họ đã lừa dân chúng tôi để chiếm đất”.

Ông Đinh Văn Hợp cho biết: “Các ông ấy (Nguyễn Văn Bảo, Nguyễn Văn Hồi, Đinh Văn Thỉnh, Nguyễn Xuân Việt - PV) được cấp GCNQSDĐ từ tháng 1/1998 mà không biết đất của mình ở đâu, ranh giới đến đâu? Rõ nhất là việc ông Đinh Văn Thỉnh, lúc đó là Chủ tịch UBND xã và ông Nguyễn Xuân Việt, lúc đó là cán bộ lâm nghiệp xã đã đại diện cho chính quyền xã Sủ Ngòi làm hợp đồng cho ông Nguyễn Tiến Tý thuê đất lâm nghiệp của xã, trong khi chính ông Thỉnh và ông Việt đã được cấp GCNQSDĐ trên thửa đất của tôi và các gia đình khác từ tháng 1/1998. Ông Thỉnh, ông Việt đã là chủ đất, tại sao bên A (bên giao đất) lại là UBND xã Sủ Ngòi? Mới đây nhất, ngày 29/5/2013, một số người lạ đã ngang nhiên đem máy ủi, máy xúc vào phá rừng cây của gia đình tôi, lúc đó ông Thỉnh có mặt ở đấy, tôi hỏi ông Thỉnh “ông có được bảo người đem máy vào phá vườn nhà tôi không” thì ông Thỉnh trả lời: “Không”. Đáng nói, ông Thỉnh cũng không can ngăn hay tỏ thái độ phản đối số người trên. Nếu ông Thỉnh là chủ khu đất đang bị phá, liệu ông có để yên cho họ phá cây, ủi đất”?

Đi chưa hết khu Tạng Bưởi, Thung Cả nhưng nhìn vườn mía xanh tốt, rừng cây keo, lát, xưa, xoan… xòe tán xum xuê, chúng tôi thấy khu đất này đã được các hộ dân bị “mất” đất đầu tư chăm bón chu đáo. 

Ông Nguyễn Văn Phong, xóm 2, nói: “Cơm ăn, áo mặc của tôi nhìn vào khu đất này đấy. Hơn chục năm nay rồi, mùa nào thức ấy, không lúc nào đất được nghỉ. Vậy mà chính quyền xã lại nói, đất đầy cỏ lau lách không ai muốn nhận”?

Qua xác minh trên thực địa, đất hộ ông Hợp và hồ sơ GCNQSDĐ của ông là Đinh Văn Thỉnh và ông Bùi Đức Bảo thì diện tích đất ghi trong GCNQSDĐ và diện tích thực tế (đất vườn hộ ông Hợp) chênh lệch nhau rất lớn (diện tích trong GCNQSDĐ nhiều hơn diện tích đất thực tế). Đúng là giao đất trên giấy, tính diện tích trên trời.

Các ông: Đinh Văn Hợp, Nguyễn Văn Phong, Nguyễn Văn Tiện, Nguyễn Văn Sỹ; các bà: Nguyễn Thị Thập, Nguyễn Thị Bản, Nguyễn Văn Chiến là chủ hộ của khu đất Tạng Bưởi, Thung Cả đều cho rằng, chính quyền xã Sủ Ngòi trong khi triển khai thực hiện chủ trương GĐ,GR,KR ở 2 khu đất trên không minh bạch, không dân chủ, không đúng với chủ trương, mục đích của Nghị định 02/CP của Chính phủ và của UBND tỉnh Hòa Bình. Các hộ đã kiến nghị UBND TP Hòa Bình, UBND tỉnh Hòa Bình và các cơ quan chức năng của tỉnh cần xem xét lại việc cấp GCNQSDĐ của 3 cán bộ, nguyên là cán bộ xã Sủ Ngòi và 1 cán bộ nông lâm TP Hòa Bình để bảo đảm quyền lợi chính đáng cho 7 hộ dân đã bị "mất" đất một cách vô lý.

Dư luận đang đặt câu hỏi: Việc chính quyền xã Sủ Ngòi, UBND TP Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình cấp GCNQSDĐ cho các 3 ông cán bộ xã, 1 cán bộ TP Hòa Bình có đúng luật?