Thanh tra tỉnh Cần Thơ khẳng định, bà Khuê là chủ sở hữu hợp pháp của nhà số 121 - 123

Đến năm 1974, vì tuổi già sức yếu do ảnh hưởng đòn roi tra tấn của quân thù, không có điều kiện bảo quản hai ngôi nhà, nên ông Tư đã cho 3 hộ thuê ở. Cả 3 hộ thuê nhà đều không có hợp đồng giấy tờ thuê, việc nhận tiền thuê của ông Tư cũng không có biên nhận. Tổng diện tích cho thuê của 3 hộ là 125,96m2, không nằm trong diện cải tạo nhà cho thuê theo Quyết định số 111/CP và Thông tư 31/BXD ngày 18/10/1977 của Bộ Xây dựng về thi hành chính sách quản lý và cải tạo xã hội chủ nghĩa đối với nhà đất ở các đô thị các tỉnh thành phía Nam. 

Theo kết luận của Thanh tra tỉnh Cần Thơ, quy định của pháp luật thời điểm đó, nhà của bà Khuê là đối tượng dưới diện cải tạo vì theo điểm 4 phần 1 mục A của Quyết định số 111/CP thì “ Nhân dân lao động có ít diện tích (dưới mức khởi điểm cải tạo xã hội chủ nghĩa) cho nhau thuê để ở hoặc cho ở nhờ, thì vẫn được tiếp tục cho nhau thuê để ở hoặc cho ở nhờ và không thuộc diện cải tạo”. 

Ngay sau giải phóng, gia đình bà Khuê đã đòi lại phần diện tích nhà cho thuê và được UBND cách mạng phường An Hiệp giải quyết tại Biên bản làm việc ngày 12/5/1976, là buộc 3 hộ đến tháng 12/1976 phải trả nhà. Nhưng 3 hộ đã cố tình chiếm sử dụng không trả lại theo cam kết nên việc chính quyền quản lý là không hợp lý vì chưa đối chiếu văn bản pháp quy lúc đó. Thời gian cho thuê chỉ có 1 năm là giải phóng (1974 - 1975), không có hợp đồng thời hạn, giá cả, nên việc cho thuê là cho thuê ở nhờ không phải cho thuê chuyên nghiệp và người cho thuê cũng không phải là chủ sở hữu nhà số 121 - 123. Sự thật, người chủ sở hữu là bà Khuê vì hoàn cảnh bị địch bắt, phải bỏ trốn vào trong Kinh Cùng (xã Hòa An) để tiếp tục hoạt động hợp pháp và gởi nhà lại cho gia đình trên coi. Đây là hoàn cảnh tự nhiên của cán bộ có nhà phải thoát ly tham gia hoạt động cách mạng thời bấy giờ. 

Ngày 30/10/1986, được sự ủy nhiệm của UBND tỉnh Hậu Giang về giải quyết đơn xin lại nhà số 121 - 123, đối chiếu quy định, UBND TP. Cần Thơ đã trả nhà 123 Lý Tự Trọng cho bà Khuê. Đối với nhà số 121, do không hiểu rõ quy định về nhà cho thuê nên địa phương chưa giải quyết trả lại cho bà Khuê. Do đó, Thanh tra tỉnh Cần Thơ kiến nghị Thường trực UBND tỉnh Cần Thơ ban hành quyết định trả lại nhà số 121. Trên cơ sở kiến nghị của Thanh tra tỉnh Cần Thơ, ngày 5/8/1999, UBND tỉnh Cần Thơ ban hành Quyết định số 1967/QĐ.NC, có nội dung giao lại phần tầng trệt nhà số 121, cho bà Khuê trọn quyền sử dụng.

Thế nhưng, sau đó đã phát sinh khiếu nại của những người được thừa kế đối với phần tầng trệt nhà số 121 (mà trước đó các cơ quan chức năng đã cải tạo sai pháp luật dù đây là sở hữu của bà Khuê). Vì không xác minh đầy đủ các chứng cứ một cách khách quan nên Bộ Xây dựng đã ban hành quyết định không thừa nhận quyền sở hữu hợp pháp của bà Khuê đối với tầng trệt nhà số 121.

Giáng Thăng