Một cuộc họp chuyên môn của Thanh tra TP Hà Nội. Ảnh: TRHN

Thanh tra TP Hà Nội - đầu mối rà soát, tham mưu điều chỉnh quyết định

Thực hiện Kế hoạch số 96/KH-TTCP của Thanh tra Chính phủ và Kế hoạch số 141/KH-UBND của UBND TP Hà Nội về kiểm tra, rà soát các vụ việc khiếu nại, tố cáo kéo dài, vượt cấp, Thanh tra TP Hà Nội được giao vai trò chủ trì trong việc rà soát toàn bộ hồ sơ pháp lý vụ khiếu nại của bà Trần Thị Trà và 56 công dân liên quan đến dự án xây dựng cơ sở hạ tầng Khu Ngoại giao đoàn tại Xuân Đỉnh.

Trên cơ sở chỉ đạo của UBND TP tại Thông báo số 777/TB-UBND ngày 27/6/2025, Thanh tra TP Hà Nội đã tổ chức nghiên cứu, đối chiếu toàn diện các quyết định giải quyết khiếu nại qua các thời kỳ, từ quyết định của UBND huyện Từ Liêm (trước đây) đến quyết định giải quyết khiếu nại lần hai của UBND TP ban hành năm 2006.

Đáng chú ý, Thanh tra TP Hà Nội không chỉ rà soát lại nội dung khiếu nại theo góc độ lịch sử pháp lý, mà còn vận dụng các quy định pháp luật hiện hành, đặc biệt là Luật Khiếu nại năm 2011 và Luật Đất đai năm 2024, để đánh giá lại quyền, lợi ích hợp pháp của công dân trong bối cảnh pháp luật mới.

Tham mưu điều chỉnh quyết định đã có hiệu lực gần 20 năm

Thông qua các văn bản tham mưu, tiêu biểu là Văn bản số 5622/TTTP-NN&MT ngày 23/9/2025 và các báo cáo tiếp theo, Thanh tra TP Hà Nội đã làm rõ bản chất vụ việc, phân loại cụ thể từng nhóm công dân khiếu nại.

Theo đó, Thanh tra TP xác định trong số 57 công dân khiếu nại có 3 trường hợp đã phối hợp kê khai, ký biên bản kiểm đếm từ tháng 8/2004 trở về trước, đủ điều kiện được xem xét bồi thường theo giá đất nông nghiệp tại thời điểm phù hợp; trong khi phần lớn các trường hợp còn lại không phối hợp kiểm đếm, việc bồi thường theo giá đất năm 2004 là đúng quy định pháp luật tại thời điểm thu hồi đất.

Cách tiếp cận này cho thấy vai trò “gác cổng pháp lý” của cơ quan Thanh tra, vừa bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân có đủ điều kiện, vừa bảo đảm nguyên tắc thượng tôn pháp luật, không hợp thức hóa các yêu cầu không có cơ sở.

Trên cơ sở kết quả rà soát, Thanh tra TP Hà Nội đã thống nhất với UBND phường Xuân Đỉnh kiến nghị Chủ tịch UBND TP Hà Nội điều chỉnh một phần Quyết định số 5448/QĐ-UBND năm 2006 – một quyết định giải quyết khiếu nại đã có hiệu lực pháp luật trong thời gian dài.

Đây là nội dung có ý nghĩa đặc biệt, thể hiện bản lĩnh tham mưu của Thanh tra TP, bởi việc đề xuất điều chỉnh một quyết định hành chính đã ban hành từ gần 20 năm trước đòi hỏi căn cứ pháp lý chặt chẽ, lập luận rõ ràng và sự thống nhất cao với Thanh tra Chính phủ.

Kết quả là, UBND TP Hà Nội đã ban hành Quyết định số 235/QĐ-UBND, công nhận nội dung khiếu nại của 3 công dân là đúng, đồng thời giao chính quyền cơ sở tổ chức phê duyệt điều chỉnh phương án bồi thường theo đúng quy định của Luật Đất đai năm 2024.

Khẳng định vai trò “tham mưu – kiến tạo – chấn chỉnh” của ngành Thanh tra

Vụ việc Xuân Đỉnh là minh chứng rõ nét cho vai trò của Thanh tra TP Hà Nội trong việc tham mưu xử lý dứt điểm các vụ khiếu nại kéo dài, phức tạp, góp phần ổn định tình hình an ninh trật tự, củng cố niềm tin của người dân đối với chính quyền.

Không chỉ dừng lại ở việc giải quyết một vụ việc cụ thể, quá trình rà soát, tham mưu của Thanh tra TP còn góp phần làm rõ nguyên tắc xử lý: tôn trọng lịch sử pháp lý, nhưng không né tránh việc điều chỉnh khi phát hiện quyền lợi hợp pháp của công dân chưa được bảo đảm đầy đủ theo quy định pháp luật.

Việc UBND TP Hà Nội chấp thuận phương án do Thanh tra TP tham mưu cho thấy vai trò trung tâm của cơ quan Thanh tra trong hệ thống quản lý nhà nước, đúng với tinh thần “kiến tạo – phòng ngừa – chấn chỉnh” mà ngành Thanh tra đang hướng tới.