Khu bến cảng Mỹ Thủy đang được đẩy nhanh tiến độ. Ảnh: Minh Tân

Quy mô đầu tư lớn, kỳ vọng tạo cực tăng trưởng mới

Dự án đầu tư xây dựng Khu bến cảng Mỹ Thủy (triển khai tại huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị cũ) do Công ty cổ phần Liên doanh Cảng quốc tế Mỹ Thủy làm chủ đầu tư, có tổng diện tích khoảng 685 ha. Theo quy hoạch, dự án được đầu tư xây dựng 10 bến, bảo đảm tiếp nhận tàu có trọng tải lên đến 100.000 tấn, với tổng mức đầu tư khoảng 15.000 tỷ đồng, chia làm ba giai đoạn kéo dài đến năm 2036.

Đây được xem là công trình hạ tầng then chốt trong chiến lược phát triển kinh tế biển, công nghiệp và logistics của tỉnh Quảng Trị cũng như khu vực Bắc Trung Bộ.

Theo quy hoạch được phê duyệt, giai đoạn 1 của dự án được triển khai trong giai đoạn 2018–2026, đầu tư xây dựng 4 bến với tổng vốn trên 5.900 tỷ đồng. Giai đoạn 2, từ năm 2027–2031, tiếp tục đầu tư 3 bến, tổng vốn 5.876 tỷ đồng. Giai đoạn 3, từ năm 2032–2036, hoàn thiện 3 bến còn lại với vốn đầu tư 3.222 tỷ đồng.

Các hạng mục trong Khu bến cảng Mỹ Thủy được đẩy nhanh, gấp rút hoàn thiện theo tiến độ đề ra. Ảnh: Minh Tân

Khi hoàn thành toàn bộ, Khu bến cảng Mỹ Thủy được kỳ vọng trở thành đầu mối logistics quan trọng, phục vụ xuất nhập khẩu, phát triển công nghiệp nặng, năng lượng và các ngành kinh tế biển.

Đến thời điểm hiện nay, nhiều thủ tục pháp lý quan trọng của dự án đã được hoàn tất. Chủ đầu tư đã hoàn thành các thủ tục để triển khai thi công giai đoạn 1; tổng kinh phí GPMB đã chi trả là 148,34 tỷ đồng.

Dự án đã được thuê đất và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với diện tích 133,46 ha thuộc giai đoạn 1; đồng thời hoàn thành việc chuyển mục đích sử dụng rừng và trồng rừng thay thế cho toàn bộ dự án, hoàn tất báo cáo đánh giá tác động môi trường và được cấp Giấy xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản.

Trên thực địa, dự án đang triển khai thi công các hạng mục trọng điểm của giai đoạn 1, gồm: đê chắn sóng phía Đông; bến tàu và kè sau cầu bến số 1 và số 2; nạo vét luồng tàu, vũng quay tàu và khu nước trước bến phục vụ khai thác hai bến đầu tiên. Theo kế hoạch, hai bến này sẽ hoàn thành và đưa vào khai thác trong tháng 4/2026, đánh dấu mốc vận hành đầu tiên của toàn dự án cảng biển nước sâu tại Quảng Trị.

Phối hợp đồng bộ trong GPMB

Song song với nhịp độ thi công, công tác GPMB cho phần diện tích mở rộng và các giai đoạn tiếp theo của dự án đang được triển khai nhưng vẫn đối mặt không ít khó khăn. Hiện nay, dự án đang thực hiện thủ tục GPMB đối với 43,44 ha thuộc giai đoạn 1 mở rộng, cùng 145,09 ha thuộc giai đoạn 2 và giai đoạn 3.

Theo tiến độ đề ra, phần diện tích 20,02 ha khu vực vũng quay tàu của giai đoạn 1 mở rộng cần hoàn thành GPMB trước giữa tháng 1/2026; diện tích còn lại 28,27 ha phải hoàn thành trong tháng 1/2026, nhằm tạo mặt bằng liên tục phục vụ thi công.

Đối với giai đoạn 2 và 3, các bãi chứa được xác định là hạng mục ưu tiên, trong đó bãi 2a với diện tích 15 ha phải hoàn thành GPMB trong tháng 1/2026; bãi 2b ưu tiên hoàn thành 10 ha trong tổng số 19,76 ha trước ngày 30/6/2026; bãi 3a ưu tiên hoàn thành từ 7 đến 10 ha trong tổng số 17,52 ha trước cùng thời điểm.

UBND tỉnh Quảng Trị yêu cầu đẩy nhanh giải phóng mặt bằng Khu bến cảng Mỹ Thủy, đặc biệt ở các khu vực mở rộng và các giai đoạn tiếp theo của dự án. Ảnh: Minh Tân

Thực tế cho thấy, việc chậm GPMB tại các khu vực này đang tạo áp lực lớn lên kế hoạch thi công các giai đoạn tiếp theo của dự án. Chủ đầu tư đã nhiều lần kiến nghị chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan tăng cường phối hợp, tập trung tháo gỡ các vướng mắc phát sinh, nhằm bảo đảm tiến độ tổng thể và tránh nguy cơ gián đoạn chuỗi đầu tư.

Trước những vướng mắc kéo dài, lãnh đạo tỉnh Quảng Trị đã yêu cầu chính quyền xã Mỹ Thủy tăng cường phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan, tập trung đẩy nhanh tiến độ GPMB giai đoạn 1 mở rộng với tổng diện tích 48,29 ha.

Đồng thời, các đơn vị chuyên môn được giao rà soát hồ sơ pháp lý, xác định rõ nguồn gốc sử dụng đất và thời điểm hình thành tài sản trên đất để kịp thời áp giá, lập phương án bồi thường, hỗ trợ, phấn đấu hoàn tất công tác GPMB trong tháng 1/2026.

Đối với các giai đoạn tiếp theo, chủ đầu tư được yêu cầu phối hợp với địa phương hoàn thành công tác đo đạc, quy chủ để thu hồi phần diện tích còn lại của giai đoạn 2 và giai đoạn 3, tổng cộng 55,99 ha, trong tháng 3/2026, làm cơ sở triển khai các bước tiếp theo của dự án.

Cùng với GPMB, vấn đề phối hợp giữa các cấp, các ngành và nhà đầu tư được xác định là yếu tố then chốt để dự án có thể bám sát tiến độ. Ban Quản lý Khu kinh tế được giao vai trò đầu mối tổng hợp, điều phối các khó khăn, vướng mắc phát sinh; chính quyền xã Mỹ Thủy chịu trách nhiệm trực tiếp tổ chức thực hiện công tác GPMB trên địa bàn theo phân cấp; các sở, ngành liên quan được yêu cầu chủ động hỗ trợ chuyên môn, kịp thời tháo gỡ các vấn đề phát sinh.

Về phía chủ đầu tư, UBND tỉnh Quảng Trị yêu cầu MTIP phải xây dựng kế hoạch tiến độ chi tiết cho công tác GPMB và thi công các giai đoạn tiếp theo, đồng thời bảo đảm đầy đủ nguồn lực tài chính, nhân lực để sẵn sàng triển khai ngay khi mặt bằng được bàn giao.

Trong bối cảnh hai bến đầu tiên dự kiến đưa vào khai thác từ tháng 4/2026, áp lực hoàn thiện mặt bằng cho các hạng mục còn lại ngày càng rõ nét. Tiến độ GPMB, vì vậy, tiếp tục là yếu tố quyết định nhằm đưa Khu bến cảng Mỹ Thủy phát huy vai trò là hạ tầng động lực, tạo cú hích cho phát triển kinh tế – xã hội của Quảng Trị trong những năm tới.