(Thanh tra) - Tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh chính thức khởi công với tổng vốn đầu tư hơn 147.000 tỷ đồng, được kỳ vọng tạo cú hích lớn cho hạ tầng giao thông liên vùng.
Khi hoàn thành, dự án không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển xuống còn khoảng 23 phút mà còn mở ra dư địa phát triển mới cho kinh tế, du lịch và liên kết vùng Bắc Bộ.
Ngày 12/4, UBND tỉnh Quảng Ninh phối hợp Tập đoàn Vingroup cùng UBND các tỉnh, thành phố Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh tổ chức lễ khởi công tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh.
Dự án do Tập đoàn Vingroup tham gia đầu tư thông qua Công ty cổ phần đầu tư và phát triển đường sắt cao tốc VinSpeed, với tổng mức đầu tư hơn 147.000 tỷ đồng (tương đương khoảng 5,6 tỷ USD), chưa bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng. Lễ khởi công được tổ chức với sự phối hợp của UBND tỉnh Quảng Ninh cùng các địa phương Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh.
Đây là tuyến đường sắt tốc độ cao liên vùng đầu tiên tại Việt Nam, có chiều dài 120,2km, đi qua 4 địa phương trọng điểm phía Bắc. Công trình được thiết kế theo tiêu chuẩn đường đôi, khổ ray 1.435mm, điện khí hóa toàn tuyến. Tốc độ thiết kế tối đa đạt 350km/h, riêng đoạn qua khu vực đô thị Hà Nội được điều chỉnh xuống 120km/h để phù hợp điều kiện vận hành.
Khi đi vào khai thác, tuyến đường sẽ rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển từ hơn 2 giờ hiện nay xuống chỉ còn hơn 20 phút, tương đương nhanh gấp 5 - 7 lần. Điểm đầu đặt tại ga Cổ Loa (khu Trung tâm Triển lãm Việt Nam, Vinhomes Global Gate Hà Nội), điểm cuối tại ga Hạ Long (khu Công viên rừng Globe Hạ Long). Trên tuyến bố trí 3 ga trung chuyển tại Gia Bình, Ninh Xá và Yên Tử, cùng một depot tại Hạ Long phục vụ vận hành, bảo dưỡng.
Đáng chú ý, dự án dự kiến sử dụng hệ thống tàu cao tốc, tín hiệu và công nghệ do Siemens Mobility cung cấp. Đây là các giải pháp đã được triển khai rộng rãi trên thế giới, với cam kết chuyển giao công nghệ từng bước cho phía Việt Nam trong quá trình vận hành.
Phát biểu tại lễ khởi công, ông Bùi Văn Khắng, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, đánh giá đây là dự án có ý nghĩa chiến lược, không chỉ về hạ tầng mà còn thể hiện vai trò ngày càng rõ nét của khu vực kinh tế tư nhân trong các lĩnh vực then chốt. Chính quyền địa phương cam kết đồng hành cùng nhà đầu tư, tập trung tháo gỡ vướng mắc về mặt bằng, tái định cư và thủ tục để bảo đảm tiến độ.
Ở góc độ doanh nghiệp, đại diện Vingroup cho biết dự án là bước đi quan trọng trong chiến lược tham gia sâu vào lĩnh vực hạ tầng giao thông, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng sống và mở rộng không gian phát triển kinh tế - xã hội.
Về phía đối tác công nghệ, Siemens Mobility nhấn mạnh hệ thống tàu cao tốc của doanh nghiệp đang vận hành với tổng quãng đường khoảng 1 triệu km mỗi ngày trên toàn cầu, cho thấy độ an toàn và độ tin cậy cao. Doanh nghiệp này cũng cam kết hợp tác với Vingroup trong đào tạo, lắp ráp và bảo trì, hướng tới hình thành hệ sinh thái đường sắt tốc độ cao tại Việt Nam.
Dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh được xác định là công trình hạ tầng chiến lược, kỳ vọng tạo động lực tăng trưởng mới, nâng cao năng lực kết nối vùng và góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh, bền vững của Quảng Ninh.
Để bảo đảm tiến độ khởi công, tỉnh Quảng Ninh đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. UBND tỉnh sớm thống nhất nguyên tắc phương án tuyến, đồng thời giao nhiệm vụ cụ thể cho từng sở, ngành, địa phương và nhà đầu tư thực hiện các bước tiếp theo.
Các khu vực có tuyến đi qua như Mạo Khê, Hoàng Quế, Yên Tử, Uông Bí, Đông Mai, Hà An, Tuần Châu được yêu cầu siết chặt quản lý đất đai, không để phát sinh xây dựng trái phép, đồng thời khẩn trương rà soát, cập nhật quy hoạch để phục vụ dự án. Song song, hướng tuyến cũng được tích hợp vào quy hoạch tỉnh và quy hoạch đô thị nhằm bảo đảm tính đồng bộ, lâu dài.
Tại cơ sở, nhiều địa phương đã chủ động vào cuộc từ sớm. Phường Hoàng Quế, một trong những điểm có tuyến đi qua, đã rà soát hiện trạng, xây dựng kế hoạch kiểm đếm và sẵn sàng triển khai giải phóng mặt bằng ngay khi có chỉ đạo.
Công tác giải phóng mặt bằng được xác định là "nút thắt" quyết định tiến độ dự án. Vì vậy, chính quyền các địa phương đang đẩy mạnh tuyên truyền, tạo đồng thuận trong người dân. Tại phường Đông Mai, nơi tuyến đi qua khu dân cư, chính quyền đã phối hợp kiểm đếm, vận động người dân bàn giao mặt bằng. Lãnh đạo địa phương cho biết sẽ tập trung tối đa cho công tác này, bảo đảm đúng tiến độ và quy định, tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư triển khai dự án.
Ở phường Tuần Châu, điểm cuối tuyến, nơi dự kiến đặt ga và depot Hạ Long Xanh, công tác chuẩn bị cũng đang được đẩy nhanh. Theo rà soát, dự án ảnh hưởng khoảng 87,4ha đất nông nghiệp và đất rừng. Đại diện địa phương cho biết đã được giao nhiệm vụ kiểm đếm, hỗ trợ giải phóng mặt bằng và cam kết phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan để bàn giao mặt bằng sạch theo kế hoạch.
Việc khởi công tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh không chỉ là dấu mốc quan trọng trong phát triển hạ tầng giao thông, mà còn mở ra dư địa lớn cho thu hút đầu tư và phát triển kinh tế - xã hội. Khi hoàn thành, tuyến đường được kỳ vọng giảm tải cho hệ thống giao thông đường bộ, tăng cường liên kết vùng, thúc đẩy du lịch, dịch vụ và công nghiệp, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh của Quảng Ninh trong khu vực.
