Chủ tịch Hiệp hội DNNVV, TS. Cao Sĩ Kiêm- “Dường như tỉnh và DN chưa gặp nhau...”

Tại đây, nhiều khó khăn của các DN trên một địa bàn mới thành lập, chủ yếu trông vào sản xuất, chế biến nông lâm nghiệp, lại vào thời buổi khó khăn suy thoái chung của cả nước được bày tỏ như những tiếng kêu cứu. 61 ý kiến phản ánh các vấn đề liên quan đến sự tồn vong của DN xung quanh việc bị thanh, kiểm tra liên miên; thu hồi nợ thuế gay gắt; áp dụng các tiêu chí môi trường quá cao; kéo dài, chậm trễ thanh quyết toán các công trình đã đưa vào sử dụng; thu hồi đất và các dự án… và nhiều vấn đề bức xúc khác.

Trước đó, cũng tại tỉnh này, báo chí đưa tin khó khăn đã khiến các DN nợ đọng thuế đến mức báo động. Nợ đọng thuế của các DN có từ năm 2012 lên đến hơn 770 tỷ đồng. Lại thêm chuyện nhiều DN “biến mất” không rõ nguyên nhân, vì thế chưa hết Quý II/2013, các DN đã nợ tới 649,2 tỷ đồng tiền thuế, tăng 56% so cùng kỳ năm trước và ngày càng diễn biến phức tạp. Lượng DN tại Bình Phước gần đây giảm đột ngột mà chưa rõ nguyên nhân. Theo báo cáo của lãnh đạo tỉnh Bình Phước, tỉnh có 3.841 DN đăng ký kinh doanh, với số vốn lên đến 28.000 tỷ đồng. Nhưng theo khảo sát thực tế, trên địa bàn hiện nay có 1.989 DN hoạt động. So với số liệu đăng ký kinh doanh, tỉnh Bình Phước thiếu mất 1.852 DN chưa rõ nguyên nhân.

Đó là cục diện chung khiến tỉnh Bình Phước siết chặt các biện pháp chế tài DN. Tuy nhiên, bức tranh này còn nhiều mảng tối mà trong đó nhiều DN thực sự khốn khổ vì cơ chế, vì cả chính quyền và DN không tìm được tiếng nói chung, giải pháp chung cho thực trạng của chính địa phương mình.

Đại diện cho tiếng nói của các DN là Hội DNT, Hiệp hội DNNVV buồn bã nhận xét: Khi mời DN đầu tư, tỉnh quảng bá “trải thảm đỏ”, nhưng khi bước vào đầu tư, DN khó khăn thì phải tự xoay sở cứu mình, chính quyền quay lưng, nhạt nhẽo, thậm chí đi ngược lại chủ trương chính sách của Đảng và Chính phủ về tháo gỡ khó khăn cho DN, tìm mọi kẽ hở của sai phạm để “thanh lý” DN… Một thực tế là kế hoạch thanh tra, kiểm tra không khoa học, vừa dày đặc vừa chồng chéo, quá thời hạn quy định; có DN 12 tháng bị nhiều cơ quan chức năng thanh, kiểm tra 11 lần! Biện pháp thu hồi nợ thuế chưa tính kỹ đến đặc thù của từng loại hình DN, áp dụng luật pháp và chế tài không chừa lối thoát cho DN, đẩy họ tới bước đường khó khăn, bế tắc. Việc kiểm tra, xử lý chất xả thải môi trường áp dụng tiêu chí, chỉ số quá cao khiến DN không có khả năng thực hiện. Một số dự án bị thu hồi, chuyển đổi chủ đầu tư không đúng trình tự, gây bức xúc và thiệt hại tài chính cho DN. Đặc biệt, việc thanh quyết toán công trình quá chậm và kéo dài, có công trình đưa vào sử dụng 11 năm chưa được quyết toán, thanh toán. DN nợ ngân hàng è cổ trả lãi, còn tỉnh nợ DN cứ ung dung…

Cá biệt có những DN bị rơi vào tầm ngắm, của “nhóm lợi ích”, liên tục bị “hành” vô lý, kết tội vô lý mà không được tỉnh trợ giúp hay đính chính; cứ như họ đang bị một đối thủ vô hình rình rập tước đoạt thành quả lao động mồ hôi nước mắt bất kể lúc nào.

Khó khăn, bế tắc phương hướng, bức xúc và lo buồn là tâm trạng chung của nhiều DN tại Bình Phước. Họ tìm đến buổi tọa đàm để giãi bày mong tìm được câu trả lời và một giải pháp tháo gỡ, tuy nhiên đây còn là câu chuyện dài bởi theo các cơ quan chức năng của tỉnh, vấn đề nào trả lời ngay được thì sẽ trả lời, còn vấn đề nào còn đang xác minh, điều tra thì xin khất. Vì vậy, giãi bày thì giãi bày, còn nhận về tia sáng an ủi nào hay không thì xem ra còn chờ…

Một vài vấn đề được các cơ quan chức năng trả lời công khai cũng làm an lòng một số DN: Công ty CP chăn nuôi Bình Phước bị “tố” trốn thuế 2 năm liền, vi phạm an toàn môi trường nghiêm trọng và vì thế bị “hành” tơi tả suốt 2 năm qua. Tại hội nghị, đại diện Cục Thuế trả lời thẳng thắn, DN này không có vi phạm trốn thuế. Sở TN-MT trả lời, DN này không vi phạm gì về môi trường. Vậy ai “hành” DN này đến mức lao đao và ai phải chịu trách nhiệm khi “tố” sai sự thật? DN Hoàng Gia Anh bị kiểm tra khi đang đóng gói bao bì phân pha trộn để gia đình sử dụng, bị Đài phát thanh công khai “tố khổ” là mua bán phân bón giả, ảnh hưởng biết bao đến việc kinh doanh, nay ấm ức trình bày cũng được đại diện Sở Công thương an ủi rằng “anh em nóng vội, chưa bắt được mua bán phân bón giả đã đưa tin, thôi thì rút kinh nghiệm”… Một số DN bị thu hồi diện tích, giao đất cho DN khác không đúng trình tự thủ tục được cho biết sẽ rà soát lại và tạo điều kiện cho các bên ngồi lại thương thảo với nhau.

Một cuộc tọa đàm không đủ để DN nói hết hay được giải quyết hết bức xúc, cũng như chính quyền cũng không đưa được nhiều giải pháp cụ thể, nhưng chủ yếu DN được nói lên bức xúc của mình, cảnh báo những dấu hiệu không lành mạnh có thể bóp chết DN - đa số là DNNVV, lực lượng làm ra phần lớn của cải tiêu dùng cho đất nước và cũng dễ bị tổn thương nhất trong sóng gió thương trường. Theo TS. Cao Sĩ Kiêm, nguyên Thống đốc NHNN, Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, Chủ tịch Hiệp hội DNNVV Việt Nam, 61 ý kiến phản ánh thẳng thắn của các DN cần được xem xét là xử lý có lộ trình, đúng pháp luật. Tỉnh và DN phải gặp nhau, thông tin 2 chiều, càng ở một địa bàn khó khăn càng phải hiểu nhau hơn để cùng tồn tại và phát triển.

Ẩn sau bức xúc của các DN là một thực trạng: Mặc dù, tỉnh có nhiều nỗ lực trợ giúp, tháo gỡ, nhưng ngoài việc nhiều DN không đủ sức tồn tại do yếu kém hay cơ hội, rất nhiều DN đang gắng sức vươn lên trong bão tố, rất cần chính quyền tỉnh cảm thông, sẻ chia. Thêm vào đó, sự quan tâm và minh bạch của chính quyền chưa đủ để DN không rơi vào rủi ro, không rơi vào vòng xoáy lợi ích nhóm. Vẫn còn đâu đó những oan ức, chèn ép chưa được nói thành lời đang tạo thành làn sóng uất ức ngầm, có thể “tức nước vỡ bờ” bất cứ lúc nào!

Phước Lộc - Thanh Sơn