Dự án công viên nước thuộc phường Hạc Thành đang từng bước được hồi sinh nhờ chính sách tháo gỡ vướng mắc. Ảnh: Văn Thanh

Không đánh đổi kỷ cương để lấy tiến độ

Nếu như nhiều dự án đầu tư công trên địa bàn phường Hạc Thành chủ yếu vướng ở giải phóng mặt bằng và điều chỉnh quy hoạch, thì nhóm dự án ngoài ngân sách lại đặt ra bài toán khó hơn, khi tồn tại đồng thời nhiều vấn đề về pháp lý đầu tư, đất đai, quy hoạch và nghĩa vụ tài chính. Đây cũng là nhóm dự án được địa phương đặc biệt quan tâm trong quá trình triển khai Kế hoạch số 66/KH-UBND.

Thực tế cho thấy, phần lớn các dự án này đều được triển khai từ nhiều năm trước, trải qua nhiều lần điều chỉnh về chính sách đất đai, đầu tư, xây dựng và quy hoạch. Có dự án đã được gia hạn nhiều lần nhưng vẫn chậm tiến độ; có dự án đã đầu tư phần lớn hạ tầng nhưng chưa hoàn thiện các thủ tục pháp lý; cũng có dự án phát sinh những sai lệch so với quy hoạch được phê duyệt.

Nhờ chủ trương tháo gỡ khó khăn cho các dự án, trên địa bàn phường Hạc Thành, nhiều dự án đã tái khởi động trở lại. Ảnh: Văn Thanh

Nếu chỉ nhìn dưới góc độ quản lý Nhà nước, việc thu hồi các dự án chậm tiến độ là giải pháp có cơ sở pháp lý. Tuy nhiên, ở góc độ sử dụng hiệu quả nguồn lực xã hội, nhiều dự án đã đầu tư hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng vào hạ tầng, công trình xây dựng. Một số công trình đã đưa vào sử dụng, tạo việc làm và đóng góp cho phát triển kinh tế địa phương. Vì vậy, việc xử lý đòi hỏi phải đánh giá toàn diện, vừa bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, vừa hạn chế phát sinh lãng phí.

Đó cũng là quan điểm được UBND phường Hạc Thành kiên trì thực hiện khi rà soát các dự án thuộc diện theo dõi của Kế hoạch số 66. Thay vì xử lý theo một "công thức chung", địa phương phân loại từng dự án, đối chiếu với quy định hiện hành và đánh giá đầy đủ hiện trạng đầu tư trước khi đề xuất phương án xử lý.

Điển hình như Dự án Trung tâm thương mại mẫu nhà gỗ truyền thống Thanh Hóa và Văn phòng đại diện, sau quá trình kiểm tra, địa phương xác định dự án đã chậm tiến độ, đồng thời một số hạng mục không còn phù hợp với định hướng quy hoạch hiện nay. Trên cơ sở đó, UBND phường kiến nghị các cơ quan chuyên môn rà soát toàn bộ hiện trạng, đánh giá mức độ phù hợp với quy hoạch và quy chuẩn kỹ thuật để làm căn cứ xem xét.

Quan điểm xử lý được xác định khá rõ: Dự án đủ điều kiện sẽ được hướng dẫn hoàn thiện thủ tục pháp lý, điều chỉnh quy hoạch và khắc phục những tồn tại; trường hợp không đáp ứng yêu cầu sẽ xử lý theo đúng quy định của pháp luật. Cách tiếp cận này vừa bảo đảm kỷ cương quản lý Nhà nước, vừa tránh những quyết định vội vàng có thể dẫn tới lãng phí nguồn lực xã hội.

Tinh thần đó cũng được áp dụng đối với Dự án Khu thương mại hỗn hợp của Công ty Cổ phần Điện năng lượng tái tạo Hàn Việt. Qua rà soát, địa phương xác định dự án mới hoàn thành một số hạng mục, trong khi nhiều nội dung còn lại cần tiếp tục hoàn thiện về pháp lý và tiến độ đầu tư. UBND phường Hạc Thành kiến nghị nếu dự án tiếp tục triển khai thì nhà đầu tư phải hoàn thiện đầy đủ thủ tục theo quy định, cam kết tiến độ cụ thể và chịu trách nhiệm đối với các nội dung còn tồn tại. Trường hợp không đủ điều kiện sẽ thực hiện các bước xử lý theo quy định của pháp luật.

Từ tháo gỡ dự án đến khơi thông nguồn lực tăng trưởng

Một trong những dự án thể hiện rõ quan điểm xử lý hài hòa giữa kỷ cương pháp luật và hiệu quả sử dụng nguồn lực là dự án trụ sở làm việc của Công ty Cổ phần Sông Mã. Theo rà soát của địa phương, công trình đã cơ bản hoàn thành phần xây dựng chính và đang phục vụ hoạt động của doanh nghiệp. Tuy nhiên, một số hạng mục chưa phù hợp với tổng mặt bằng được phê duyệt, trong khi thời hạn gia hạn đầu tư đã hết.

Nếu áp dụng máy móc quy định về thu hồi đất, toàn bộ tài sản đã đầu tư có nguy cơ bị bỏ không, gây lãng phí lớn về đất đai, vốn đầu tư và ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Từ thực tế đó, phường Hạc Thành kiến nghị các cơ quan chuyên môn đánh giá toàn diện hiện trạng, xem xét khả năng hoàn thiện các thủ tục điều chỉnh quy hoạch và dự án đầu tư theo quy định trước khi quyết định phương án cuối cùng.

Có thể thấy, điểm nổi bật trong quá trình triển khai Kế hoạch số 66 tại phường Hạc Thành là không né tránh những tồn tại kéo dài, nhưng cũng không lựa chọn giải pháp dễ dãi để hợp thức hóa sai phạm. Mỗi dự án đều được xem xét trên cơ sở hồ sơ pháp lý, hiện trạng đầu tư và quy định của pháp luật nhằm tìm ra phương án xử lý phù hợp nhất.

Dự án công viên nước thuộc địa bàn phường Hạc Thành được đẩy nhanh xây dựng nhờ được tháo gỡ các nút thắt của dự án. Ảnh: Văn Thanh

Thực tế cho thấy, nhiều dự án tồn đọng không chỉ là hệ quả của sự chậm trễ từ phía nhà đầu tư mà còn chịu tác động của quá trình thay đổi chính sách qua nhiều giai đoạn. Vì vậy, việc tháo gỡ không chỉ là trách nhiệm của chính quyền địa phương mà cần sự phối hợp đồng bộ giữa các sở, ngành và cơ quan có thẩm quyền để giải quyết những vấn đề vượt quá phạm vi của từng địa phương.

Trao đổi với phóng viên Báo Thanh tra, ông Lê Bá Hải, Chủ tịch UBND phường Hạc Thành cho biết, mỗi dự án tồn đọng đều có nguyên nhân riêng, từ giải phóng mặt bằng, điều chỉnh quy hoạch đến những vướng mắc lịch sử. Muốn khơi thông nguồn lực phát triển phải xác định đúng "nút thắt" của từng dự án để có giải pháp phù hợp, không xử lý theo cách làm cào bằng.

Theo ông Hải, đối với những dự án đủ điều kiện, địa phương sẽ tạo điều kiện để hoàn thiện thủ tục theo đúng quy định; đối với những dự án không còn đủ điều kiện triển khai hoặc vi phạm quy định pháp luật, việc xử lý sẽ được thực hiện nghiêm, bảo đảm kỷ cương trong quản lý Nhà nước.

Thực tiễn triển khai tại phường Hạc Thành cho thấy, Kế hoạch số 66/KH-UBND không chỉ hướng đến việc xử lý những dự án chậm tiến độ hay giải quyết các hồ sơ tồn đọng, mà còn mở ra cách tiếp cận mới trong quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn lực phát triển. Khi từng khó khăn được tháo gỡ trên cơ sở pháp luật, thực tiễn và sự đồng thuận của người dân, quỹ đất được khai thác hiệu quả hơn, môi trường đầu tư từng bước được cải thiện và niềm tin của doanh nghiệp cũng được củng cố.

“Quan trọng hơn, mỗi dự án được đưa trở lại quỹ đạo không chỉ góp phần chống thất thoát, lãng phí mà còn tạo thêm không gian phát triển đô thị, thúc đẩy đầu tư, tăng hiệu quả sử dụng đất đai và mở rộng dư địa tăng trưởng cho địa phương. Đó cũng chính là mục tiêu lớn mà Kế hoạch số 66 của UBND tỉnh Thanh Hóa hướng tới: biến những tồn tại kéo dài thành cơ hội để khơi thông nguồn lực, tạo động lực phát triển bền vững trong giai đoạn mới” ông Hải nói.