Dụ án công viên nước Đông Hương, một trong những dự án đang được phường Hạc Thành tháo gỡ khó khăn, tiếp tục triển khai dự án. Ảnh: Văn Thanh

Hạc Thành nhận diện đúng "điểm nghẽn" để tháo gỡ từ gốc

Trong quá trình phát triển đô thị, Thanh Hóa đã thu hút nhiều dự án đầu tư hạ tầng, khu dân cư và khu đô thị mới, góp phần thay đổi diện mạo tỉnh nhà. Tuy nhiên, cùng với sự thay đổi của cơ chế, chính sách và quy hoạch qua từng giai đoạn, không ít dự án rơi vào tình trạng chậm tiến độ, kéo dài nhiều năm do vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, điều chỉnh quy hoạch, nghĩa vụ tài chính hoặc những tồn tại lịch sử chưa được xử lý dứt điểm.

Những dự án “dở dang” hay "đắp chiếu" không chỉ làm giảm hiệu quả sử dụng đất mà còn ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, quyền lợi của người dân, doanh nghiệp và hiệu quả sử dụng nguồn lực xã hội. Đó cũng là lý do UBND tỉnh Thanh Hóa ban hành Kế hoạch số 66/KH-UBND nhằm rà soát, khắc phục tồn tại, hạn chế, giải quyết các dự án tồn đọng có nguy cơ gây thất thoát, lãng phí trên địa bàn tỉnh.

Là địa bàn trung tâm, nơi tập trung nhiều dự án được triển khai qua nhiều thời kỳ, phường Hạc Thành được xác định là một trong những địa phương có khối lượng công việc lớn khi thực hiện Kế hoạch số 66. Không ít dự án trên địa bàn đã kéo dài hàng chục năm, chịu tác động của nhiều lần điều chỉnh quy hoạch và thay đổi chính sách đất đai, khiến quá trình xử lý trở nên phức tạp.

Những dự án vướng mắc, khó khăn ở phường Hạc Thành đang dần được hồi sinh nhờ Kế hoạch số 66/KH-UBND về khắc phục tồn tại, hạn chế, giải quyết các dự án tồn đọng có nguy cơ gây thất thoát, lãng phí trên địa bàn tỉnh. Ảnh: Văn Thanh

Thay vì xử lý đồng loạt theo một cách tiếp cận chung, UBND phường Hạc Thành lựa chọn phương án rà soát từng dự án, phân tích từng nguyên nhân cụ thể để xây dựng lộ trình tháo gỡ phù hợp. Từng nhiệm vụ được phân công rõ trách nhiệm, rõ tiến độ; đồng thời địa phương chủ động phối hợp với các sở, ngành, chủ đầu tư để đánh giá hiện trạng, đề xuất giải pháp và cập nhật thường xuyên tiến độ thực hiện trên hệ thống theo dõi của tỉnh.

Cách làm này bước đầu mang lại kết quả tích cực. Đến nay, phường Hạc Thành đã hoàn thành tháo gỡ khó khăn đối với hai dự án; nhiều dự án khác cũng có chuyển biến rõ rệt sau quá trình rà soát, điều chỉnh phương án thực hiện theo hướng phù hợp với thực tiễn và quy định hiện hành.

Lấy thực tiễn và sự đồng thuận của người dân làm trung tâm

Một trong những dự án được tập trung xử lý là dự án hạ tầng kỹ thuật khu dân cư, tái định cư Đông Hương. Sau nhiều năm triển khai, dự án vẫn còn hơn 57.000m² chưa giải phóng mặt bằng, liên quan đến hàng trăm hộ dân và nhu cầu kinh phí bồi thường vượt xa tổng mức đầu tư ban đầu.

Nếu tiếp tục thực hiện theo quy hoạch cũ, dự án không chỉ gặp khó khăn về nguồn lực mà còn phát sinh nhiều bất cập trong quá trình tổ chức thực hiện. Trên cơ sở rà soát thực địa và làm việc với các đơn vị liên quan, phường Hạc Thành đã đề xuất điều chỉnh quy hoạch theo hướng giữ tối đa khu dân cư hiện trạng, chỉ thu hồi đất tại những vị trí thật sự cần thiết để bảo đảm kết nối hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội.

Điểm đáng chú ý là trước khi hoàn thiện phương án điều chỉnh, địa phương tổ chức lấy ý kiến cộng đồng dân cư đối với toàn bộ nội dung quy hoạch. Đây không chỉ là yêu cầu về trình tự pháp lý mà còn thể hiện quan điểm lấy người dân làm trung tâm trong quá trình triển khai Kế hoạch số 66.

Cùng với dự án Đông Hương, nhiều dự án khác như đường Nguyễn Phục, khu tái định cư Phú Sơn, khu tái định cư Quảng Thắng hay Công viên nước Đông Hương cũng được xử lý theo hướng bám sát thực tế.

Ở những khu vực có thể giữ nguyên hiện trạng, phường Hạc Thành mạnh dạn đề xuất điều chỉnh quy hoạch nhằm giảm áp lực giải phóng mặt bằng và ổn định đời sống người dân. Đối với những vị trí buộc phải thu hồi đất để bảo đảm kết nối hạ tầng hoặc phục vụ lợi ích công cộng, các phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đều được xây dựng theo đúng quy định, đồng thời tăng cường đối thoại để tạo sự đồng thuận trước khi áp dụng các biện pháp hành chính.

Dự án công viên nước thuộc phường Hạc Thành đang dần hồi sinh nhờ tháo gỡ được các nút thắt pháp lý. Ảnh: Văn Thanh

Không chỉ tập trung vào các dự án vướng mặt bằng, phường Hạc Thành còn rà soát nhóm dự án tồn tại về quy hoạch và cơ chế đầu tư như Khu xen cư Hồ Toàn Thành và Khu tái định cư Đông Vệ I. Trên cơ sở hiện trạng sử dụng đất, kết luận thanh tra và các quy định pháp luật hiện hành, địa phương mạnh dạn đề xuất điều chỉnh những quy hoạch không còn phù hợp, thay vì tiếp tục duy trì các phương án thiếu tính khả thi.

Có thể thấy, điểm khác biệt trong quá trình triển khai Kế hoạch số 66 tại phường Hạc Thành không nằm ở số lượng dự án được rà soát mà ở sự thay đổi trong tư duy xử lý. Thay vì chạy theo tiến độ bằng mọi giá, địa phương lựa chọn giải pháp hài hòa giữa yêu cầu phát triển, quyền lợi chính đáng của người dân và hiệu quả sử dụng nguồn lực đất đai.

Những chuyển động tích cực tại các dự án trọng điểm cho thấy Kế hoạch số 66 đang từng bước phát huy hiệu quả. Mỗi dự án được tháo gỡ không chỉ góp phần giải quyết một hồ sơ tồn đọng mà còn mở ra cơ hội khơi thông những nguồn lực đang bị "đóng băng", tạo nền tảng để Hạc Thành tiếp tục mở rộng không gian phát triển đô thị và đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng chung của tỉnh Thanh Hóa.

Bài 2- Giữ vững kỷ cương để khơi thông nguồn lực phát triển