Lực lượng chức năng lấy mẫu sinh phẩm tại các mộ liệt sĩ. Ảnh: Thành Cường

Nỗ lực tại nghĩa trang có số lượng mộ chưa rõ danh tính nhiều nhất Nghệ An

Trong không khí trang nghiêm tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Đô Lương ngày 1/7, các tổ công tác thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Nghệ An đồng loạt triển khai lấy mẫu sinh phẩm từ 1.308 phần mộ liệt sĩ chưa xác định thông tin để phục vụ giám định ADN. Đây là nghĩa trang có số lượng mộ vô danh lớn nhất trong số 116 nghĩa trang liệt sĩ đang được tỉnh quản lý, đồng thời cũng là đợt lấy mẫu có quy mô lớn nhất từ trước đến nay trên địa bàn.

Hoạt động này nằm trong Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ do Ban Chỉ đạo Quốc gia phát động, kéo dài đến ngày 27/7/2027, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ. Chiến dịch đặt mục tiêu quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ, giám định khoảng 18.000 mẫu ADN và hoàn thiện cơ sở dữ liệu gen thân nhân liệt sĩ trên phạm vi cả nước.

Được biết, trước khi triển khai tại Đô Lương, tỉnh Nghệ An đã hoàn thành lấy mẫu sinh phẩm tại 4 trong tổng số 32 nghĩa trang trọng điểm với 223 phần mộ được thực hiện, đạt khoảng 73,1% kế hoạch của giai đoạn đầu. Riêng tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Đô Lương, do số lượng phần mộ rất lớn nên thời gian thực hiện dự kiến kéo dài khoảng 40 ngày.

Việc lấy mẫu được tiến hành theo quy trình nghiêm ngặt, bảo đảm yêu cầu chuyên môn, đồng thời giữ gìn sự tôn nghiêm đối với các phần mộ liệt sĩ. Mỗi mẫu sinh phẩm sau khi thu thập sẽ được bảo quản, hoàn thiện hồ sơ và chuyển đến các cơ quan chuyên môn phục vụ giám định ADN, đối chiếu với dữ liệu gen thân nhân nhằm từng bước xác định danh tính các liệt sĩ.

Ứng dụng khoa học để hiện thực hóa khát vọng "trả lại tên" cho liệt sĩ

Là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, Nghệ An đã có những đóng góp to lớn trong các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc. Toàn tỉnh có hơn 26.100 quân nhân tham gia kháng chiến chống thực dân Pháp; gần 78.900 quân nhân tham gia kháng chiến chống Mỹ; hơn 43.000 thanh niên xung phong, 220.000 dân công hỏa tuyến cùng hàng chục nghìn cán bộ, chiến sĩ làm nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc và quốc tế.

Sau chiến tranh, Nghệ An có 45.016 liệt sĩ, trong đó khoảng 4.500 liệt sĩ là con em địa phương được chôn cất ban đầu trên địa bàn tỉnh và khoảng 14.000 liệt sĩ được an táng ban đầu tại các tỉnh Xiêng Khoảng, Viêng Chăn và Xay Sổm Bun của nước bạn Lào.

Hiện toàn tỉnh quản lý 21.324 phần mộ tại 116 nghĩa trang liệt sĩ. Tuy nhiên, vẫn còn 2.333 phần mộ chưa xác định được thông tin. Đây là trăn trở lớn của các cấp, ngành cũng như thân nhân các gia đình liệt sĩ suốt nhiều năm qua.

Theo Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Nghệ An cho biết, trong tổng số 116 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn, có 32 nghĩa trang cần thực hiện lấy mẫu sinh phẩm với 2.333 phần mộ phục vụ giám định ADN. Khối lượng công việc rất lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng quân đội, các cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương nhằm bảo đảm tính khoa học, chính xác cũng như sự tôn kính đối với các anh hùng liệt sĩ.

Theo kế hoạch, Nghệ An phấn đấu hoàn thành việc lấy mẫu tại toàn bộ 32 nghĩa trang trong tháng 10/2026, tạo tiền đề để các cơ quan chuyên môn đẩy nhanh quá trình giám định ADN, đối chiếu dữ liệu và xác định danh tính cho các phần mộ còn thiếu thông tin.

Việc ứng dụng công nghệ sinh học hiện đại vào công tác xác định danh tính liệt sĩ không chỉ mở ra cơ hội giúp nhiều gia đình tìm lại người thân sau hàng chục năm mong ngóng, mà còn thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", sự tri ân sâu sắc của Đảng, Nhà nước và Nhân dân đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.