"Vàng tặc" lộng hành khiến sông suối tại xã Đăk Pét biến dạng, thay đổi dòng chảy.

Sau tết Nguyên đán Nhâm Thìn, chúng tôi có chuyến công tác tại huyện Đắk Glei, được chứng kiến cảnh náo loạn ở con suối Đắk Ra. Chẳng phải vất vả vượt suối, băng rừng, chỉ cần rời thị trấn Đắk Glei chừng 4km, đã nghe ầm ầm tiếng các loại máy nổ của dân khai thác vàng. Dừng xe máy đứng trên đường nhựa, chúng tôi chứng kiến cảnh nhộn nhịp của một “đại công trường”, với các loại máy móc đang thi nhau khai thác ngang nhiên ngay giữa ban ngày...

Trò chuyện với chúng tôi, ông A Hồ, Trưởng thôn Peng Sang Peng (xã Đắk Pét) cho biết: Trước đây, hai bên dòng suối này là ruộng lúa của bà con; bây giờ đã chi chít những hố sâu như bom vừa cày xới. Không biết tình trạng này bao giờ chấm dứt, để bà con không phải sống trong tiếng máy nổ như sấm rền; trong khi đất nông nghiệp đang dần bị thu hẹp...

Quan sát tại hiện trường, dọc theo con suối Đắk Ra có hơn 50 máy nổ hoạt động suốt ngày đêm; chưa kể 2 tàu khai thác vàng của các công ty được tỉnh Kon Tum cấp phép. Do việc khai thác rầm rộ, dòng chảy của con suối Đắk Ra đã bị bồi lấp và đổi hướng xâm thực vào đường tỉnh lộ, nhà dân và trường học. Để ngăn không cho dòng suối xâm thực, thầy trò trường Tiểu học Võ Thị Sáu đã có sáng kiến lấy lưới B40 đan rọ đá vây quanh khuôn viên trường. Nhưng chừng đó vẫn chưa đủ, bởi suối đã đổi dòng khiến tình trạng sạt lở đang đến hồi báo động. Rất nhiều nhà dân đang chênh vênh bên dòng suối, chực đổ ụp xuống nếu có vài cơn mưa lớn. Con đường duy nhất từ trung tâm huyện dẫn đến xã Đắk Nhoong hiện đang bị sạt lở nghiêm trọng và sẽ bị cuốn theo dòng suối trong nay mai. Theo UBND xã Đắk Pét, kể từ ngày UBND tỉnh Kon Tum cấp phép khai thác vàng sa khoáng tại địa bàn cho Công ty Kim Sơn Thủy, người dân tại chỗ và nhiều nơi khác cũng kéo đến khai thác, gây xáo trộn an ninh trật tự tại địa phương.

Để cuộc sống của nhân dân địa phương không bị ảnh hưởng; để đất nông nghiệp, nhà ở của bà con, đường sá, trường học không bị cuốn trôi theo dòng suối khi mùa mưa tới, các ban, ngành chức năng của tỉnh Kon Tum cần kịp thời  chấn chỉnh tình trạng trên.

Bài và ảnh: Trung Đức