Trụ sở Thanh tra thành phố Hà Nội. Ảnh: LP

Tăng cường thanh tra các lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ thất thoát, lãng phí

Những tháng đầu năm 2026, Thanh tra thành phố Hà Nội tiếp tục triển khai các cuộc thanh tra theo hướng tập trung vào những lĩnh vực nhạy cảm, có tác động lớn đến phát triển kinh tế - xã hội và đời sống dân sinh, đặc biệt là đất đai, đầu tư công, xây dựng cơ bản và quản lý tài sản công.

Công tác ban hành kết luận thanh tra được thực hiện theo đúng quy định, với nội dung thanh tra tập trung vào các lĩnh vực trọng điểm như quản lý đất đai, trật tự xây dựng, bảo vệ môi trường, tài chính - ngân sách và thuế.

Kết quả thanh tra cho thấy vẫn còn tồn tại những hạn chế trong công tác quản lý, sử dụng đất đai như chuyển nhượng quyền sử dụng đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc cho thuê đất chưa đúng quy định; một số dự án chậm triển khai, chậm hoàn thiện quy hoạch phân khu hoặc chậm xác định nghĩa vụ tài chính về đất.

Trong lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản, thanh tra cũng phát hiện và chỉ ra một số bất cập liên quan đến công tác giao dự toán, thẩm định quy hoạch tổng mặt bằng, thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi và thanh quyết toán vốn đầu tư.

Từ các kết quả kiểm tra, cơ quan thanh tra đã kiến nghị thu hồi về ngân sách Nhà nước hàng trăm triệu đồng. Bên cạnh đó, nhiều tổ chức, cá nhân có liên quan đến các sai phạm được kiến nghị xử lý hành chính theo quy định.

Những kết quả trên cho thấy hoạt động thanh tra không chỉ tập trung phát hiện và xử lý vi phạm mà còn góp phần chấn chỉnh kỷ luật, kỷ cương hành chính, nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong quản lý và sử dụng nguồn lực công.

Đáng chú ý, trong bối cảnh Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng ở mức cao trong năm 2026, đầu tư công tiếp tục được xác định là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Tính đến ngày 6/5, toàn thành phố đã giải ngân 36.201,678 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 30,17% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, cao hơn đáng kể mức bình quân chung của cả nước.

Điều này càng đặt ra yêu cầu tăng cường thanh tra, giám sát nhằm bảo đảm nguồn vốn được sử dụng hiệu quả, đúng mục đích và đúng quy định.

Tập trung xử lý dự án chậm triển khai, đưa nguồn lực đất đai vào phát triển

Song song với công tác thanh tra thường xuyên, Hà Nội đang đẩy mạnh rà soát, đôn đốc thực hiện các kết luận thanh tra và xử lý các dự án chậm triển khai, nhất là các dự án sử dụng đất kéo dài nhiều năm.

Đại diện các cơ quan, đơn vị thuộc thành phố Hà Nội tại buổi Thanh tra Chính phủ công bố quyết định thanh tra đối với các cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại Hà Nội. Ảnh: LP

Theo Thanh tra thành phố Hà Nội, tại thời điểm kết thúc quý I/2026, toàn thành phố có 910 kết luận thanh tra phải tổ chức thực hiện, trong đó 886 kết luận chuyển tiếp từ các kỳ trước.

Trong tổng số các kết luận thanh tra đang theo dõi có 90 kết luận liên quan đến các dự án đầu tư, gồm 22 dự án chậm triển khai và 68 dự án đã hoàn thành nhưng vẫn còn tồn tại vi phạm về quy hoạch, trật tự xây dựng hoặc nghĩa vụ tài chính đất đai.

Bên cạnh đó, theo báo cáo của UBND thành phố Hà Nội tại hội nghị giao ban công tác tháng 4 và triển khai nhiệm vụ tháng 5, hiện còn 341 dự án sử dụng vốn ngoài ngân sách cần tập trung xử lý dứt điểm.

Trong số này có 308 dự án đã được giao hoặc cho thuê đất; 34 dự án được gia hạn; 18 dự án đang trong quá trình thanh tra, điều tra và đặc biệt có tới 256 dự án đã có kết luận thanh tra nhưng vẫn chưa hoàn thành việc khắc phục các tồn tại, vi phạm.

Đây được coi là một trong những “điểm nghẽn” lớn ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất đai và môi trường đầu tư của Thủ đô. Thành phố Hà Nội đã yêu cầu các sở, ngành, địa phương rà soát từng dự án, xác định rõ trách nhiệm, công khai tiến độ xử lý và kiên quyết chấm dứt tình trạng chậm triển khai kéo dài gây lãng phí nguồn lực xã hội.

Để tăng cường hiệu quả thực hiện kết luận thanh tra, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 87 ngày 8/3/2026 về rà soát, thực hiện các kết luận thanh tra có hiệu lực pháp luật trên địa bàn. Thanh tra thành phố đã thành lập tổ công tác, tổ chức triển khai tới các sở, ngành, địa phương; đồng thời phối hợp, hướng dẫn các đơn vị trong việc phân định trách nhiệm và xây dựng kế hoạch thực hiện cụ thể.

Thanh tra thành phố Hà Nội họp triển khai công việc. Ảnh: HH

Cùng với đó, nhiều cuộc thanh tra chuyên đề về đất đai đang được triển khai đối với các dự án sử dụng đất quy mô lớn. Giữa tháng 5/2026, Thanh tra thành phố Hà Nội đã ban hành 5 quyết định thanh tra việc chấp hành pháp luật đất đai đối với Dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng Khu đoàn ngoại giao tại phường Xuân Đỉnh; Dự án Tổ hợp nhà ở để bán kết hợp văn phòng và dịch vụ thương mại tại số 48 Tố Hữu, phường Trung Văn, quận Nam Từ Liêm (nay là phường Đại Mỗ); Dự án tại xã Lại Yên, huyện Hoài Đức (nay là xã Sơn Đồng); Dự án tại thị trấn Trạm Trôi, huyện Hoài Đức (nay là xã Hoài Đức) cùng một số dự án khác theo kế hoạch thanh tra.

Cơ quan Thanh tra thành phố Hà Nội cũng tiến hành thanh tra đối với nhiều tổ chức đang quản lý, sử dụng đất trên địa bàn như Công ty TNHH Thăng Long Property; Công ty CP DEVYT; Công ty Khảo sát và Xây dựng USCO; Công ty CP Đầu tư xây dựng dân dụng Hà Nội; Công ty TNHH MTV Nhà xuất bản Y học; Công ty TNHH Nhà đất Bình An; Công ty CP Phát triển thương mại dịch vụ Hà Thành; Công ty CP Thực phẩm Hà Nội; Công ty TNHH Thương mại và Khai thác khoáng sản Đức Hùng; Công ty CP Xây dựng và Chế biến lương thực Vĩnh Hà; Báo Lao Động; Tổng Công ty Dệt may Hà Nội; Tổng Công ty Máy và Thiết bị công nghiệp - CTCP.

Các cuộc thanh tra này nằm trong chủ trương rà soát các dự án vốn ngoài ngân sách có sử dụng đất chậm triển khai, qua đó làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan và đề xuất giải pháp xử lý theo quy định.

Trong bối cảnh Hà Nội đang đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, phát triển đô thị và hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao, việc tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các tồn tại sau thanh tra không chỉ nhằm phát hiện vi phạm mà còn góp phần khơi thông nguồn lực đất đai, tháo gỡ các điểm nghẽn trong triển khai dự án.

Thông qua hoạt động thanh tra, thành phố từng bước đưa các dự án chậm tiến độ vào quỹ đạo xử lý, nâng cao hiệu quả sử dụng đất, hạn chế thất thoát, lãng phí tài sản công và tăng cường kỷ cương trong quản lý đầu tư.

Đây cũng là một trong những giải pháp quan trọng để Hà Nội nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước, tạo dư địa phát triển và huy động hiệu quả các nguồn lực cho tăng trưởng bền vững trong giai đoạn mới.