Nghiên cứu khoa học phải đi cùng thực tiễn, giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra

Theo TS Nguyễn Huy Hoàng, Phó Hiệu trưởng Trường Cán bộ Thanh tra, nghiên cứu khoa học của ngành phải bám sát thực tiễn hoạt động thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; từ đó phục vụ trực tiếp cho công tác đào tạo, bồi dưỡng và tham mưu hoàn thiện thể chế.

Trong năm 2025, mặc dù trong điều kiện công tác nghiên cứu khoa học còn gặp nhiều khó khăn về nguồn lực, đặc biệt là việc chưa được bố trí kinh phí cho các đề tài nghiên cứu, nhưng Trường Cán bộ Thanh tra vẫn chủ động, linh hoạt triển khai nhiệm vụ và đạt được nhiều kết quả tích cực.

Nổi bật là việc từng bước đổi mới tư duy nghiên cứu, chuyển mạnh từ nghiên cứu thiên về lý luận sang nghiên cứu gắn chặt với tổng kết thực tiễn, coi đây là nền tảng để phục vụ xây dựng, hoàn thiện thể chế của ngành Thanh tra.

Trên cơ sở đó, Trường tập trung củng cố các luận cứ khoa học và thực tiễn để đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách; đồng thời xây dựng các tài liệu hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ, góp phần trực tiếp nâng cao kỹ năng thực thi pháp luật cho đội ngũ công chức, viên chức ngành Thanh tra.

Theo Phó Hiệu trưởng Nguyễn Huy Hoàng, đổi mới tư duy nghiên cứu khoa học không chỉ là yêu cầu khách quan mà còn là điều kiện để nghiên cứu khoa học thực sự phát huy vai trò phục vụ nhiệm vụ chính trị của ngành.

“Nghiên cứu khoa học phải đi cùng thực tiễn, giải quyết những vấn đề thực tiễn đang đặt ra trong hoạt động thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực”, ông nhấn mạnh.

Khảo sát thực tế, biên soạn tài liệu “cầm tay chỉ việc”

Ông Hoàng cho biết, thực hiện chủ trương trên, trong năm 2025, Trường Cán bộ Thanh tra đã thành lập 3 tổ khảo sát trực tiếp xuống cơ sở để nắm bắt tình hình thực hiện nhiệm vụ, những khó khăn, vướng mắc của các bộ, ngành, địa phương.

Nội dung khảo sát tập trung vào các lĩnh vực trọng tâm như: tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Từ kết quả khảo sát thực tiễn, Trường đã chủ động đề xuất việc triển khai nghiên cứu, khảo sát trong năm 2026 là tập trung vào các mảng lĩnh vực thanh tra trọng điểm do Thanh tra Chính phủ triển khai trong thời gian qua.

“Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm hệ thống hóa thực tiễn, phát hiện những vấn đề còn bất cập, từ đó đề xuất giải pháp mang tính khả thi cao”, ông Hoàng nói.

Đặc biệt, trên cơ sở tổng hợp kết quả nghiên cứu, khảo sát và tổng kết thực tiễn, Trường đã lựa chọn các cuộc thanh tra điển hình để biên soạn sách chuyên sâu về kỹ năng, phương pháp và kinh nghiệm tiến hành hoạt động thanh tra.

Các ấn phẩm này được xác định có giá trị như những “cẩm nang cầm tay chỉ việc”, giúp công chức, thanh tra viên có thể nghiên cứu, vận dụng trực tiếp vào quá trình thực thi nhiệm vụ, thay vì chỉ dừng lại ở tham khảo lý luận chung, ông Hoàng nhấn mạnh.

Tiếp tục nâng cao tính ứng dụng, gắn nghiên cứu khoa học với hoàn thiện thể chế

Song song với hoạt động khảo sát, tổng kết thực tiễn, công tác triển khai nghiên cứu và quản lý các đề tài khoa học tiếp tục được Trường Cán bộ Thanh tra thực hiện nghiêm túc, đúng quy định.

Một buổi nghiệm thu đề tài khoa học năm 2025 tại Trường Cán bộ Thanh tra. Ảnh: TH

Phó Hiệu trưởng Trường Cán bộ Thanh tra Nguyễn Huy Hoàng cho biết, năm 2026, công tác nghiên cứu khoa học và quản lý khoa học sẽ tập trung triển khai hiệu quả các nhiệm vụ đã được Tổng Thanh tra Chính phủ phê duyệt, gồm 18 đề tài cấp bộ, 12 đề tài cấp cơ sở, 6 nhiệm vụ khảo sát, tổng kết thực tiễn, 12 hoạt động phát triển sự nghiệp, 8 tọa đàm khoa học và các nhiệm vụ nghiên cứu độc lập.

Trong đó, lãnh đạo Nhà trường đặc biệt chú trọng nâng cao tính ứng dụng, khả thi của kết quả nghiên cứu, gắn chặt nghiên cứu khoa học với yêu cầu xây dựng, hoàn thiện thể chế của ngành Thanh tra.

“Nội dung nghiên cứu sẽ tập trung vào các vấn đề mới như thanh tra trực tuyến, thanh tra từ xa; chuyển trọng tâm từ xử lý vi phạm sang phòng ngừa từ sớm, từ xa; ứng dụng dữ liệu số, dữ liệu điện tử; tiếp công dân trực tuyến; xác minh tài sản, thu nhập trong môi trường số”, ông Hoàng cho biết.

Phó Hiệu trưởng Nguyễn Huy Hoàng cho biết thêm, Trường sẽ tham mưu xây dựng định hướng, kế hoạch nghiên cứu khoa học năm 2027 phù hợp với chiến lược phát triển của ngành Thanh tra; tổ chức tuyển chọn đề tài, ký hợp đồng nghiên cứu, tăng cường quản lý tiến độ, tổ chức nghiệm thu khoa học đúng thời hạn, khắc phục triệt để tình trạng dồn nghiệm thu vào cuối năm.

Song song với đó, Trường Cán bộ Thanh tra tiếp tục mở rộng hợp tác với các cơ quan nghiên cứu, bộ, ngành, địa phương và các tổ chức trong và ngoài nước, nhằm nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học, đào tạo, bồi dưỡng và góp phần xây dựng ngành Thanh tra ngày càng chuyên nghiệp, hiện đại và hiệu quả.