Dù không thi công nhiều hạng mục nhưng cán bộ xã Ia Peng vẫn khai khống hơn 400 lần giá trị kênh mương để biển thủ tiền của nhà nước và nhân dân. Ảnh: dantri.com.vn

Trong danh sách 10 đại án tham nhũng được Ban Nội chính Trung ương chỉ ra (năm 2013) thì đại án tại Công ty Cho thuê tài chính II (thuộc Agribank) lớn nhất cả về quy mô, tính chất và mức độ tài sản của vụ án.

Năm 2009, Vũ Quốc Hảo, nguyên Giám đốc Công ty Cho thuê tài chính II đã ký hợp đồng mua bán khống cần cẩu thủy lực bánh xích trị giá 135 tỷ đồng với Công ty Quang Minh. Sau đó Hảo duyệt cho Công ty Quang Minh 120 tỷ đồng. Sau giải ngân, Hảo lấy 75 tỷ đồng. Động trời nhất là vụ Hảo chỉ đạo các thuộc cấp và móc nối với nguyên Tổng Giám đốc Cty Cổ phần Giám định, thẩm định Việt Nam nâng giá thiết bị lặn Tino 2 từ 100 triệu đồng lên 130 tỷ đồng (gấp 1.300 lần)! Cộng nhiều sai phạm khác, Hảo và đồng bọn đã làm thất thoát 530 tỷ đồng. Hảo bị tòa tuyên “dựa cột”.

Những tưởng ở những tổ chức, doanh nghiệp… quản lý nhiều tiền thì việc nâng khống giá nguyên liệu, vật tư đầu vào mới dễ dàng đạt đến mức khủng cả về quy mô lẫn tổng tiền. Thế nhưng, một vụ việc mới toanh lại vừa xảy ra tại một xã ở Tây Nguyên, đó là vụ làm kênh mương nội đồng hết 27 triệu đồng nhưng cán bộ xã đã nâng khống hơn 1 tỷ đồng - gấp 400 lần giá đầu tư đích thực!

Câu chuyện khai khống hơn 400 lần giá trị kênh mương ở xã Ia Peng, huyện Phú Thiện, tỉnh Gia Lai đang làm xôn xao cả vùng đất đại ngàn.

Người phát hiện ra sai phạm đầu tiên chính là ông Đỗ Hồng Sơn, tân Chủ tịch UBND xã. Khi nhận hồ sơ bàn giao từ ông Nguyễn Thanh Cường (Chủ tịch xã cũ), ông Sơn phát hiện nhiều khoản thu, chi bất hợp lý, tá hỏa vì nợ nần nên đã từ chối nhậm chức!

Thanh tra huyện vào cuộc và đã kết luận đúng như điều ông Sơn phát hiện.

Hai câu chuyện “thổi giá” nêu trên có cùng một bản chất tuy chỉ khác nhau về quy mô. Ở Công ty Cho thuê tài chính II hành vi phạm tội đã hoàn thành (đã rút tiền, sử dụng vào các mục đích khác). Còn ở xã Ia Peng thì hồ sơ đã được nghiệm thu, thanh toán quyết toán nhưng tiền vẫn chưa trả cho nhà thầu… Nghĩa là, vẫn có thể khắc phục được. Tuy nhiên, thử đặt giả thiết: Nếu ông Sơn ngại đụng chạm đến người tiền nhiệm, không làm to chuyện mà chịu ngồi vào ghế Chủ tịch xã thì chưa chắc thanh tra vào cuộc và các bước tiếp theo là khoản tiền hơn 1 tỷ đồng của 40% ngân sách và 60% người dân đóng góp sẽ được “hóa vàng”.

Cho đến thời điểm này, hồ sơ sai phạm tài chính nghiêm trọng của xã Ia Peng đã được chuyển sang Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Phú Thiện thụ lý.

Đây là bài học rất có ý nghĩa cho nhiều xã, phường trên cả nước trong giai đoạn kiên cố hóa kênh, mương nội đồng và xây dựng nông thôn mới. Nâng khống, khai khống vật tư thiết bị đầu vào, luôn là vùng nóng trong bất cứ hồ sơ nào của cá nhân hay doanh nghiệp sản xuất kinh doanh… Do vậy, để cho “lành” tốt nhất là kê khai trung thực.

Thế Lữ