Nguồn nhân lực chất lượng cao còn thiếu

Còn nhiều bất cập

ThS Nguyễn Đoan Trang, Trung tâm Thông tin và Dự báo Kinh tế - Xã hội Quốc gia cho biết, lực lượng lao động của Việt Nam hiện nay là 50,4 triệu người (trên tổng số 56,5 triệu người trong độ tuổi lao động), chiếm 58% tổng dân số. Theo dự kiến, lực lượng lao động sẽ gia tăng khoảng 1,5%/năm (tương đương với khoảng 738.000 lao động/năm) trong giai đoạn 2010 - 2015.

Theo số liệu thống kê năm 2010, trong số 20,1 triệu lao động đã qua đào tạo trên tổng số 48,8 triệu lao động đang làm việc, thì chỉ có 8,4 triệu người có bằng cấp, chứng chỉ do các cơ sở đào tạo trong và ngoài nước. Số người từ 15 tuổi trở lên được đào tạo nghề và chuyên môn kỹ thuật rất thấp, chiếm khoảng 40%. Cơ cấu đào tạo hiện còn bất hợp lý được thể hiện qua các tỷ lệ: Đại học và trên đại học là 1, trung học chuyên nghiệp là 1,3 và công nhân kỹ thuật là 0,92 trong khi trên thế giới, tỷ lệ này lần lượt là 1 : 4 : 10.

 “Theo báo cáo của Uỷ ban Tài chính và Ngân sách của Quốc hội năm 2008, Việt Nam đầu tư cho giáo dục - đào tạo 76,2 ngàn tỷ đồng, tương đương 4,5 tỷ USD chiếm 9,2% ngân sách, trong khi ở Mỹ là 7,2%, Pháp là 6,1%, Nhật Bản là 4,1%... nhưng về chất lượng đào tạo thì Việt Nam xếp thứ 79/129 quốc gia. Điều này chứng tỏ những yếu kém, bất cập trong hệ thống giáo dục - đào tạo”, TS Trần Thị Cẩm Thanh, Trường Đại học Quy Nhơn dẫn chứng.
  
Phải bám sát mục tiêu

Để phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế, theo PGS.TS Phạm Thị Túy, Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh, cần cụ thể hóa và thực hiện hiệu quả Chiến lược Phát triển nguồn nhân lực Việt Nam giai đoạn 2011 - 2020; xác định rõ mục tiêu đào tạo đối với từng cấp học, bậc học, trên cơ sở đó phân luồng, định hướng nghề nghiệp cho học sinh theo nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Phương thức tuyển sinh đại học, cao đẳng phải căn cứ vào nhu cầu xã hội, khuyến khích đào tạo theo đơn đặt hàng; quan tâm cải thiện chế độ lương bổng, đãi ngộ đối với đội ngũ giảng viên, giáo viên cho phù hợp với tình hình thực; phải có hệ thống giám sát và đánh giá độc lập về chất lượng giáo dục, đào tạo...

Bên cạnh đó, cần nhận thức rõ tầm quan trọng của việc xây dựng, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập. Nâng cao nhận thức của toàn xã hội về phát triển nhân lực…

Đối với nguồn nhân lực là lãnh đạo, quản lý, theo TS Bùi Ngọc Thanh, nguyên Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, việc sử dụng nguồn nhân lực này phải theo phương châm “quý hồ tinh, bất quý hồ đa”, “đủ hơn thừa”. Cần vận dụng bỏ phiếu tín nhiệm một cách đúng đắn để giữ lại những người có đủ tố chất, đủ tiêu chuẩn làm lãnh đạo quản lý. Đảng và Nhà nước nên tạo điều kiện, hướng cho cán bộ, công chức phấn đấu theo con đường chuyên môn trở thành chuyên gia, không nên tạo ra xu thế chạy theo con đường quan chức.

Trần Quý