Ngày 25/8, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng chủ trì cuộc họp với các đơn vị liên quan thuộc Bộ cho ý kiến về dự án Luật về văn bản quy phạm pháp luật.

Quy phạm hóa nội dung quan trọng của Nghị quyết 206 vào dự thảo Luật

Tại cuộc họp, các đại biểu tập trung cho ý kiến, trao đổi, thảo luận về tên gọi của luật; mối quan hệ của luật với Nghị quyết 206 của Quốc hội về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật (Nghị quyết 206); vấn đề rà soát văn bản; pháp điển; phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ trong xây dựng pháp luật…

Ông Nguyễn Hồng Hải, Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế cho rằng, nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là vấn đề phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong xây dựng pháp luật. Do đó, ông đề nghị bổ sung cụm từ “lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ” trong khoản 4 Điều 5 dự thảo Luật như sau: “Kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí; phòng, chống lợi ích nhóm, cục bộ; xử lý sớm tổng thể, đồng bộ những điểm nghẽn có nguyên nhân từ thể chế, không để quy định của pháp luật bị lợi dụng tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ”.

Toàn cảnh cuộc họp. Ảnh: Minh Nguyệt

Về tên gọi của Luật, ông Hồ Quang Huy, Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật đồng tình bỏ từ “về” vì phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật đủ rộng, bao quát các vấn đề về cải cách thể chế, xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật.

Mối quan hệ của dự thảo Luật với Nghị quyết 206 là nội dung được ông Huy đặc biệt nhấn mạnh. Theo ông, Nghị quyết 206 đã chứng minh vai trò thực tiễn trong việc tháo gỡ những điểm nghẽn, tạo cơ chế pháp lý linh hoạt cho việc xử lý các vấn đề cấp bách, nhất là trong quá trình chuyển giao nhiệm vụ quản lý, vận hành Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Nếu không có cơ chế đặc thù của Nghị quyết 206, việc triển khai sẽ gặp nhiều lúng túng, ách tắc.

Ông Hồ Quang Huy (ảnh đứng), Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật phát biểu tại cuộc họp. Ảnh: Minh Nguyệt

Từ thực tiễn đó, ông đề nghị đánh giá kỹ, chắt lọc và quy phạm hóa những nội dung quan trọng, hiệu quả của Nghị quyết 206 vào dự thảo Luật, nhằm tạo cơ sở pháp lý để các chủ thể liên quan triển khai thực hiện. Theo ông, nhu cầu về những cơ chế linh hoạt, thông thoáng tương tự Nghị quyết 206 là rất lớn, nhất là trong bối cảnh các địa phương đẩy mạnh về cải cách, chuyển đổi số. Đồng thời, ông Huy đề nghị bổ sung nguyên tắc riêng về ứng dụng công nghệ thông tin, AI và chuyển đổi số trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật…

Xây dựng 2 phương án về nhận diện sớm tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm trong xây dựng pháp luật

Phát biểu kết luận cuộc họp, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh yêu cầu dự án Luật phải thể chế được đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng, đặc biệt phải bám sát với đòi hỏi của thực tiễn, với những vấn đề mà thực tiễn đang đặt ra để có phương án xử lý phù hợp.

Bộ trưởng nêu rõ, các ý kiến cơ bản thống nhất tên của dự thảo Luật là “Luật Văn bản quy phạm pháp luật”.

Người đứng đầu ngành Tư pháp thống nhất dự thảo Luật vẫn quy định về rà soát, pháp điển hệ thống quy phạm pháp luật nhưng chỉ quy định các nguyên tắc, không đi quá sâu vào chi tiết để tránh bó cứng quá trình tổ chức thực hiện. Đối với pháp điển, cần tính đến việc ứng dụng công nghệ; đồng thời cần cân nhắc cách dùng cụm từ “rà soát thường xuyên” để bảo đảm tính linh hoạt.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng phát biểu kết luận cuộc họp. Ảnh: Minh Nguyệt

Bên cạnh đó, ông Hoàng Thanh Tùng cơ bản thống nhất với các ý kiến về việc giữ và luật hóa cơ chế tại Nghị quyết 206 vào dự thảo Luật. Trong đó, việc luật hóa phải bảo đảm có thể áp dụng ngay trên thực tế và cân nhắc có thể thiết kế thành một mục riêng để thuận lợi áp dụng, đồng thời bảo đảm cân đối với tổng thể bố cục của Luật.

Bộ trưởng lưu ý, việc thiết kế cơ chế cần hài hòa giữa yêu cầu kiểm soát quyền lực, thẩm định độc lập với đòi hỏi thực tiễn, nhất là trong bối cảnh hiện nay khi nhiều nghị quyết, chủ trương đột phá của Đảng cần được triển khai ngay. Mặt khác, trước những biến động nhanh của tình hình kinh tế, thế giới, Chính phủ có thể phát sinh nhu cầu ban hành ngay các biện pháp đặc biệt.

Đáng chú ý, đối với nội dung về nhận diện sớm tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm trong xây dựng pháp luật, Bộ trưởng cho rằng các ý kiến còn chưa thống nhất, trong đó cơ quan chuyên môn và pháp chế một số bộ, ngành vẫn có ý kiến khác nhau. Vì vậy sẽ xây dựng hai phương án để xin ý kiến: Phương án 1 tiếp tục quy định như dự thảo hiện hành; phương án 2 không quy định trong Luật và xác định cơ chế, giải pháp thay thế. Cơ quan chủ trì cần tiếp tục nghiên cứu kỹ, làm rõ cơ sở và lý do của từng phương án trước khi quyết định.

Ngoài ra, Bộ trưởng yêu cầu tiếp tục nghiên cứu một số nội dung, như việc xác định các luật nền tảng và nguyên tắc cơ bản của pháp luật theo Kết luận 09; cơ chế xử lý văn bản hết hiệu lực, bãi bỏ, tạm ngưng và văn bản quy định chi tiết...