Theo số liệu của ngành nông nghiệp, tính đến hết năm 2010, diện tích rừng được xác định để chi trả dịch vụ môi trường rừng tại 2 tỉnh Lâm Đồng và Sơn La, gồm hơn 607.000 ha. Tổng số tiền các nhà máy thủy điện, Công ty cấp nước, Công ty du lịch còn nợ hơn 220 tỷ đồng, trong đó con nợ lớn nhất là Công ty thủy điện Hòa Bình với số tiền hơn 218 tỷ đồng.

Kết quả sau 2 năm thực hiện Quyết định số 380/QĐ-TTg đã nhận được sự đồng thuận cao của nhiều cơ quan chức năng, trong đó có 25 triệu đồng bào các dân tộc thiểu số, hộ nghèo tại các khu vực có rừng núi. Chính sách mới này đã tạo động lực mới về tài chính, góp phần xã hội hóa nghề rừng.

Đặc biệt, các đối tượng trước đây sử dụng miễn phí nguồn nước từ các diện tích rừng núi thì phải chi trả chi phí để trả công giữ rừng cho 62.000 hộ gia đình là chủ rừng và đang nhận khoán rừng, mà chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số.

Để tạo hành lang pháp lý cho chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng đi vào cuộc sống, ngày 24/09/2010, Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị định số 99/2010/NĐ-CP. Theo đó, các địa phương trong cả nước sẽ chuẩn bị triển khai đồng loạt chính sách này từ năm 2012, sau những thành công của việc thí điểm tại 2 địa phương là Lâm Đồng và Sơn La.

Nếu thực hiện nghiêm chính sách mới theo Thông tư số 05/2011/TT-BCT ngày 25/02/1011, thì riêng các nhà máy thủy điện sẽ phải chi trả 738 tỷ đồng trong năm 2011. Tuy nhiên đã có những ý kiến rằng nên tạm dừng thu phí đối với các công trình thủy điện.

Đứng trước tình hình này, Bộ NN & PTNT đề nghị Thủ tướng Chính phủ tiếp tục thực hiện chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng đối với các nhà máy thủy điện tại Lâm Đồng, Sơn La; chỉ đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam chỉ trả các khoản tiền nợ năm 2009-2010.

Trước đó, ngày 27/01/2011, Bộ NN & PTNT cũng đã có văn bản nêu rõ việc chậm trễ chuyển tiền của các công ty thủy điện đã ảnh hưởng rất lớn đến việc thực hiện chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước cụ thể là việc chi trả cho các hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng dân cư là người trực tiếp tham gia bảo vệ rừng, ảnh hưởng trực tiếp tới cuộc sống của hàng vạn người dân đang sống bằng nghề và làm ảnh hưởng đến lòng tin của người dân đối với chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước trong chính sách hỗ trợ bảo vệ và phát triển rừng.

                    Vũ Bình Giang