Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng đã được Quốc hội biểu quyết thông qua chiều 23/8. Luật này có hiệu lực thi hành từ 1/9/2026.

Chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự cấp xã là sĩ quan chính quy

Trong đó, Luật Sĩ quan QĐND Việt Nam đã sửa đổi quy định về chức vụ cán bộ của Chỉ huy Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh, Ban Chỉ huy quân sự cấp xã; hạn tuổi phục vụ cao nhất của Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự cấp xã...

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng đã được Quốc hội biểu quyết thông qua. Ảnh: QH

Cụ thể, chức danh Chỉ huy trưởng, Chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh từ nhóm chức danh “Sư đoàn trưởng, Chính ủy Sư đoàn” sang cùng nhóm với các chức danh Tư lệnh, Chính ủy: Binh chủng, Vùng Hải quân.

Chức danh Phó Chỉ huy trưởng, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh từ nhóm chức danh “Phó Sư đoàn trưởng, Phó Chính ủy Sư đoàn” được xếp cùng nhóm với các chức danh Phó Tư lệnh, Phó Chính ủy: Binh chủng, Vùng Hải quân.

Chức danh thuộc Ban Chỉ huy quân sự cấp xã vào nhóm chức vụ, chức danh của sĩ quan. Theo đó, chức danh Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự cấp xã được xếp cùng nhóm chức danh Tiểu đoàn trưởng, Chính trị viên Tiểu đoàn.

Chức danh Phó Chỉ huy trưởng, Chính trị viên phó Ban Chỉ huy quân sự cấp xã được xếp cùng nhóm chức danh Phó Tiểu đoàn trưởng, Chính trị viên phó Tiểu đoàn.

Luật quy định về hạn tuổi phục vụ cao nhất của Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự cấp xã được tính vào chung hạn tuổi của sĩ quan dự bị theo cấp bậc quân hàm.

Cụ thể, hạn tuổi cao nhất của sĩ quan dự bị theo cấp bậc quân hàm như sau: cấp úy 53, thiếu tá 55, trung tá 57, thượng tá 59, đại tá 61, cấp tướng 63 tuổi.

Trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua, Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng đã thừa ủy quyền của Thủ tướng trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật.

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng cho biết, Chính phủ đã tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội, bổ sung chức danh Chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự cấp xã là sĩ quan chính quy.

Việc này nhằm tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng đối với nhiệm vụ quân sự, quốc phòng ngay từ cơ sở; đồng thời rà soát và chỉnh lý nội dung tại các điều luật liên quan để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất.

Trước đó, khi thảo luận dự thảo luật, có ý kiến băn khoăn không nên tăng hạn tuổi phục vụ của sĩ quan dự bị.

Chính phủ cho biết, Luật Sĩ quan QĐND Việt Nam hiện quy định hạn tuổi cao nhất của sĩ quan dự bị như sau: cấp úy 53, thiếu tá 55, trung tá 57, thượng tá 59, đại tá 61, cấp tướng 63 và không đề nghị tăng tại dự thảo luật này.

Dự thảo luật bãi bỏ quy định về tuổi của Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự cấp xã thực hiện theo quy định của Bộ luật Lao động (Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự cấp xã là công chức). Vì vậy, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự cấp xã là sĩ quan nên hạn tuổi thực hiện theo quy định của Luật Sĩ quan QĐND Việt Nam.

Nghiêm cấm gian dối trong khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự

Luật mới được Quốc hội thông qua cũng đã sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Nghĩa vụ quân sự.

Cụ thể, luật mới quy định “trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự là hành vi không chấp hành quyết định gọi đăng ký nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi nhập ngũ; quyết định, lệnh gọi tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên, sẵn sàng chiến đấu”.

Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng đã thừa ủy quyền của Thủ tướng trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật. Ảnh: QH

Luật mới cũng bổ sung hành vi bị nghiêm cấm, đó là “gian dối trong đăng ký nghĩa vụ quân sự; sơ tuyển nghĩa vụ quân sự; khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự”.

Một nội dung mới khác là quy định về chế độ chính sách của công dân trong thời gian đăng ký nghĩa vụ quân sự, sơ tuyển, khám, kiểm tra sức khỏe.

Theo đó, luật quy định công dân đang làm việc tại cơ quan, tổ chức trong thời gian thực hiện đăng ký nghĩa vụ quân sự, sơ tuyển, khám, kiểm tra sức khỏe nghĩa vụ quân sự thì được trả nguyên lương, tiền tàu xe và các khoản phụ cấp hiện hưởng.

Trong thời gian công dân đến đăng ký nghĩa vụ quân sự, sơ tuyển, khám, kiểm tra sức khỏe được bảo đảm chế độ ăn, ở, tiền tàu xe đi và về.

Trước đó, trong báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý, Chính phủ nêu có ý kiến đại biểu đề nghị có thể thay thế việc tham gia trực tiếp nghĩa vụ quân sự bằng việc đóng góp về tài chính, đóng thuế nghĩa vụ quân sự và tiền thuế nghĩa vụ quân sự...

Chính phủ cho biết, nội dung này cũng đã được các cơ quan chức năng của Bộ Quốc phòng nghiên cứu trong quá trình sơ kết, tổng kết thi hành Luật Nghĩa vụ quân sự.

Nhận định “đây là nội dung có tác động xã hội rất lớn, có nội dung chưa rõ ràng, chưa có cơ sở, cần có thời gian nghiên cứu, đánh giá cụ thể, kỹ lưỡng”, Chính phủ chưa đề xuất nội dung về chính sách này.

Tuy nhiên, tiếp thu ý kiến của đại biểu, Chính phủ nêu rõ, trong thời gian tới khi sửa đổi toàn diện Luật Nghĩa vụ quân sự sẽ nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng chính sách và đề xuất nội dung cụ thể, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Cũng trong chiều nay, với 473/474 đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.