Trên sân của Bộ Giáo dục và Đào tạo có tảng đá lớn, ở đó có ghi dòng chữ: “Hiền tài là nguyên khí quốc gia”. Đó là câu nói của vị Tiến sĩ Triều Lê Thân Nhân Trung. Lịch sử giáo dục của nhiều nước tiên tiến trên thế giới đã minh chứng: Đất nước muốn được hưng thịnh, xã hội văn minh thì trước hết phải đào tạo được nhiều hiền tài. Để làm được điều đó thì vai trò của ngành giáo dục và đào tạo cần phải quyết liệt cải tiến.

Lịch sử giáo dục nước nhà vẫn còn nhiều trang ghi lại: Nhiều thầy đào tạo được nhiều ông Nghè, ông Cống, nhưng bản thân thầy lại không đỗ đạt gì hoặc đỗ đạt cũng không nhận quan tước ra làm quan mà tiếp tục dạy học. Trong nền giáo dục đó, người dạy thật chỉn chu và người học cũng chỉn chu. Quan điểm của người thầy bao giờ cũng muốn trò hơn mình “Hậu sinh khả úy”. Có những thầy giáo đạo cao, đức trọng được môn sinh kính nể hơn cha đẻ.

Thầy Chu Văn An là người tiêu biểu hiện được liệt thờ ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám... Chính vì cách giáo dục liêm chính như thế, cho nên nhiều thế hệ học trò thành đạt vẫn luôn luôn tâm niệm:

“Dù cho khanh tướng, công hầu

Trước thầy con vẫn cúi đầu là con”

Đạo lý ấy đáng trân trọng biết nhường nào!

Nay, trong nền kinh tế thị trường khi nhiều thứ được quy ra tiền, thì chúng ta không thể đòi hỏi ở người thầy một đạo đức chay tịnh, một tinh thần cống hiến, hy sinh vô điều kiện. Sự thật nhiều năm qua trong nền giáo dục dân chủ, nhiều thế hệ học sinh có tư chất thiên bẩm, nhưng nếu không có những người thầy “rút ruột mình ra” để dạy cho trò hết thời gian ở trường rồi lại ở nhà, hết tháng này qua năm khác thì làm sao các em có thể trở thành công dân Việt Nam nổi tiếng ở các trường danh tiếng thế giới. Tùy hoàn cảnh, chúng ta cố gắng bù đắp cho người thầy để có được sự đánh giá tương xứng với sức lao động của người thầy. Đó là sự bù đắp công bằng, chính đáng.

Nền giáo dục dân chủ XHCN của nước ta đã trải qua 66 năm. Hàng triệu triệu người ưu tú đã được đào tạo và được nắm giữ những vị trí quan trọng trong xã hội và để rồi Việt Nam có được diện mạo sáng sủa như ngày nay.

Những người thầy - những người chèo đò ngang ấy không đi suốt dọc hành trình của học trò mình đến bến bờ vinh quang. Nhưng, trong hành trình của học trò luôn luôn có kiến thức của người thầy, trong trái tim luôn luôn có tình cảm, hình ảnh, nhân cách của thầy. Đó cũng chính là lý do đơn giản nhất để có những cuộc họp lớp, hội khoa, hội trường nhân 10 năm, 20 năm, thậm chí cả 50 năm ngày gặp lại. Không ít những bậc thầy cao niên là trung tâm của những cuộc hội ngộ, đoàn viên như thế.

Ngày Nhà giáo Việt Nam đang đến, những bó hoa tươi thắm sẽ được học trò, cha mẹ học sinh kính tặng thầy giáo, cô giáo. Đây là ngày hội lớn của toàn dân vì cả nước có trên 22 triệu học sinh và sinh viên, trên 1 triệu thầy cô giáo và hàng chục triệu gia đình phụ huynh. Niềm vui là của muôn nhà hôm nay. Đành rằng ở đâu đó vẫn còn chuyện cô giáo dùng cán chổi đánh 20 học sinh, hay tại một trường đại học ở ngay trung tâm Thủ đô vẫn còn nhiều sai phạm trong tuyển sinh và quản lý cán bộ. Song, sự thật đó chỉ là: “Con sâu làm rầu nồi canh”. Và, thực tế, nền giáo dục nước nhà vẫn đang khởi sắc đi lên.

Thế Lữ