Theo thống kê của các cơ quan chức năng, tỷ lệ nhiễm HIV trong nhóm phụ nữ mang thai của cả nước hiện chiếm 0,25%; tỷ lệ lây truyền từ mẹ sang con trung bình từ 30 - 40%; mỗi năm cả nước có khoảng 2.000 trẻ em sinh ra bị nhiễm HIV.

Hiện vẫn còn nhiều trường hợp phụ nữ mang thai không tiếp cận được các dịch vụ dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con. Nguyên nhân chủ yếu do bản thân người phụ nữ thiếu thông tin, thiếu kiến thức về phòng, chống HIV/AIDS nói chung và dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con nói riêng nên không chủ động tìm kiếm dịch vụ. Các dịch vụ dự phòng lây truyền từ mẹ sang con chưa được cung cấp một cách rộng rãi.

Sự kỳ thị, phân biệt đối xử với người nhiễm HIV/AIDS cũng là rào cản làm cho phụ nữ mang thai nhiễm HIV khó tiếp cận các dịch vụ. Một số không nhỏ phụ nữ chỉ phát hiện ra nhiễm HIV ở giai đoạn muộn trong quá trình mang thai hoặc trong khi chuyển dạ, dẫn đến khó khăn trong việc tư vấn xét nghiệm tự nguyện, điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con.

Cơ quan y tế khuyến cáo, nếu phụ nữ mang thai nhiễm HIV được chăm sóc và điều trị kịp thời thì tỷ lệ lây truyền HIV từ mẹ sang giảm xuống dưới 5% hoặc thấp hơn nữa, tiến tới có thể loại trừ hoàn toàn việc trẻ em bị nhiễm HIV do mẹ truyền sang con.

Trong Tháng Cao điểm dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con năm nay, các địa phương sẽ tập trung vào hoạt động truyền thông, cung cấp dịch vụ chăm sóc, điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con; phấn đấu ít nhất có 80% số phụ nữ từ 15 - 49 tuổi được tiếp cận với các thông tin về dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con; tăng tỷ lệ phụ nữ mang thai được tư vấn, làm xét nghiệm HIV và quay lại nhận kết quả xét nghiệm trong thời kỳ mang thai lên 30%; tăng số phụ nữ mang thai được điều trị dự phòng sớm (từ tuần thứ 14) lên 30%; tăng gấp đôi số trẻ sinh ra từ các bà mẹ nhiễm HIV được điều trị dự phòng và được cung cấp sữa thay thế so với bình quân chung hàng tháng...

Đây cũng là dịp để tiếp tục nâng cao nhận thức của người dân, phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ và phụ nữ mang thai, tạo cơ hội cho phụ nữ mang thai tiếp cận sớm các dịch vụ phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con... từ đó góp phần thực hiện thành công mục tiêu "loại trừ lây truyền HIV từ mẹ sang con vào năm 2015" của Liên hợp quốc mà Việt Nam đã cam kết thực hiện.

Phát biểu tại lễ phát động, ông Nguyễn Thanh Long, Thứ trưởng Bộ Y tế - thành viên Ủy ban Quốc gia Phòng, chống AIDS và phòng, chống ma túy và mại dâm kêu gọi tất cả phụ nữ mang thai, đặc biệt những phụ nữ mang thai có nguy cơ lây nhiễm HIV hãy đến các cơ sở cung cấp dịch vụ để được tư vấn, xét nghiệm sớm phát hiện tình trạng nhiễm HIV và để nhận được các dịch vụ chăm sóc, điều trị dự phòng thích hợp.

Hiện cả nước có khoảng 8.500 trẻ trong độ tuổi từ 1 đến 15 tuổi bị nhiễm HIV, 22.000 trẻ mất cha mẹ vì AIDS. Bộ Y tế đang tiến hành cuộc điều tra quốc gia về sự kỳ thị đối với bà mẹ nhiễm HIV và con của họ ở cộng đồng; thái độ điều trị của cán bộ y tế đối với 2 đối tượng này; đánh giá tác động của chính sách hiện hành trong việc giảm kỳ thị đối với bà mẹ nhiễm HIV và con của họ.

Văn Thanh