Hội nghị cung cấp thông tin về chuỗi hoạt động kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn và phát động Giải thưởng Lê Quý Đôn trong lĩnh vực khoa học và công nghệ năm 2026 diễn ra tại Hưng Yên ngày 21/7. Ảnh: Đ.C

Dự hội nghị có ông Phạm Văn Nghiêm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên; bà Nguyễn Thị Thơm, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Hưng Yên; ông Đỗ Hữu Nhân, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hưng Yên; bà Thái Thị Thu Hường, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Hưng Yên.

Chuỗi hoạt động tôn vinh nhà bác học lớn của dân tộc

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hưng Yên, Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, tự Doãn Hậu, hiệu Quế Đường, tên thuở nhỏ là Lê Danh Phương, sinh tại làng Diên Hà, huyện Diên Hà, trấn Sơn Nam (nay là xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên).

Ông là nhà bác học lớn của Việt Nam thế kỷ XVIII, người có nhiều đóng góp quan trọng trên các lĩnh vực tư tưởng, triết học, văn hóa, giáo dục, khoa học và hoạt động thực tiễn. Với học vấn uyên thâm, khối lượng trước tác đồ sộ cùng tầm nhìn vượt trước thời đại, Lê Quý Đôn để lại dấu ấn sâu đậm trong tiến trình phát triển của dân tộc.

Ngày 31/10/2025, tại Uzbekistan, Kỳ họp lần thứ 43 Đại hội đồng UNESCO đã thông qua nghị quyết vinh danh và cùng tham gia kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, ghi nhận những đóng góp to lớn của ông đối với tri thức nhân loại.

Ông Phạm Văn Nghiêm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên, chia sẻ về quy mô và những điểm nhấn của chuỗi hoạt động kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn. Ảnh: Đ.C

Theo kế hoạch, Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Hưng Yên phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Bộ Ngoại giao, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Khoa học và Công nghệ, Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam và Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức chuỗi hoạt động kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn.

Các hoạt động nhằm tuyên truyền, giáo dục sâu rộng về thân thế, cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng và học thuật của Lê Quý Đôn; đồng thời khơi dậy truyền thống hiếu học, lòng yêu nước, niềm tự hào về quê hương Hưng Yên - vùng đất văn hiến, nơi sinh thành Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, qua đó quảng bá hình ảnh và tiềm năng phát triển của tỉnh đến bạn bè trong nước và quốc tế.

Để chuẩn bị cho chuỗi hoạt động, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Hưng Yên đã ban hành Kế hoạch số 59-KH/TU ngày 6/4/2026; UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 245/KH-UBND ngày 22/6/2026 triển khai các hoạt động kỷ niệm.

Tỉnh Hưng Yên cũng đã thành lập Ban Chỉ đạo, Ban Tổ chức cùng 4 tiểu ban gồm: Tiểu ban Nội dung, Tiểu ban Tuyên truyền, Tiểu ban An ninh trật tự - Y tế và Tiểu ban Hậu cần, lễ tân để điều hành, phân công nhiệm vụ và tổ chức thực hiện các hoạt động theo đúng kế hoạch.

Đi cùng với công tác tổ chức, Hưng Yên đang đẩy nhanh tiến độ chỉnh trang, tu bổ Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, khu đền thờ và khu lăng mộ cụ Lê Trọng Thứ; đồng thời hoàn thành tuyến đường kết nối từ Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Khu Lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Trần đến Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, đáp ứng yêu cầu tổ chức các hoạt động kỷ niệm.

 Điểm nhấn từ nghệ thuật, triển lãm và du lịch di sản

Ông Phạm Văn Nghiêm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên, cho biết lễ kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn dự kiến thu hút khoảng 6.000 đại biểu và người dân tham dự. Sự kiện được tổ chức trang trọng với sự hiện diện của lãnh đạo Đảng, Nhà nước; các nhà nghiên cứu, học giả quốc tế; đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam; đại sứ quán các nước Đông Nam Á và lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương; lãnh đạo một số tỉnh, thành phố; lãnh đạo tỉnh Hưng Yên cùng đông đảo nhân dân.

Theo ông Nghiêm, chương trình lễ kỷ niệm gồm nhiều nội dung trọng tâm như: diễn văn kỷ niệm của lãnh đạo Đảng, Nhà nước; lễ trao Nghị quyết của UNESCO và phát biểu của Trưởng Đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam; phát biểu của lãnh đạo tỉnh Hưng Yên.

Điểm nhấn của sự kiện là chương trình nghệ thuật đặc biệt "Rạng rỡ văn hiến Việt Nam", tái hiện cuộc đời, sự nghiệp và những dấu mốc quan trọng của Bảng nhãn Lê Quý Đôn, tôn vinh truyền thống hiếu học, trọng tri thức và bản sắc văn hiến Việt Nam. Trong khuôn khổ chuỗi hoạt động, tỉnh Hưng Yên sẽ công bố Quỹ Khuyến học Lê Quý Đôn. Từ nay đến ngày 31/7, tỉnh triển khai 16 hoạt động được chuẩn bị kỹ lưỡng, bảo đảm trang trọng, thiết thực và có sức lan tỏa.

"Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn không chỉ là nhà bác học lớn của Việt Nam thế kỷ XVIII mà còn là biểu tượng của truyền thống hiếu học, trọng tri thức, tinh thần tự học, tự lực, tự cường và khát vọng cống hiến vì đất nước. Cuộc đời, sự nghiệp và khối lượng trước tác đồ sộ của ông đã khẳng định sức sống của nền văn hiến Việt Nam, góp phần làm rạng danh trí tuệ dân tộc và được cộng đồng quốc tế ghi nhận thông qua Nghị quyết của UNESCO về việc cùng tham gia kỷ niệm 300 năm ngày sinh của ông", ông Phạm Văn Nghiêm nhấn mạnh.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên, chuỗi hoạt động kỷ niệm không chỉ nhằm tri ân và tôn vinh những đóng góp to lớn của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, mà còn hướng tới lan tỏa mạnh mẽ tinh thần hiếu học, khuyến học, khuyến tài; khơi dậy lòng yêu nước, ý chí tự lực, tự cường, khát vọng vươn lên bằng tri thức và đổi mới sáng tạo trong mỗi người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Đây cũng là dịp để kết nối những giá trị bền vững mà Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn để lại với yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; góp phần hiện thực hóa các chủ trương lớn của Đảng về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, phát huy sức mạnh nội sinh và khát vọng phát triển dân tộc theo tinh thần Nghị quyết số 57, Nghị quyết số 71 và Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị.

"Thông qua sự kiện, Hưng Yên mong muốn tiếp tục quảng bá hình ảnh quê hương văn hiến, con người Việt Nam giàu truyền thống hiếu học tới bạn bè quốc tế, góp phần đưa những giá trị văn hóa Việt Nam lan tỏa sâu rộng, trở thành nguồn lực mềm phục vụ phát triển bền vững đất nước", ông Phạm Văn Nghiêm khẳng định.

Ông Đỗ Hữu Nhân, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hưng Yên, thông tin về các hoạt động trọng tâm hướng tới kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn. Ảnh: Đ.C

Theo ông Đỗ Hữu Nhân, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hưng Yên, điểm nhấn của chuỗi hoạt động kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn là chương trình nghệ thuật cùng các hoạt động trưng bày, triển lãm nhằm giới thiệu toàn diện hơn về cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng và những đóng góp của nhà bác học lớn đối với nền học thuật, văn hóa dân tộc.

Ông Nhân cho biết thêm, các hoạt động không chỉ được tổ chức tại Hưng Yên mà còn hướng tới quảng bá giá trị di sản của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn ra quốc tế. 

Trong thời gian tới, một số nội dung trưng bày, triển lãm về Lê Quý Đôn dự kiến được giới thiệu tại Pháp, qua đó góp phần đưa hình ảnh danh nhân và quê hương Hưng Yên đến gần hơn với công chúng quốc tế.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hưng Yên cũng đang tham mưu UBND tỉnh xây dựng các sản phẩm, tuyến du lịch kết nối Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, Khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Trần cùng hệ thống di tích lịch sử, văn hóa trên địa bàn.

"Việc kết nối các di tích được kỳ vọng hình thành những hành trình trải nghiệm mang chiều sâu lịch sử và văn hóa, tạo điều kiện để du khách tìm hiểu rõ hơn về vùng đất Hưng Yên văn hiến, đồng thời phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch bền vững", ông Nhân nhấn mạnh. 

Phát động Giải thưởng Lê Quý Đôn về khoa học và công nghệ

Tại hội nghị, Ban Tổ chức đã phát động Giải thưởng Lê Quý Đôn tỉnh Hưng Yên trong lĩnh vực khoa học và công nghệ năm 2026, một trong những hoạt động trọng tâm hướng tới kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn.

Theo bà Thái Thị Thu Hường, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Hưng Yên, đến nay tỉnh đã hoàn thiện cơ sở pháp lý cho việc tổ chức giải thưởng thông qua việc ban hành Nghị quyết của HĐND tỉnh về nội dung, mức chi; Quy chế xét tặng và Kế hoạch tổ chức xét tặng Giải thưởng năm 2026.

Bà Thái Thị Thu Hường, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Hưng Yên, thông tin về Giải thưởng Lê Quý Đôn trong lĩnh vực khoa học và công nghệ năm 2026. Ảnh: Đ.C

Giải thưởng dành cho các tác giả, đồng tác giả là công dân Việt Nam có công trình xuất sắc trong hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ở 4 lĩnh vực: khoa học tự nhiên, kỹ thuật và công nghệ; khoa học y, dược; khoa học nông nghiệp; khoa học xã hội và nhân văn.

Dự kiến có tối đa 19 giải thưởng được trao. Hồ sơ tham gia được tiếp nhận trong 60 ngày kể từ ngày UBND tỉnh ban hành Kế hoạch tổ chức xét tặng (20/7/2026).

Các công trình sẽ được đánh giá theo các tiêu chí về giá trị khoa học, giá trị thực tiễn, hiệu quả ứng dụng, khả năng nhân rộng và thành tích đạt được.

Theo Ban Tổ chức, Giải thưởng Lê Quý Đôn nhằm tôn vinh các công trình khoa học có giá trị, khuyến khích đổi mới sáng tạo, góp phần phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, tiếp nối truyền thống hiếu học, trọng dụng nhân tài của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn.