(Thanh tra) - Theo quy định pháp luật đất đai hiện hành, khi đã được hàng xóm đồng ý cho sử dụng lối đi, người tách thửa phải đăng ký biến động đất đai khi thực hiện thủ tục tách thửa và khi xác lập quyền đối với thửa đất liền kề (lối đi qua đất của hàng xóm).
Bộ Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn công dân điều kiện về lối đi khi tách thửa đất.
Cụ thể, công dân Phạm Văn Hùng (tỉnh Lâm Đồng) cho biết, ông có một thửa đất dự kiến thực hiện thủ tục tách thành 2 thửa đất. Tuy nhiên, hiện trạng thửa đất không tiếp giáp trực tiếp với đường giao thông công cộng.
Để bảo đảm việc kết nối với đường giao thông công cộng, người sử dụng đất của thửa đất liền kề (hàng xóm) đã lập văn bản đồng ý cho ông được sử dụng lối đi qua phần đất thuộc quyền sử dụng của mình để kết nối với đường giao thông công cộng. Văn bản này đã được UBND cấp xã chứng thực chữ ký của người sử dụng đất liền kề.
Đối với các điều kiện khác về tách thửa đất, ông Hùng cho biết, ông đã đối chiếu và xác định các thửa đất dự kiến được hình thành sau khi tách đều đáp ứng các điều kiện, diện tích, kích thước và các yêu cầu khác theo quy định của pháp luật đất đai và quy định của UBND cấp tỉnh.
Tuy nhiên, ông còn có một số vướng mắc liên quan đến việc áp dụng khoản 3 Điều 11 Nghị quyết số 254/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội. Theo quy định này, việc tách thửa đất phải bảo đảm có lối đi kết nối với đường giao thông công cộng hoặc được người sử dụng đất liền kề đồng ý cho đi qua để kết nối với đường giao thông công cộng.
Vì vậy, ông đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường xem xét, hướng dẫn cụ thể các nội dung sau:
Thứ nhất, trường hợp người sử dụng đất liền kề đã lập văn bản đồng ý cho người sử dụng thửa đất dự kiến tách được đi qua đất của mình để kết nối với đường giao thông công cộng, và văn bản này đã được chứng thực chữ ký tại UBND cấp xã, thì đã được xem là đáp ứng điều kiện về lối đi theo quy định tại khoản 3 Điều 11 Nghị quyết số 254/2025/QH15 hay chưa?
Thứ hai, trường hợp văn bản đồng ý cho đi qua nêu trên chỉ nhằm xác nhận quyền sử dụng lối đi để đáp ứng điều kiện thực hiện thủ tục tách thửa, có bắt buộc người sử dụng đất liền kề phải thực hiện thủ tục đăng ký biến động đất đai, đồng thời nộp bản gốc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất để ghi nhận quyền về lối đi/hạn chế quyền đối với thửa đất liền kề hay không?
Trường hợp không bắt buộc phải thực hiện đăng ký biến động đối với thửa đất liền kề, thì thành phần hồ sơ, hình thức của văn bản đồng ý cho đi qua và căn cứ để cơ quan đăng ký đất đai xác định điều kiện về lối đi khi giải quyết hồ sơ tách thửa ra sao?
Trường hợp phải thực hiện đăng ký biến động, thì căn cứ pháp lý, nội dung cần đăng ký và giấy tờ người sử dụng đất liền kề phải nộp trong trường hợp này thế nào? Ông Hùng mong được hướng dẫn để có cơ sở thực hiện đúng quy định của pháp luật.
Về nội dung công dân quan tâm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường có ý kiến như sau:
Tại Khoản 3 Điều 11 của Nghị quyết số 254/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội quy định việc tách thửa đất, hợp thửa đất quy định tại điểm d khoản 1 Điều 220 Luật Đất đai phải bảo đảm có lối đi kết nối với đường giao thông công cộng hoặc được người sử dụng đất liền kề đồng ý cho đi qua để kết nối với đường giao thông công cộng.
Trường hợp người sử dụng đất dành một phần diện tích của thửa đất ở hoặc thửa đất có đất ở và đất khác trong cùng thửa đất để làm lối đi thì khi thực hiện tách thửa đất, hợp thửa đất không bắt buộc phải chuyển mục đích sử dụng đất đối với phần diện tích làm lối đi đó.
Tại Khoản 2 Điều 220 Luật Đất đai quy định các thửa đất sau khi tách phải bảo đảm diện tích tối thiểu đối với loại đất đang sử dụng theo quy định của UBND cấp tỉnh; trường hợp thửa đất được tách có diện tích nhỏ hơn diện tích tối thiểu thì phải đồng thời hợp thửa với thửa đất liền kề.
Khoản 4 Điều 220 Luật Đất đai giao UBND cấp tỉnh căn cứ quy định của Luật Đất đai, quy định khác của pháp luật có liên quan và phong tục, tập quán tại địa phương để quy định cụ thể điều kiện, diện tích tối thiểu của việc tách thửa đất, hợp thửa đất đối với từng loại đất.
Ngoài điều kiện về lối đi, việc tách thửa còn phải đáp ứng các điều kiện quy định tại Điều 220 Luật Đất đai và quy định của UBND cấp tỉnh nơi có đất, trong đó có điều kiện về diện tích, kích thước tối thiểu của thửa đất sau khi tách.
Quyền đối với thửa đất liền kề được thực hiện theo quy định tại Điều 29 Luật Đất đai và đăng ký biến động theo quy định tại điểm l khoản 1 Điều 133 Luật Đất đai.
Trình tự, thủ tục hành chính về đất đai được thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 15 của Nghị định số 49/2026/NĐ-CP ngày 31/01/2026 của Chính phủ về định quy định chi tiết và hướng dẫn một số điều của Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai.
“Bộ thông tin để ông Phạm Văn Hùng biết và liên hệ với cơ quan có thẩm quyền ở địa phương nơi có đất để được hướng dẫn và thực hiện thủ tục tách thửa, hợp thửa, đăng ký biến động theo quy định”, Bộ Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn công dân.
