Tập trung hoàn thiện thể chế, khắc phục các “điểm nghẽn” trong quản lý. Ảnh: PH

Tập trung hoàn thiện thể chế, khắc phục các “điểm nghẽn” trong quản lý

Thực hiện các chủ trương, định hướng của Đảng và Nhà nước trong giai đoạn mới, các bộ, ngành, địa phương đã khẩn trương rà soát, sửa đổi, bổ sung nhiều văn bản quy phạm pháp luật, bảo đảm phù hợp với yêu cầu của nhiệm kỳ Đại hội XIII và Đại hội XIV của Đảng, đồng thời phục vụ hiệu quả việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Theo đó, việc hoàn thiện thể chế được triển khai quyết liệt ngay sau khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính. Các cơ quan đã tích cực tham gia xây dựng, ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về PCTN, lãng phí, tiêu cực; đồng thời tập trung tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong cơ chế, chính sách nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, thúc đẩy khoa học công nghệ, chuyển đổi số, đầu tư xây dựng các công trình trọng điểm quốc gia và phát triển kinh tế tư nhân.

Đáng chú ý, việc hoàn thiện thể chế không chỉ hướng tới giải quyết các vấn đề trước mắt mà còn tập trung xây dựng một hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch và khả thi. Thông qua việc cụ thể hóa các quy định về quản lý kinh tế - xã hội, phân cấp, phân quyền và kiểm soát quyền lực, các bộ, ngành, địa phương đã từng bước khắc phục những sơ hở, bất cập trong cơ chế quản lý; hạn chế các điều kiện dễ bị lợi dụng để tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Đây được xem là giải pháp mang tính căn cơ, góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa tham nhũng trong tình hình mới.

Việc hoàn thiện thể chế cũng gắn liền với mục tiêu xây dựng nền hành chính hiện đại, phục vụ người dân và doanh nghiệp. Cùng với việc đẩy mạnh cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ số và triển khai dịch vụ công trực tuyến, các quy định pháp luật ngày càng được hoàn thiện theo hướng công khai, minh bạch, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển và giảm thiểu nguy cơ phát sinh tiêu cực trong thực thi công vụ.

Kiện toàn lực lượng làm công tác PCTN, lãng phí, tiêu cực từ cấp tỉnh đến cơ sở. Ảnh: TH

Kiện toàn lực lượng làm công tác PCTN, lãng phí, tiêu cực từ cấp tỉnh đến cơ sở

Song song với công tác hoàn thiện thể chế, việc thống kê, đánh giá và kiện toàn đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác PCTN, lãng phí, tiêu cực chuyên trách cũng được đặc biệt quan tâm. Theo thống kê của Cục IV - Thanh tra Chính phủ, ở cấp tỉnh, lực lượng làm công tác PCTN, lãng phí, tiêu cực được tổ chức tương đối đồng bộ, bao gồm các cơ quan thuộc khối Đảng, Thanh tra Nhà nước và các cơ quan nội chính, tư pháp.

Nòng cốt trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo là Ban Chỉ đạo PCTN, lãng phí, tiêu cực cấp tỉnh do Bí thư Tỉnh ủy hoặc Thành ủy làm trưởng ban. Cơ quan thường trực tham mưu trực tiếp là Ban Nội chính Tỉnh ủy, Thành ủy với quy mô khoảng từ 30 - 40 cán bộ, công chức. Đây là lực lượng giữ vai trò trung tâm trong tham mưu, theo dõi và đôn đốc thực hiện các nhiệm vụ PCTN, lãng phí, tiêu cực tại địa phương.

Trong hệ thống cơ quan hành chính Nhà nước, Thanh tra tỉnh là lực lượng chuyên trách quan trọng, trực tiếp thực hiện nhiệm vụ thanh tra, kiểm tra và phòng ngừa tham nhũng. Mỗi địa phương đều bố trí các phòng nghiệp vụ chuyên trách hoặc kiêm nhiệm về phòng, chống tham nhũng với quy mô trên 10 công chức; riêng Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh có số lượng trên 20 người.

Bên cạnh đó, lực lượng điều tra, truy tố, xét xử các vụ án tham nhũng tiếp tục được tăng cường. Tại công an cấp tỉnh, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và lãng phí (PC03) có quân số bình quân từ 50 đến 60 cán bộ, chiến sĩ; riêng tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh lên tới vài trăm người. Tương tự, các đơn vị thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra các vụ án tham nhũng, kinh tế, chức vụ thuộc Viện Kiểm sát nhân dân cấp tỉnh cũng duy trì lực lượng từ 10 đến 20 công chức, kiểm sát viên; ở hai đô thị lớn nhất cả nước, con số này dao động từ 50 đến 60 người.

Ở cấp xã, mô hình tổ chức có sự khác biệt khi không bố trí chức danh chuyên trách riêng về PCTN, lãng phí, tiêu cực. Thay vào đó, nhiệm vụ tham mưu, theo dõi, tổng hợp và báo cáo công tác PCTN, lãng phí, tiêu cực được giao cho công chức tư pháp - hộ tịch hoặc công chức văn phòng - thống kê thực hiện theo cơ chế kiêm nhiệm, dưới sự chỉ đạo của Chủ tịch UBND cấp xã. Đồng thời, Ban Thanh tra Nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng tiếp tục phát huy vai trò giám sát tại cơ sở, góp phần ngăn ngừa tham nhũng, tiêu cực ngay từ địa bàn dân cư.

Có thể khẳng định, việc đồng thời hoàn thiện thể chế và kiện toàn nguồn nhân lực đã tạo nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác PCTN, lãng phí, tiêu cực trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Đây cũng là cơ sở để tiếp tục xây dựng nền quản trị quốc gia minh bạch, liêm chính, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Tiếp tục hoàn thiện thể chế và xây dựng đội ngũ cán bộ liêm chính, bản lĩnh

Về nhiệm vụ trong thời gian tới, cả hệ thống cần tập trung nghiên cứu, cụ thể hoá đầy đủ, kịp thời các chủ trương, giải pháp về PCTN, lãng phí, tiêu cực theo Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; rà soát, khắc phục các sơ hở, vướng mắc, bất cập do quy định pháp luật dẫn đến tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, không để khó khăn, ách tắc trong thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Tập trung sửa đổi, bổ sung các quy định về tiêu chuẩn, định mức kinh tế, kỹ thuật không còn phù hợp với thực tiễn phát triển của đất nước, bảo đảm đồng bộ, thống nhất, khả thi.

Đồng thời xây dựng đội ngũ cán bộ thanh tra nói chung và cán bộ làm công tác PCTN, lãng phí, tiêu cực nói riêng liêm chính, bản lĩnh, chuyên nghiệp, kiểm soát quyền lực trong hoạt động thanh tra; ưu tiên đầu tư nguồn lực, điều kiện bảo đảm và chế độ, chính sách đặc thù để xây dựng lực lượng thanh tra tinh nhuệ, hiện đại; đổi mới căn bản, toàn diện công tác tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng cán bộ, công chức làm công tác PCTN, lãng phí, tiêu cực theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại; thiết lập cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ và tăng cường PCTN, lãng phí, tiêu cực trong hoạt động thanh tra; thực hiện nghiêm việc điều động, luân chuyển, chuyển đổi vị trí công tác để phòng ngừa tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.