Chính sách nguyên tử xét lại

Theo nhiều nhận định, thì Đức và Ý đang phân vân, trong lúc Pháp thì cương quyết tiếp tục duy trì điện hạt nhân. Từ năm 2002, nước Đức đã quyết định thôi không dùng điện nguyên tử. Cho dù điện hạt nhân chỉ chiếm có 24%, nhưng Đức cũng phải đưa ra một lộ trình với thời hạn là 18 năm.

Trong khi đó tại Pháp 76% điện sử dụng là điện hạt nhân, chỉ có 13% đến từ thủy điện, năng lượng gió, năng lượng mặt trời và 11% là nhiệt điện thông thường. Nên thời gian và khả năng Pháp bỏ điện hạt nhân đến đâu, và hậu quả sẽ như thế nào; và nêu bật giá cả của nguồn năng lượng thay thế, đang là những khó khăn lớn. Một chuyên gia hạt nhân cho biết, đóng cửa nhà máy điện không khó, nhưng phải mất nhiều thời gian.

Về mặt kỹ thuật, đóng nhanh 19 Trung tâm điện hạt nhân (58 lò phản ứng) không có trở ngại gì cả. Nhưng hậu quả là một phần lớn lãnh thổ sẽ chìm trong bóng tối, vì hơn ba phần tư nguồn điện sử dụng là từ năng lượng hạt nhân, và như vậy hoạt động cả nước sẽ bị tê liệt. Tất cả các chuyên gia kể cả các nhà sinh thái đều đồng ý trên một điểm: Kịch bản từ bỏ năng lượng nguyên tử không thể tính trước được trong vòng 20 hay 30 năm sắp tới.

Năng lượng thay thế hạt nhân?

Được hay không đối với các nhà sinh thái thì thay điện hạt nhân bằng nhiên liệu tái tạo. Đây là một khả năng thay thế đáng tin cậy. Có điều phải có một chương trình giảm thiểu tiêu thụ năng lượng một cách đáng kể, và dĩ nhiên là phải nỗ lực đầu tư. Phải mất hàng chục năm mới có được nguồn điện thay thế giá hạ.

Một hiệp hội tại Pháp có tên là NégaWatt, nơi tập trung khoảng 100 kỹ sư, làm việc từ năm 2003 trên những kịch bản thay thế điện hạt nhân, đã liệt kê những nguồn năng lượng mới cần phải tập trung phát triển. Trước tiên là năng lượng gió và điện mặt trời, hay điện sinh khối, năng lượng từ biển...

Thế nhưng, những tính toán trên giấy tờ thì tuyệt vời, nhưng trên thực tế, về mặt giá cả, thì chỉ có năng lượng gió trên đất liền là có thể cạnh tranh với điện hạt nhân. Còn đối với những loại năng lượng khác, thì về mặt kỹ thuật, phải mất đến 20 năm mới có thể khai thác được như năng lượng gió hay điện mặt trời. Ngay đối với nhiệt điện, Pháp vẫn phải tiếp tục sử dụng khí đốt, chưa thể bỏ ngay tuy đang giảm dần. Các chuyên gia NégaWatt dự kiến là phải chờ cho đến năm 2040 thì mới có thể bỏ loại nhiệt điện này.

Tuy nhiên, sự cố ở Fukushima đã buộc Pháp phải suy nghĩ, xem xét lại vấn đề an toàn hạt nhân của mình, trong đó có vấn đề các nhà máy điện nguyên tử ngày càng cũ kỹ và vai trò của các chuyên gia.

Và không chỉ có Pháp là đang yêu cầu kiểm tra các nhà máy điện hạt nhân, mà cả các nước láng giềng cũng làm như vậy. Châu Âu sẽ cho thử nghiệm độ bền chắc và an toàn của các lò phản ứng hạt nhân. Theo đó, Pháp sẽ đo lường mức an toàn của các nhà máy qua 5 tiêu chí: Nguy cơ lụt lội, động đất, mất điện, tình trạng lò không nguội đi, và cách xử lý trong trường hợp những sự cố quan trọng. Rất tiếc dù đã đồng ý trên việc thử nghiệm an toàn, nhưng điều hiện nay Châu Âu lại bất đồng trên phương thức và tiêu chí thử nghiệm.

Kỳ Sơn